Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/65 K.2024/402

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı şirket vekili dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle; müvekkili ...A.Ş, diğer faaliyet kollarının yanı sıra temizlik için kağıt mamulleri ve benzer ürünler ile deterjan emtiaları ve kişisel bakım mamulleri üretimi alanında faaliyette bulunan ve bu alanlarda ürettiği ürünlerinde kullanılan başta ... olmak üzere, ... gibi bir çok tanınmış markanın sahibidir olduğunu, Yurt genelindeki yaygın satış ağı ve reklam kampanyaları ile müvekkiline ait ... markasının düz yazı karakteri ile 03, 05, 10, 16 ve 24. sınıflarda ... nezdinde tescilli olduğunu,

müvekkili şirkete ait ... ibaresinin 03. Sınıfta yer alan mallar için reddedildiğini ancak, davalının ... markasının 03.sınıfta yer alan “Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, Pamuklar, nefes açıcı bant, göz pedleri, dudak nemlendirici (balm), el nemlendirici krem.

Şampuanlı vücut yıkama lifi, vücut temizleme lifleri” mallarda kullanımının bulunmadığını, ... ... huzurunda itiraza karşı verilen görüşte kullanım delilini talep ettiklerini, söz konusu talep neticesinde itiraz sahibi tarafından sunulan delillerin sadece 03. Sınıfta yer alan “Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar.

Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.” ürünlerini kapsadığını, davalının tescil kapsamındaki tüm mal ve hizmetleri bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmakta olduğuna ya da kullanılmamasına dair haklı sebeplerin olduğuna ilişkin delilleri dosyaya sunulmamışken verilen ... ... kararı yerinde olmadığını, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, ... “iyi” ... “altın” anlamına geldiğinden markaların farklı olduğunu ve bu nedenle tüketici nezdinde farklı algı yaratacağını, markalarda ortak bulunan ... ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu,

davalının “...” markasının ayakkabı boyaları üzerinde kullanıldığını, müvekkili markasının ise yetişkin ve bebek bezi markası olarak kullanıldığını, taraf markalarının faaliyet alanlarının farklı olduğunu, sektörlerin birbiri ile ilgisinin bulunmadığını, markaların tüketici nezdinde karışıklığa neden olmayacağı iddia ederek ... (“...”) ...’nun ... sayılı Kararı ile Davacının ... numaralı ve aslında hali hazırda tescilli ... ibareli markasının davalılardan ...

A.Ş.nin itirazı uyarınca ... sayılı "... ...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali olduğu sebebiyle 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi hükmü gereğince 03. Sınıf açısından kısmen reddedilmesine ilişkin kararın red edilen kısmının hükümsüzlüğü ve kararın tescil edilmeyen sınıflar yönünden tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; ..., kardeş markaları ..., .... gibi Türkiye’nin önde gelen ayakkabı bakım ürünleri üreticilerinden olan müvekkil ...

A.Ş.’nın tescilli markası olduğunu, yüksek kaliteli ... ürünlerinin dünya çapında 70’ten fazla ülkeye dağıtıldığını ve Türkiye’nin ayakkabı bakım ürünleri sektöründeki en büyük üreticilerinden ve ihracatçılarından biri olduğunu, "..." ibareli marka başvurusu, müvekkili şirkete ait "..." ibareli markaları ile ortalama tüketicide bıraktığı genel intiba, görünüm olarak ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, müvekkilinin tescilli "..." markasının ... ve ... kelimelerinden, davacının "..." ibareli markasının ise "..." ve "..." kelimelerinden oluştuğunu, taraf markalarında bulunan ortak unsurun "..." ibaresi olduğunu,

markanın ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali yaratacağını ve müvekkilin seri markalarından biri olduğu intibasını uyandıracağını, markaların aynı veya benzer sınıfları kapsadığını, davacının müvekkilinin kullanımı ispat edemediği iddiası bulunmaktaysa da. 3. Sınıf "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.

Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar.

Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.Cilalar: Deri eşyalar için cilalar; madeni eşyalar için cilalar; ahşap eşyalar için cilalar, zeminler için cilalar...

Kozmetik ve parfümeri ürünleri ile sabunların üretiminde kullanılan doğal ürünler." alt sınıflarını kapsadığını, müvekkilinin ise alt sınıflarda kullanımının bulunduğunu, "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri." alt sınıfına yönelik olarak üretimini gerçekleştirdiği ayakkabı temizleyicileri, temizleme fırçaları gibi ürünlerinin bulunduğunu, yine aynı şekilde "parfümeri;

kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil)" alt sınıfına yönelik ürettiği ayakkabı kokusu, ayakkabı koku gidericisi şeklinde ürünlerinin bulunduğunu, müvekkilinin uzun yıllardır söz konusu markasını tescile uygun şekilde kullandığını, müvekkilinin gerek Türkiye'de gerekse küresel alanda pek çok ürün satışı gerçekleştirdiğini, işbu sebeplerle ... tarafından verilen kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ...’nun ... sayılı kararı ile davacının ... numaralı ve aslında hali hazırda tescilli ... ibareli markasının davalılardan ... A.Ş.nin itirazı uyarınca ... sayılı "... ...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali olduğu sebebiyle 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi hükmü gereğince 03. Sınıf açısından kısmen reddedilmesine ilişkin kararın red edilen kısmının hükümsüzlüğü ve kararın tescil edilmeyen sınıflar yönünden tesciline karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; başvuru konusu ... sayılı ''...'' ibareli marka başvurusunun 03. ve 24. Sınıfında yer alan emtiaları kapsayacak şekilde başvuru konusu edildiği, başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.01.2022 tarih ve 389 sayılı bültende ilanına karar verildiği söz konusu yayına karşı işbu dosyanın davalısı tarafından itirazda bulunulduğu, davacının yapılan ilana karşı görüş belirttiği ve davalının itiraza mesnet markalarına ilişkin kullanım ispatı talebinde bulunduğu,

yapılan itirazların ... tarafından kısmi olarak kabul edildiği başvuruya konu markanın 03. Sınıfta yer alan mallar yönünden reddine karar verdiği, (... tarafından davalı markalarının kullanımına ilişkin yapılan değerlendirmede.

Başvuru sahibi tarafından itiraza mesnet olarak gösterilen ..., ... ve ... tescil numaralı markaların tescil kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler bakımından kullanımlarının ispatlanması talep edildiği, ... tescil numaralı markanın hükümden düştüğü, sunulan delillerin incelenmesi sonucunda ... tescil numaralı markanın kullanımının ispatlanamadığı kanaatine varıldığı,

... tescil numaralı markanın ise “ayakkabı boyası, ayakkabı bakım kremi, ayakkabı cilası, ayakkabı deodorantı, ayakkabı temizleme şampuanı” malları bakımından ciddi kullanımlarının ispatlandığı tespit edilmiştir.) söz konusu kısmi red kararına başvuru sahibinin itirazda bulunması üzerine itirazı inceleyen ... tarafından verilen 13.12.2023 tarih ... sayılı karar sonucunda özetle;

“... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ..., ... sayılı "... ...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki ... kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir.

Öncelikle, başvuru sahibinin ... nezdindeki yayına itiraz işlemlerinde, ret gerekçesi ... sayılı marka hakkında SMK m. 19(2) çerçevesinde kullanım ispatı talebinde bulunduğu; inceleme konusu başvurunun yapıldığı 24.12.2021 tarihinde anılan markaların beş yıldan uzun süredir tescilli durumda olduğu, dolayısıyla anılan markalar bakımından kullanım ispatı talebinin geçerli ve incelenebilir nitelikte bir talep olduğu;

bu kapsamda yayına itiraz sahibi tarafından sunulan delillerin incelenmesi neticesinde ...'nın aşağıdaki tespit ve değerlendirmelerde bulunduğu görülmektedir: "Başvuru sahibi tarafından itiraza mesnet olarak gösterilen ..., ... ve ... tescil numaralı markaların tescil kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler bakımından kullanımlarının ispatlanması talep edilmiştir. ... tescil numaralı markanın hükümden düştüğü tespit edilmiştir.

Sunulan delillerin incelenmesi sonucunda ... tescil numaralı markanın kullanımının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. ... tescil numaralı markanın ise "ayakkabı boyası, ayakkabı bakım kremi, ayakkabı cilası, ayakkabı deodorantı, ayakkabı temizleme şampuanı" malları bakımından ciddi kullanımlarının ispatlandığı tespit edilmiştir." Kurul, ... kararında kullanım ispatıyla ilgili olarak yapılan tespit ve değerlendirmelerde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı görüşünde olup itiraz konusu ... kararını bu yönüyle yerinde bulmaktadır.

Belirtilen hususlar çerçevesinde, SMK'nın 6(1) maddesi bağlamında karıştırılma ihtimali incelemesine geçilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru ile kısmi ret gerekçesi markaların "...." harflerini ortak olarak içerdiği ve markaların yüksek düzeyde benzer olduğu, ayrıca başvuru kapsamından çıkartılan mallar ile kısmi ret gerekçesi markaların tescil kapsamında 3. sınıf kapsamında bulunan (ve kullanımı ispatlanan) malların aynı/aynı tür mallar olduğu, bu nedenle markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu kanaatine varılmıştır.” şeklindeki gerekçeler ile itirazların reddine karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için AYRI AYRI seçilen 2 bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Marka vekili bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

-Dava konusu ... sayılı marka kapsamında reddine karar verilen “03.SINIF: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.

Pamuklar, nefes açıcı bant, göz pedleri, dudak nemlendirici (balm), el nemlendirici krem.” emtiaların tamamı bakımından, davacı ve davalı markaları arasında aynı – aynı tür düzeyde emtia ilişkisinin mevcut olduğu,

-Bununla birlikte taraf markalarını oluşturan işaretler arasında özellikle görsel, işitsel ve kavramsal unsurlar ve bu unsurların bütüne olan etkileri bakımından, tüketiciyi yanılgıya düşürebilecek düzeyde bir benzerliğin mevcut olmadığı, dolayısıyla işaretler arasında iltibas ilişkisinin mevcut olmadığı, -Davacı yanın önceki tescilinin dava konusu marka bakımından müktesep hak oluşturmadığı, -Raporun genel kapsamının dava konusu edilen 13.12.2023 tarih ... sayılı ... Karar ile çeliştiği/uyumlu olmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Pazarlama uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

- Dava konusu ... sayılı marka kapsamında reddine karar verilen “03.SINIF: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar.

Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. pamuklar, nefes açıcı bant, göz pedleri, dudak nemlendirici (balm), el nemlendirici krem.” emtiaların tamamı bakımından, davacı ve davalı markaları arasında aynı / aynı tür düzeyde emtia ilişkisinin mevcut olduğu,

-Taraf markalarını oluşturan işaretler arasında özellikle görsel, işitsel ve kavramsal unsurlar ve bu unsurların bütüne olan etkileri bakımından,nihai tüketiciyi yanılgıya düşürebilecek düzeyde bir benzerliğin mevcut olmadığı, dolayısıyla işaretler arasında iltibas ilişkisinin mevcut olmadığı,

-Davalının “...” ibaresine, yoğun ve ciddi ticari faaliyetler neticesinde “korunması gereken bir ekonomik değer kattığı” ispatlanamadığından, davalının soyut/somut ayırt edici niteliği zayıf bu ibarenin marka hüviyetinde başkaca aktörler tarafından da kullanılmasını engelleyebileceği bir hukuki koruma gerektirmediği,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, ..., ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (...).

Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Marka Hukuku bağlamında kazanılmış/müktesep haktan söz edilebilmesi için bazı koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. ... . 19.09.2008 gün ve ... sayılı

"...." yine, 14.11.2008 gün ve ... sayılı '...' kararlarında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir. Buna göre;

Öncelikle kazanılmış hak teşkil eden markanın tescilli olarak uzun süre kullanılması, yani kullanım ve tescilin taraflar arasında artık çekişme konusu olmaktan çıkmış olması gerekir.

Kazanılmış hak teşkil ettiği ileri sürülen markaya dayalı olarak yapılan başvurunun, ilk markanın asli unsuru muhafaza etmesi ve bu markadan uzaklaşmadan oluşturulması gerekir (önceki markanın asli unsuru değişmiş ise, bu artık yeni bir marka başvurusu olacaktır).

Son olarak da; sonraki başvurunun, önceki markanın kapsadığı mal/hizmet ile aynı veya aynı tür emtiaları/hizmetleri içermesi, emtia listesinin genişletilmesi yoluna gidilmemesi gerekir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Kullanımın İspatı Yönünden:

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun “Kullanma İspatı”na ilişkin 19/2. Maddesi.

“6 ncı maddenin birinci fıkrası kapsamında yapılan itirazlarda, itiraz gerekçesi markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin talebi üzerine, itiraz sahibinden, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunması talep edilir.

İtiraz sahibi tarafından bu hususların ispatlanamaması durumunda itiraz reddedilir. İtiraz gerekçesi markanın, tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin sadece bir kısmı için kullanıldığının ispatlanması hâlinde itiraz, sadece kullanımı ispatlanan mal veya hizmetler esas alınarak incelenir.” hükmünü içermektedir.

Davacı yanın işlem dosyası kapsamında, davalı yana ait ... sayılı önceki tarihli markaları ile ilgili kullanım ispatı talebinde bulunduğu görülmüş ise de davacı yana ait dayanak markalardan yalnızca ... sayılı markanın (08.06.2010 tescil tarihi) dava konusu marka ile aynı – aynı tür hizmetleri kapsadığı görüldüğünden, sair markalar açısından kullanım ispatı talebinin incelenmesinde bir fayda görülmemiş, ... sayılı marka açısından davacı yanca sunulan deliller incelendiğinde ise; faturalar (28.09.2016-13.08.2022 tarih aralığına ilişkin sunulduğu, her yıla ilişkin bir yada iki adet fatura sunulduğu,

sunulan fatura içeriklerinde ... markasal kullanımların yer aldığı, ayrıca fatura içeriğinde ... markalı (ayakkabı boyaları, ayakkabı deodorantları, ayakkabı kremleri, ayakkabı cilası vs.) bulunduğu, broşür (söz konusu broşürlerde davalı yana ait ürünlerin tanıtımlarının yapıldığı tespit edilmiştir.), Faaliyet Belgesi, Kapasite Raporu, Yerli Malı Belgeleri şekildeki deliler sunulduğu; sunulan bu incelendiğinde; ... tescil numaralı markanın hükümden düştüğü; ... tescil numaralı markanın uyuşmazlık konusu (03.sınıfta değil de 21. Sınıfda tescil edilmiş) emtialarda tescilli olmadığı bu nedenle kullanımının ispatlanamadığı,

... tescil numaralı markanın ise; “ayakkabı boyası, ayakkabı bakım kremi, ayakkabı cilası, ayakkabı deodorantı, ayakkabı temizleme şampuanı” malları bakımından ciddi kullanımlarının ispatlandığı kanaatine varılmıştır.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davacı Markası Örnek Davalı Markası

... ...+... (Reddedilen Emtialar 03. sınıf) ...+... (02, 03, 21. sınıf) Müktesep Hakka Konu Marka

... (...) (03. sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu ... sayılı marka kapsamında reddine karar verilen “03.SINIF: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.

Pamuklar, nefes açıcı bant, göz pedleri, dudak nemlendirici (balm), el nemlendirici krem.” emtiaların tamamı bakımından, davacı ve davalı markaları arasında aynı – aynı tür düzeyde emtia ilişkisinin mevcut olduğu görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davacının markasının incelenmesinde; dava konusu ... şeklindeki markanın, gümüş rengin hakim olduğu oval bir geometrik ... unsurunun içine lacivert zemin üzerinde beyaz renk ile ... şeklinde konumlandırılmış belli bir kompozisyonu ihtiva eden bir marka olduğu, dava konusu markanın esas unsurunun ... kelimesi olduğu, bu haliyle dava konusu markanın esas unsurunun “...” şeklindeki tamlamanın bütünü olduğu, anılan kelimelerin birleşik yazımının ortaya yeni bir kavramsal bütün çıkarmadığı, tamlamayı meydana getiren her iki sözcüğün de bağımsız karakterlerini korudukları, markanın görsel unsurlarının bütüne olan katkısının zayıf olduğu,

kaldı ki tüketicinin dava konusu markayı algılar, tanımlar ve üçüncü kişilere aktarırken zihninde yer edecek temel unsurun şekli unsurlar/renkler değil “...” ibaresinin kendisi olacağı; “... ...” kelimesinin İngilizce bir kelime olduğu ve “...” anlamına geldiği markanın esas unsurunun bu ibarenin bütününden oluştuğu münhasıran ve esas unsurun ... ibaresi olduğu anlaşılmaktadır.

Davalının markalarının incelenmesinde; davalının redde mesnet ..., ... şeklindeki markaların ise; renk. kelime ve ... unsurlarından oluşan belli bir kompozisyonu ihtiva eden karma bir marka olduğu, ibarede yeşil rengin hakim olduğu kare bir geometrik ... unsurunun içine beyaz beyaz renk ile bitişik şekilde ... ve bir diğer markasında ise altlı üstlü konumlandırılmış ... kelimelerinden oluştuğu, kelimenin üst kısımlarına altın sarısı renginde fil figürünün yer aldığı, davalı markanın esas unsurunun ... kelimesi olduğu; bu haliyle dava konusu markanın esas unsurunun “...” şeklindeki tamlamanın bütünü olduğu,

anılan kelimelerin birleşik yazımının ortaya yeni bir kavramsal bütün çıkarmadığı, tamlamayı meydana getiren her iki sözcüğün de bağımsız karakterlerini korudukları aynı zamanda markada her ne kadar “... ve ...” ibaresi büyük puntolarla yazılmış ise de, işaretin genel görünüm itibariyle bütünleşik olarak algılanan bir kompozisyonu olduğu ve bu bütünleşik kompozisyonun görsel açıdan geri planda kalmadığı; bu nedenle de; işaretin genel görünümü ve tümüne hakim olan imajı içerisinde, işarette kullanılmış olan tüm unsurların markaya ayırt ediciliklerinin ve markanın bir bütün olarak algılandığı ve hiçbirinin geri planda kalmadığı anlaşılmaktadır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

Davacının dava konusu markasında gümüş rengin hakim olduğu oval bir geometrik ... unsurunun içine lacivert zemin üzerinde beyaz renk ile ... şeklinde konumlandırılmış olduğu, bu haliyle markaların genel görünümünün davalının yeşil rengin hakim olduğu kare bir geometrik ... unsurunun içine beyaz beyaz renk ile bitişik şekilde ... ve altlı üstlü yazılmış ... şeklinde konumlandırılan kelimenin üst kısımlarına altın sarısı renginde fil figürünün yer aldığı markalarından farklı olduğu, bu kapsamda ilgili tüketici kesiminin markalar arasında görsel açıdan bir benzerlik kurmayacağı;

davacı markasının “...” olarak telaffuz edileceği, davalı markalarının “...””olarak telaffuz edileceği, telaffuzlarının ve kulakta bıraktıkları izin tamamen farklı olduğu, her iki marka bakımından vurgunun farklı sesleri üzerinde toplandığı, davaya konu markanın davalı markalarından farklılaştırdığı, davaya konu markanın bir bütün olarak ... ibaresinden oluştuğu markalar arasında ortak olarak yer alan ... kelimesinden dolayı düşük düzeyli işitsel bulunduğu; davaya konu “...” kelimesinin “...” anlamına geldiği,

davacı markalarının esas unsurunu oluşturan “...” ibaresinin ise “altın bakımı” anlamında kullanıldığı bu haliyle markalar arasında herhangi bir anlamsal benzerlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.

...'nun 08.06.2016 gün ve ... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davalının "..." ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, ... ibaresinin zayıf bir unsur olduğu, ... nezdinde onlarca marka tescili içerisinde bu ibarenin 3 sınıf mallar yönünden kullanıldığı, zayıf unsur olduğu,

bu durumda işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı,

taraf markaları arasında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibas bulunmadığı,

Davalı yanın önceki tarihli markasının kapsamında uyuşmazlık konusu olan 03. Sınıftaki tüm alt grupta yer alan malların doğrudan yer aldığı; davacı yanın önceki tarihli ... sayılı markasında “...” ibaresinin münhasır esas unsur olarak kullanıldığı, “...” ibaresinin bu markalardaki kullanım biçimi ile dava konusu markadaki kullanım biçiminin “...” kelime yönünden aynı olduğu, davaya konu markada yer alan gümüş rengin hakim olduğu oval bir geometrik ... unsurunun markaya ciddi bir ayırt edicilik katmadığı da göz önüne alındığında, davacı yanın önceki tarihli markası logosunda söz konusu ... unsurun olmamasının markaları farklılaştırmadığı,

önceki tarihli bu marka kapsamında uyuşmazlık konusu 03.sınıfta yer alan tüm alt doğrudan ya da aynı kapsamda ifade edilebilecek şekilde yer aldığı; uyuşmazlığın temelini “...” ibaresi oluşturduğundan, davacı yanın seri marka yaratma çabası olarak yorumlanabilecek ve “...” ibaresi bakımından ise davacı yanın önceki markalarındaki asli unsurunu muhafaza ettiği; davacı yanın müktesep hak iddiası açısından fiili kullanımlarının varlığını gösterir delilleri işlem dosyasında somutlaştırdığı, ancak sunulan delilerin.

Hasta ve yetişkin bezine ilişkin olduğu, bu durumda önceki tescili ile olan sınıfsal aynılığının oluşmadığı, davacının sunmuş oldukları söz konusu ürünlerin 03. Sınıf kapsamında değil de 05. Sınıf kapsamında yer alan “Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler.” emtialara ilişkin olduğundan davacının dava konusu marka ve kapsamında yer alan 03. sınıfta yer alan emtialar yönünden müktesep hak koşullarının davacı lehine oluşmadığı kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile 13.12.2023 tarih ... sayılı ... kararının iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İLK MASRAF : 916,00-TL

GİDER AVANSI :6.245,00-TL

TOPLAM :7.161,00-TL