Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/213 K.2022/200

Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Müvekkili kurumun hizmet binaları ve işletmekte olduğu hava limanlarındaki güvenlik hizmetlerini piyasaya yaptırdığını, bu kapsamda davalılar bünyesinde Dalaman Havalimanında 01.05.2004-27.05.2019 tarihleri arasında çalışan dava dışı işçi ...'un işten ayrılması üzerine 18.06.2019 tarihinde 44.608,41 TL ödeme yaptıklarını, yapılan ödemeden taraflar arasındaki akdedilen sözleşme hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda davalı firmaların sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 44.608,41 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Hiz. Taah. Tem. İnş. Tur. Taş. Otom. Gıda ve Day. Türk Mal. Ltd. Şti. & ... Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Turz. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

20.06.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle cevap dilekçesinde özetle, 4857 sayılı Kanun'un 112.maddesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen tutardan sorumlu olmayacaklarını, yanlar arasında akdedilen sözleşmede işçilere ödenecek kıdem tazminatından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, davacı yanın asıl işveren konumunda olduğunu, işçiye ödenen tutardan 2 yıllık süre ile sınırlı olduklarını bu nedenle zaman aşımı itirazında bulunduklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile sorumluluklarının bulunduğu düşünülse dahi yalnızca kendi dönemleri ile ve yarı yarıya sorumlu olabileceklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Kur. Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. 01.07.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilinin alt işveren konumunda olduğunu, işçilerin işe giriş çıkış yetkileri ile çalışma koşullarının belirlenmesinde herhangi bir söz hakkının bulunmadığını, tüm yetkilerin davacı yanda olduğunu, yanlar arasında akdedilen sözleşmede işçilere ödenecek kıdem tazminatından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, 4857 sayılı Kanun'un 112.maddesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen tutardan sorumlu olmayacaklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile sorumluluklarının bulunduğu düşünülse dahi yalnızca kendi dönemleri ile ve yarı yarıya sorumlu olabileceklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. 30.06.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; işçilerin işe giriş çıkış yetkileri ile çalışma koşullarının belirlenmesinde herhangi bir söz hakkının bulunmadığını, tüm yetkilerin davacı yanda olduğunu, davacının alt işverenliğinde çalışan işçiye kıdem tazminatı ödemelerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yanlar arasında akdedilen sözleşmede iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile doğacak işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, 4857 sayılı Kanun'un 112.maddesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen tutardan sorumlu olmayacaklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Bilg. İşl. Tem. Yem. Gıda Ener. Ptr. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. 27.07.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; husumet, dava şartı, zaman aşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, dava dışı işçi tarafından açılan davanın kendilerine ihbar edilmediğini, müvekkili firmanın sözleşme süresi boyunca tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı yanın asıl işveren konumunda olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 112.maddesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen tutardan sorumlu olmayacaklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile sorumluluk kabul edilse dahi kendi dönem ve ücretleri ile sorumlu olabileceklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; Davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'un başvurusu üzerine davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı miktarının davalıların sorumluluğunda bulunan kısmının belirlenmesi, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri, dava dışı işçi ...'un ait işe giriş-ayrılış bildirgeleri ve SGK hizmet döküm belgesi, davacının ödeme belgeleri dosya arasına alınmış, dava dışı işçi ...'un Davacı kurum ile davalılar ile akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında Dalaman Havalimanında 01.05.2004-27.05.2019 tarihleri arasında güvenlik hizmetinde çalıştığı ve işten ayrılması üzerine 18.06.2019 tarihinde davacı tarafından dava dışı işçiye 44.608,41 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davalıların sorumlu oldukları miktarların hesaplanması için alınan 04.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Davalı şirketlerin sorumluluk miktarlarının ... Tic. Taah. Paz. Ltd. Şti. 942,72 TL, ... Org. İnş. Taah. Gıda Sav. Ve Tic. Ltd. Şti. 101,59 TL, ...Grup Kurumsal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. 538,06 TL, ... Temizlik 269,03 TL, ...Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 800,20 TL, ...Müş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 1.535,69 TL, ...Tem. Tur. Bilg.

Gıda Güv. Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 278,93 TL, ... Enerji Tur. Tem. Mah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. 2.638,92 TL, ... Bilg. İşl. Tem. Yem. Gıda Ener. Ptr. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. 781,69 TL, ... Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. 1.753,64 TL, ... Tem. Bil. Gıda İnş. Tar. Pas. San. Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Pas. San. Ve Dış tic Ltd. Şti. İş Ortaklığı 229,86 TL, ... Özel Sağ. Hiz. Tem. Bilg. Gıda İnş. Tic ve San. Ltd. Şti. & ...Tem.

Gıda ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 3.492,21 TL, 5M Kurumsal Hiz. İnş. Oto. Ve San. Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıda İnş. Taah. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 4.723,86 TL, ... Kur. Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. 1.076,78 TL, ...Hiz. Taah. Tem. İnş. Tur. Taş. Otom. Gıda ve Day. Türk Mal. Ltd. Şti. & ... Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Turz. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

İş Ortaklığı 114,20 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememiz 08.11.2021 tarihli celsede "Dosya arasına alınan Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/177 Esas 2021/551 Karar sayılı kararı ve 2021/681 Esas 2021/552 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere kıdem tazminatı hesabında iş akdi fesih tarihindeki ücret dikkate alınarak yeni bir hesaplama yapılması için dosyanın ek rapora tevdine..." ilişkin ara karar uyarınca alınan 12.01.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda davalıların sorumlulukları yeniden hesaplanarak davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen 44.608,41 TL'nin 4.988,18 TL'sinin ...

Tic. Taah. Paz. Ltd. Şti.'den, 501,37 TL'sinin ... Org. İnş. Taah. Gıda Sav. Ve Tic. Ltd. Şti.'den (Yeni Unvan: ... Hiz. Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.), 2.447,21 TL'sinin ...Grup Kurumsal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 1.231,06 TL'sinin ... Temizlik'den, 2.690,44 TL'sinin ...Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 5.649,84 TL'sinin ...Müş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 987,83 TL'sinin ... Kurumsal Hiz. Sağ. Taş. Tem. İnş. Tur. Yem. Ve Bil.

San. Tic. Ltd. Şti.- ...Tem. Tur. Bilg. Gıda Güv. Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığın'dan, 7.149,66 TL'sinin ... Enerji Tur. Tem. Mah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'den, 1.960,75 TL'sinin ... Bilg. İşl. Tem. Yem. Gıda Ener. Ptr. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 3.947,13 TL'sinin ... Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 501,37 TL'sinin... Tem. Bil. Gıda İnş. Tar. Pas. San. Tic. Ltd. Şti.- ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Pas. San. Ve Dış tic Ltd. Şti.

İş Ortaklığından, 5.406,51TL'sinin ... Özel Sağ. Hiz. Tem. Bilg. Gıda İnş. Tic ve San. Ltd. Şti.- ...Tem. Gıda ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından, 5.933,51 TL'sinin...Kurumsal Hiz. İnş. Oto. Ve San. Tic. A.Ş.- ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıda İnş. Taah. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. İş Ortaklığından, 1.085,12 TL'sinin ... Kur. Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş.'den, 128,42 TL'sinin ...Hiz. Taah. Tem. İnş. Tur. Taş. Otom. Gıda ve Day. Türk Mal. Ltd. Şti.- ... Hiz. Tem.

İnş. Taah. Taş. Otom. Turz. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından tahsili gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davalının yetki itirazında yetkili mahkeme bildirilmemiş olup usulünce yapılmayan yetki itirazı kabul görmemiş davalılardan bir kısmının Ankara'da bulunduğu görülmekle mahkememizin davaya bakmakta yetkili olduğu da anlaşılmış, görev itirazında tarafların tacir olduğu , ticari işletmeleri ile ilgili hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan davanın ticari dava olması sebebiyle mahkememizin davaya bakmakta görevli olduğu anlaşıldığından görev itirazı kabul görmemiş, zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmakta olup, BK. nun 146.

Maddesine göre sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için 10 yıl zaman aşımı öngörüldüğü davacının ödemesi ile davanın açıldığı tarihler nazara alındığında zaman aşımı ve hak düşürücü sürenin davanın açıldığı tarih itibarı ile gerçekleşmediği görülmekle itirazların reddine karar verilmiştir.

Davalı dava dışı işçiler üzerinde tasarruf yetkisinin davacıya ait olduğunu iddia etmekle muvazaanın varlığını ileri sürmüş olup, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia eden tarafın bu iddiasını ispatlayamadığı görülmüştür.

Dava dışı işçiye ödenen tazminatının ne kadarından davalının sorumlu olduğu tartışma konusu olup, kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak tam sorumlu olduğu ilkesinden hareketle yapılan değerlendirme sonucu, davacı tarafından yapılan ödemenin tamamının her bir davalı alt yüklenicide geçen çalışma süresine karşılık gelen miktar esas alınarak belirlenecek miktarın davalıdan tahsili gerekmekle, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli 12.01.2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile de tespit edilen miktar üzerinden davanın kabulüne, karar vermek gerekmiştir.

Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalıdan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalıların davacı aleyhine zenginleştikleri için davacının alacağını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.