Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/586 K.2023/832

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/586 Esas - 2023/832

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2019/586

KARAR NO : 2023/832

B

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 06/11/2019

KARAR TARİHİ : 08/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/11/2023

Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İDDİA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ... HES işletme Müdürlüğü'ne 3 yıl süreyle 47 kişilik özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin ihale sonucu 26.05.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, ...

Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından davalı idareye gönderilen yazı ile müvekkili şirketin Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesinin iptal edildiğinin bildirildiğini, 15.02.2019 tarihine kadar Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesinin ibraz edilmemesi halinde sözleşmenin gerekli cezaların uygulanacağı ve teminat mektuplarının nakde çevrileceğinin müvekkiline bildirildiğini, müvekkilinin Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesinin iptal edildiğinden,

davalı idarenin yazısı ile haberdar olduğunu, yöneticilik görevinden ayrılan personelin yerine yenisinin atanmasına ilişkin olarak İç İşleri Bakanlığı'nın yazısının şirketin eski kurucusu ...'a tebliğ edilmiş olduğunu, şirketi temsile yetkili olan kişinin Hayati Baydar olduğunu, tebliğ tarihinde ...'ın temsil yetkisi bulunmadığını, müvekkili şirket, Emniyet Genel Müdürlüğüne 05.02.2019 tarihinde müracaatla, tebligatın usulsüz olduğunu, yeniden süre verilmesini talep etmesine karşılık müspet bir cevap gelmemesi üzerine ...

8. İdare Mahkemesi 2019/317 E sayılı dosyasında işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemli açılan davada, ...

Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi tarafından yürütmenin durdurulması, 8. İdare Mahkemesi tarafından da 2019/317 E ve 2019/1414 K sayılı 03.07.2019 tarihli kararı ile özel güvenlik şirketi faaliyet belgesi iptali işleminin iptaline karar verildiğini, yürütmenin durdurulması kararının 15.02.2019 tarihinde ... aracılığı ile hem işletme müdürlüğüne hem de ... Ticaret Dairesi Başkanlığına bildirildiğini, ...

Ticaret Dairesi Başkanlığı İç Ticaret Müdürlüğü tarafından 11.03.2019 tarihli yazı ile, söz konusu ihale sözleşmesinin 08.03.2019 tarihinde feshedildiğinin müvekkiline bildirilmiş olduğunu, 01.04.2019 tarihinde ...

Katılım bankasına yazılan yazı ile 450.000 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiğini, yürütmenin durdurulması kararına rağmen ve yargı kararı beklenmeksizin sözleşmenin feshi nedeniyle doğan zararlar ile nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin müvekkili şirkete ödenmesi talebine karşılık davalı tarafından 13.09.2019 tarihli yazı ile bu talebin uygun bulunmadığının müvekkiline bildirildiğini, teminat mektubunun nakde çevrildiği tarih itibariyle işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan 1.000,00 TL zararın sözleşmenin fesih tarihi itibariyle işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, müvekkili kurumun İktisadi devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu, ... HES işletme Müdürlüğü'ne 3 yıl süreyle 47 kişilik özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin ihale sonucu 26.05.2016 tarihinde imzalanmış sözleşme kapsamında yürütülmekte iken ...

Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 30.01.2019 tarihli yazısı ile İç İşleri Bakanlığı tarafından yüklenicinin Özel Güvenlik Faaliyet İzin Belgesinin iptal edilmiş olduğunun 01.02.2019 tarihinde müvekkili idareye bildirilmiş olduğunu, bu nedenle 02.02.2019 tarihinden itibaren yüklenici firmanın özel güvenlik hizmet verme yeterliliğini kaybettiğini, Özel Güvenlik Faaliyet İzin Belgesinin iptalinin müvekkili ile alakalı bir durum olmadığını, o dönem için söz konusu belge olmaksızın işin yürütülmesine izin verilmesinin sözleşme ve mevzuat hükümlerine aykırı olacağını, bu nedenle işin bu şekilde yürütülmesinin mümkün olamayacağını,

taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin 26.1.a maddesi hükmü doğrultusunda sözleşme feshedilerek teminatlarına el konulduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ GEREKÇE

Dava, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan zarar ile nakde çevrilen teminat mektubu tutarının iadesine yöneliktir.

Taraflar arasında 3 yıl süreli 47 kişilik özel güvenlik hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşmeye istinaden 450.000,00 TL'lik teminat mektubu verildiği, sözleşme devam ederken davacı şirketin özel güvenlik faaliyet izin belgesinin iptal edildiği, bu iptale karşı davacı tarafından ...

8. İdare Mahkemesi'nin 2019/319 esas sayılı dosyasında işlemin iptali yönünde dava açıldığı, 03/07/2019 tarihinde 2019/1414 karar sayılı ilamla özel güvenlik şirketi faaliyet izin belgesinin iptali işleminin iptaline karar verildiği, ...

Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi tarafından 2019/326 YD itiraz nolu kararı ile yürütmenin durdurulması yönünde karar verildiğini, 08/03/2019 tarihinde ise sözleşmenin feshedildiğinin bildirilip 01/04/2019 tarihinde teminat mektubunun nakde çevrildiği, çekişme konusu değildir.

Çekişme, davalının sözleşmeyi haklı olarak feshedip etmediği, feshedilmişse bu fesih nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, nakde çevrilen teminat mektubu tutarının iadesinin talep edilip edilmeyeceği üzerinde toplanmakla tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra dosya Sayıştay denetçisi, nitelikli hesaplama uzmanı ve mali müşavirden oluşturulan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 22/03/2023 tarihli raporda;

"...Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, Mahkemece feshin haksız olduğunun kabulü halinde, davacının teminat mektubu bedinin iadesi bakımından talep edilebilecek tutar 450.000,00TL olarak hesaplanmıştır. Mektup bedelinin iadesi, davadan önce gönderilen 28.06.2019 tarihli yazıyla davalıdan talep edilmişti. Mezkur yazı ... barkod no.lu zarf içinde muhataba gönderilmiş ise de dosya arasında tebliğ evrakına rastlanamadığından, temerrüt tarihi tespit edilememiştir.

Davacının sözleşmenin haksız feshi sebebiyle talep ettiği maddi tazminat bakımından, dosya arasında bu zarar kalemini ispata elverişli herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından hesaplama yapılamamıştır..." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişler, rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazları alındıktan sonra dosya aynı bilirkişilere tevdi edilmiş, alınan 04/08/2023 tarihli raporda;

Teminat mektubuna ilişkin eski görüşlerinde ısrar ettiklerini, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle talep edilen maddi tazminat bakımından herhangi bir delil ibraz edilmediğinden bu kalem bakımından alacak talep edilmediği yönünde görüş bildirilmiş, bu rapora karşı da davalı vekilinin beyan ve itirazı alınmıştır.

Taraflar arasında akdedilmiş 26.05.2016 tarihli ve 2016/76446 ihale kayıt numaralı ... HES İşletme Müdürlüğü'ne 3 Yıl Süreli 47 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 6. maddesinde iş bedelinin 7.466.494,50 TL + KDV olduğu, 9. maddesinde işin süresinin 36 ay olduğu, 10. maddesinde sürenin işyerinin tesliminden başlayacağı, 11. maddesinde yüklenicinin 450.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubu verdiği, 16.1.l.a ve 26. maddesinde yüklenicinin sözleşme ve eklerine riayet etmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği, 16.3. ve 26. Maddesinde sözleşmeye aykırılığı ihtarda belirtilen süre içinde giderilememesi halinde sözleşmenin feshedileceği ve teminat mektuplarının irat kaydedileceği,

İhale sözleşmesinin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin II. maddesinin, A-Yüklenici İçin Aranan Şart ve Nitelikler başlıklı alt maddesinde “t-Özel güvenlik hizmeti satın alınması ihalesine katılacak olan isteklilerin ve istihdam edecekleri özel güvenlik görevlileri ile yöneticilerinin 5188 sayılı Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte gösterilen bütün şartlara haiz olması zorunlu olduğu, Yüklenici; görev alanı içerisinde bu mevzuat kapsamında belirlenen görev ve yetki sınırları çerçevesinde, İdare ile koordineli olarak görevini ifa edeceği,

5188 sayılı yasa kapsamında belirtilen işletmeler için 47 silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile yerine getirilecek olan Koruma ve Güvenlik Hizmeti satın alınacaktır. İhaleye bu kapsamda hizmet verebilecek ve 5188 Sayılı Yasa uyarınca çalışma yetkisine sahip istekliler katılabileceklerdir. İş yerinde görevlendirilecek, güvenlik görevlilerinin görev alanları ve diğer hususlar, sözleşme safhasında ayrıca belirtileceği,

Teklif veren isteklilerin 5188 Sayılı Kanun. Bu Kanunun Uygulanmasına ilişkin Yönetmelik, Teknik/İdari Şartname ve Sözleşmenin öngördüğü bütün sorumluluk ve yükümlülükleri, her zaman yerine getirebilecek kapasitede bulunmalarına dikkat edilecektir. Yüklenici, ihale dokümanında yer alan yeterlilik belgelerini de istenen zamanda vermeye muktedir olması gerektiği,

İhale sözleşmesinin eki niteliğindeki idari şartnamenin İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri başlıklı 7. maddesinin (h) bendi; “İsteklinin, 5188 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulamasına ilişkin yönetmeliğe uygun olarak alınmış Özel Güvenlik Şirketi Faaliye Belgesinin aslını veya noter tasdikli suretini vermesi zorunludur. ” şeklinde olduğu,

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 5. maddesinde “Kurucu, temsilci ve yöneticilerde aranan şartların kaybedilmesi halinde iki ay içinde eksiklik giderilmediği veya bu kurucu, temsilci ve yöneticiler değiştirilmediği takdirde faaliyet izni iptal edilir.” Hükmüne, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 17.07.2012 tarihli 2012/42 no.lu Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesinin 18.2.a “Yöneticilerin ayrılmaları durumunda yeni yönetici görevlendirilinceye kadar özel güvenlik şirketleri ve eğitim kurumlarının faaliyetleri geçici olarak durdurulur. İki aylık süre sonunda yeni yönetici atamayan şirket ve eğitim kurumlarının faaliyet izin belgeleri Bakanlıkça iptal edilir.” hükmüne yer verildiği,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 28. maddesinde “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.” hükmünün mevcut olduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin ihale sözleşmesi Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet Belgesinin Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilmesi üzerine, davalının, yüklenici şirketin yeterliliğini kaybettiği gerekçesiyle ihale sözleşmesinin feshedildiği ve teminat mektubunu irat kaydettiği, bilahare faaliyet belgesinin iptaline dair Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin idari yargı mercii tarafından iptal edildiği, davacı şirketin de feshin haksız olduğunu bildirilerek teminatın iadesini ve maddi zararının tazmini iş bu dava ile istenmiştir.

Davacıya ait özel güvenlik faaliyet izin belgesi 30/01/2019 tarihli yazı ile iptal edilmiş, ihale sözleşmesi de 08/03/2019 tarihinde feshedilmiş, teminat mektubu ise 04/04/2019 tarihinde irat kaydedilmiş, faaliyet belgesinin iptaline dair işlemin yürütülmesi, mahkemece 29/05/2019 tarihinde durdurulmuş ve işlem 03/07/2019 tarihinde iptal edilmiştir.

Yürütmeyi durdurma kararı üzerine faaliyet belgesinin iptalinden sarfı nazar edilmiş, belgenin halen geçerli olduğu kabul edildiğinden, davacı şirketin faaliyet belgesinin fesih tarihi itibariyle yürürlükte olduğunun kabul edilmesi gerekir. Bu durumda da fesih haksız olup hem nakde çevrilen teminat mektubunun iadesi hem de davacının uğramış zararı varsa tazmini gerekir. Davacı sunduğu delil ve belgelere göre uğradığı zararı ispat edememiştir.

Davacı teminat mektubu tutarını nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte iadesini istemişse de davacı 28/06/2019 tarihli davalıya gönderdiği yazıyla nakde çevrildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte hesabına ödenmesini istemiş, bunun tebliğine ilişkin belge sunulmamış, davacının kabulüne göre davalı idarenin vermiş olduğu 13/09/2019 tarihli red yazısı tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiş, nakde çevrilen teminat mektubu tutarına talep olunduğu bu tarihten itibaren yasal faiziyle iadesine karar vermek gerekir.

Toplanan delillere göre taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmet alımına ilişkin sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davacının nakde çevrilen teminat mektubu tutarını temerrüt tarihinden itibaren talebe göre yasal faiziyle birlikte isteyebileceği, davacı sözleşmenin feshi nedeniyle zarara uğradığını iddia etmişse de bu zararını ispat edemediği kanaatine varılmakla davacının teminat mektubunun iadesine yönelik talebinin kabulüne, zararla ilgili talebin ise reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.