Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/662 K.2021/165

Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ... A.Ş. ile davalı şirketler arasında akdedilen sözleşmeler ile posta ayrım-dağıtım işinin davalılara ihale edildiğini, dava dışı işçi ...’ın iş akdinin feshi üzerine vekili tarafından işçilik alacakları talebi ile ... Mahkemesinde dava açıldığını, yargılama sonucunda dava dışı işçinin talebinin kabulüne karar verildiğini ve anılan kararın Yargıtayca onanarak kesinleştiğini, mahkeme kararının ...

Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile icraya konu edildiğini ve dosya borcuna istinaden 05.08.2015 tarihinde 17.266,52 TL ve 29.08.2019 tarihinde 6.643,81 TL olmak üzere toplam 23.910,33 TL’nin müvekkili kurumca ödendiğini, müvekkili Kurum ile davalı şirketler arasında akdedilen sözleşme gereği ödenen tutardan davalıların sorumlu olduklarını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 23.910,33 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalılar ... Tar. Tem. Tur. Taş. Sos. Hiz. Taah. Ltd. Şti., ... Turz. Teks. İnş. Ve Otom. Ltd. Şti., ... Ve ... Tercüme Taah. Sos. Hiz. Ltd. Şti.'nin cevap dilekçelerine dosya içeriğinde rastlanılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi nedeni ile çalıştırılan dava dışı ... tarafından açılan işçilik alacaklarından kaynaklanan dava nedeni ile davacı tarafından dava dışı çalışana yapılan ödemelerin sözleşme hükümleri uyarınca sorumlu olduğu ileri sürülen davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Dosyamız arasına alınan ... Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında özetle: ... tarafından ... Genel Müdürlüğü A.Ş. İle ... Tur. Tek. İnş. Ve Oto. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine 29.04.2013 tarihinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ubgt ücreti ve bakiye ücret talepli açılan davada davanın kabulü ile 3.491,08 TL kıdem tazminatının akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 1.953,93 TL ihbar tazminatının 100,00 TL'sinin dava bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 1.302,62 TL yıllık izin ücretinin 100,00 TL'sinin dava bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

5.694,80 TL fazla mesai ücretinin 100,00 TL'sinin dava bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 356,30 TL ubgt ücretinin 100,00 TL'sinin dava bakiye kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 883,92 TL ücretin 100,00 TL'sinin dava bakiye kısmının ıslah tarihininden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulduğu, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 04.07.2019 tarih ...

Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Dosyamız arasına alınan ... Müdürlüğü ... sayılı dosyasında özetle: Dava dışı işçi ... vekili tarafından ... Genel Müdürlüğü A.Ş. İle ... Tur. Tek. İnş. Ve Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Aleyhine 29.07.2015 tarihinde 3.461,00 TL kıdem tazminatı, 1.062,00 TL işlemiş faiz, 84,00 TL ihbar tazminatı, 16,00 TL işlemiş faiz, 71,00 TL yıllık izin ücreti, 14,00 TL işlemiş faiz, 71,00 TL ubgt ücreti, 21,00 TL işlemiş faiz, 71,00 TL ücret, 21,00 TL işlemiş faiz, 71,00 TL fazla mesai ücreti, 21,00 TL işlemiş faiz, 560,00 TL ücret, 38,00 TL işlemiş faiz, 183,00 TL ubgt ücreti, 12,00 TL işlemiş faiz, 4.005,00 TL fazla mesai ücreti, 274,00 TL işlemiş faiz, 1.560,00 TL ihbar tazminatı, 64,00 TL işlemiş faiz, 860,00 TL yıllık izin ücreti, 35,00 TL işlemiş faiz, 1.641,91 TL vekalet ücreti, 39,00 TL işlemiş faiz, 52,00 TL harç,

1,00 TL işlemiş faiz, 435,90 TL yargılama gideri, 10,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.757,81 TL değerinde icra takibi başlatıldığı, dosya borcuna istinaden ... Genel Müdürlüğü A.Ş. tarafından dosyaya sunulan 17.266,52 TL bedelli teminat mektubunun 20.08.2019 tarihinde nakde çevrildiği ve 29.08.2019 tarihinde 6.643,81 TL'nin ... Genel Müdürlüğü A.Ş. tarafından ödenerek dosyanın infaz edildiği görülmüştür.

Dosyamıza sunulan ... A.Ş. (İdare) ile ... (Yüklenici) arasında 31.03.2010 tarihinde “Posta Gönderilerinin Ayrımı, Taşınması ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme”, ... A.Ş. (İdare) ile ... Tercüme Taah. Sos. Hiz. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 10.03.2011 tarihinde “Posta Gönderilerinin Ayrım ve Kayıt Düşümü Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme”, ... A.Ş. (İdare) ile ... Tar. Tem. Tur. Taş. Sos. Hiz. Taah. Ltd. Şti.

(Yüklenici) arasında 23.03.2012 tarihinde “Posta Gönderilerinin Ayrım ve Kayıt Düşümü Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme” , ... A.Ş. (İdare) ile ... Turz. Teks. İnş. Ve Otom. Ltd. Şti.

(Yüklenici) arasında 27.12.2013 tarihinde “Posta Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme” akdedildiği, sözleşmelerin ortak yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı maddelerinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir. ... yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu değildir.

" denildiği görülmüştür. Dava dışı işçinin 17.09.2010- 31.12.2010 tarihlerinde ... Pos. Dağıtım Hizmetleri Tmz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.,01.01.2011- 28.02.2011 tarihlerinde ...,01.03.2011- 31.03.2012 tarihlerinde ...,01.04.2014-31.10.2012 tarihlerinde ... Yemek Tar. Tem. Taş. Sos. Hiz. Taah. Tic. Lt. Şti., 01.11.2012-31.01.2013 tarihlerinde ... Yemek Tar. Tem. Taş. Sos. Hiz. Taah. Tic. Lt. Şti,01.02.2013- 20.03.2013 tarihlerinde ... Turizm Teks. İnş. Ve Otomotiv Ltd. Şti. (Yetkilisi İflas Dairesi) nezdinde çalıştığı görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 2014 yılından önce imzalanmış ve çalışmalarında 2014 yılından önce gerçekleştiği gibi kıdem tazminatının açık sözleşme hükmü olmadıkça alt yüklenicilere rücu edilemeyeceğini öngören yasal düzenleme Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.

Sözleşmelerde yer alan ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümlerinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştırdığı personele ilişkin sorumlulukları tamamen yükleniciler tarafından ödenmesi gerektiği kararlaştırılmıştır.

Dava dışı çalışanın her bir davalı yanındaki çalışma süresi farklı olduğu için mahkeme kararı ile hüküm altına alınan alacakların türü de dikkate alındığında her bir davalının kendisinde geçen çalışma dönemi ile ilgili sorumlu olması gerektiği için, davacının yaptığı ödemenin ne kadarından hangi davalının sorumlu olduğunun belirlenmesi amacı ile bilirkişiden rapor alınmıştır.

Mahkememizce Alınan 14.10.2020 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle: Mahkemece rücu isteminin kabulü halinde davalıların sorumluluk tutarlarının ... Tar. Tem. Tur. Taş. Sos. Hiz. Taah. Ltd. Şti. için 1.133,48 TL, ... Turz. Teks. İnş. Ve Otom. Ltd. Şti. için 6.986,30 TL, ... için305,36 TL, ... Tercüme Taah. Sos. Hiz. Ltd. Şti. için 1.557,32 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davacı Vekilinin İtirazları Doğrultusunda Mahkememizce Alınan 26.01.2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle: Son işveren olan ... Turizm Teks. İnş. Ve Otomotiv Ltd.

Şti. ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ile bunların ferilerinden sorumlu olduğu, kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi ihale dönemleriyle sınırlı sorumluğu bulunduğu, mahkeme kararıyla hüküm altına alınan fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve ücret ile bunların ferilerinden davalı şirketlerin kendi ihale dönemlerine denk gelen miktarla sorumlu bulundukları, fazla mesai ücreti ve UBGT ücreti yönünden davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde iş mahkemesi dosyalarında karara esas alınan bilirkişi raporlarından hareketle ...

Pos. Dağıtım Hizmetleri Tmz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 1.898,65-TL, ...'nin 8.603,74-TL, ... Yemek Tar. Tem. Taş. Sos. Hiz. Taah. Tic. Lt. Şti.'nin 5.972,85-TL, ... Turizm Teks. İnş. Ve Otomotiv Ltd. Şti.

(Yetkilisi İflas Dairesi)'nin 7.435,09-TL sorumluluğu olduğu, 17.266,52-TL’nin 20.08.2019 tarihinde, 6.643,81-TL’nin 04.09.2019 tarihinde ödendiği, dosya içerisinde davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin mevcut olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiriliğinde; işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerinde olduğu, işçilik alacaklarının işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, işçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu oldukları, yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğü,

sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, İhbar tazminatından son işveren sorumlu olacağı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu,

işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebileceğine ilişkin gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için hükme esas alınan bu 26.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda da hesaplandığı üzere davacı ödemesinin ...' nden 7.435,09 TL' nin, davalı ...' nden 1.898,65 TL' nin, davalı ... ' nden 5.972,85 TL' nin, davalı ...'nden 8.603,74 TL' nin alınarak davacıya ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalılardan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihlerden itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · ¸E-İmzalıdır Hakim ... · ¸E-İmzalıdır