Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/666 K.2021/127

Mahkememize açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto Gıda Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından müvekkili ... adına keşide edilen, ...-Dicle Kent Şubesinin ... IBAN nolu hesaba ait 6151866 nolu 24.10.2018 keşide tarih ve 40.000,00 TL bedelli çekin lehtarı ... tarafından ciro edilmesi sonucunda hamil ...'a teslim edilmesi ve ...'ın iradesi dışında elinden çıkması ile kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi sebebiyle teminat mukabilinde, çekin icra takibine konulması durumunda, icra takibinin durdurulması için İİK'nun 72/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesi hamil iradesi dışında elden çıkan çekten dolayı müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Tasarım Gayrimenkul A.Ş. Ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerine ciro yoluyla intikal eden çek yine müvekkillerinin başkasına ciro etmesi ile ellerinden çıktığını, dava konusu çekin müvekkilleri tarafından bankaya ibraz edilmediğini, olaylarda müvekkillerinin herhangi bir kusuru veya kötü niyeti bulunmadığını, müvekkillerinin davacıları tanımadığını, yaşanılan gelişmelerde herhangi bir kusurları ve kötü niyetlerinin olmadığını belirterek davanın reddini, kötü niyetli davacılar hakkında %20'den aşağı olmamak kaydı ile tazminat hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Yasir Bukan adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının duruşmalara katılmadığı, süresi içerisinde cevap dilekçeside sunmadığı görülmüş, 6100 sayılı HMK'nın 128. Maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı dilekçesi ile; keşidecisi davacı şirket olan cirantası davacı ... olan çekin ciro edilerek abisi ...'a teslim edilmesi sonrası çekin iradesi dışında elinden çıkması nedeni ile borçlu olmadığının tespitini istemektedir.

Davalı şirket ve ... ise; çekin ciro yolu ile kendilerine intikal ettiğini ve yine çeki başkasına ciro etmeleri sebebi ile ellerinden çıktığını, kötü niyetli olmadıklarının beyan etmektedir.

Dosya içerisinde bulunan çekin incelenmesinde; keşidecisinin davacı şirket olduğu, lehtarın davacı ... olduğu, ...'ın çeki ...'a ciro ettiği, ...'ın da çeki ...'e ciro ettiği, ... tarafından da ... Tasarım Gayrimenkul Anonim şirketine ciro edildiği, sonrasında şirket tarafından da ...'a ciro edildiği anlaşılmıştır. ...'ın çeki kendisi adına ibraz ettiği ve çekin 24/10/2018 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.

Dava çekin iradesi dışında elinden çıktığından dolayı çeki elinde bulunduran hamile karşı açılan Menfi tespit davasıdır. Yargılama aşamasında davaya konu olan çek ödeme yasağı kararı olmadığından ödenmiş İİK 72/6 maddesi uyarınca istirdat davasına dönmüştür.

6102 sayılı TTK’nın 790. maddesinde ‘Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.

Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır şeklinde düzenlendiği, yine TTK’nın 792. maddesindeki ‘Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür şeklinde düzenlendiği, olayda dava konusu çekin üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğu,

dava tarihi itibari ile davalılar ... ve ... Tasarım Anonim şirketinin yetkili hamil olduğu, ve bu davalıların çeki kötü niyetli ve ağır kusurlu iktisap ettiklerinin ispat edilemediği, yargılama aşamasında bankaya yazılan müzekkere sonucu çekin ... tarafından tahsil edildiği anlaşılmakla, davacı tarafından bu kişi açısından açılan bir istirdat davası da olmadığı anlaşılmakla, davacı davasında haklı görülmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Çek bedeli ödendiğinden ve tedbir uygulanmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.