Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/710 K.2022/637

... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/710 Esas

KARAR NO : 2022/637

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ......

DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ ...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/05/2014

KARAR TARİHİ : 26/09/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/10/2022

Mahkememizden verilen 26/03/2018 tarih ve 2014/372 esas 2018/276 karar sayılı kararı BAM 22. Hukuk Dairesi' nin 29/09/2021 tarih, 2018/2760 esas 2021/1473 karar sayılı ilamıyla KALDIRILMASINA karar verilmiş olmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili, müvekkilinin büro, kalorifer ve hurda alım satım işi yaptığını, davalıdan vana sirkülasyon pompası ve benzeri malzemeleri sipariş ettiğini, bu malzemeler karşılığında da davacı tarafından 30/05/2014 vadeli, 25.000,00 TL, 25/06/2014 vadeli, 24.000,00 TL ve 25/07/2014 vadeli, 30.000,00 TL bedelleri keşide edip davalıya verdiğini, ancak davalının malzemeleri teslim etmediğini iddia ederek davalı şirket ile Ahmet Faik ...adına yazılı çekler ile ilgili borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, teklif formunun karşılıklı olarak imzalanması halinde sözleşme niteliği taşıyacağının belirtildiğini, teklif formunda imza ve kaşenin bulunmadığını, 09/04/2013 tanzim tarihli, 30/01/2014 vadeli, 60.250,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan senedin vadesinde ödenmemesi üzerine ... ve babası davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, kesinleşmesi üzerine şifai görüşmeler sonucunda takipte vazgeçilmesi sonucunda dava konusu çeklerin verilmesi kararlaştırıldığından dava konusu çeklerin bu çeke mahsuben alındığını, bu hususta alınan beyanın altında imza olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Dava konusu çekin takibe konulduğu ... 32. İcra Müdürlüğünün 2014/4477 sayılı dosyası ile daha önceki 60.250,00 TL 'lik bononun takibe konulduğu ... 32. İcra Müdürlüğü 2014/7381 sayılı dosyaları celp edilmiş, ... 32. İcra Dairesinin 2014 / 7381 Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde. Alacaklı ...Tes.

A.Ş. tarafından Borçlu ... ve Borçlu ... aleyhine 60.250,00 TL asıl alacak 1.221,92 TL işlemiş faiz, 180,75 TL ( % 30 ) Komisyon ve 96,87 TL Protesto olmak üzere toplamda 61.749,54 TL Tutarı için 03/04/2014 tarihinde icra takibinde (örnek nol) bulunduğu, Borcun nedeni olarak,09/04/2013 Tanzim tarihli 30/01/2014 vade tarihli 60.250,00 TL lik Bono gösterildiği daha sonra 01/04/2014 havale tarihli alacaklı vekilinin dilekçesi ile takipten şimdilik vazgeçildiğine dair bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davadan sonra 30/05/2016 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli çek ile 25/06/2014 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek, 03/07/2014 tarihinde tahsil edilmiş olup, 25/07/2014 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çek ise ... 32. İcra müdürlüğünün 2014/15701 sayılı dosyasında takibe konulmuş, 17/10/2014 tarihinde dosya borcu ödenmiştir. Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu, 12/01/2015 tarihli dilekçe ile söz konusu menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğünü belirtmiştir.

... 4. Asliye Ceza mahkemesine ait dosya sureti celp edilmiş, incelenmesinde; müştekinin ..., şüphelinin ise ... olduğu, suçun işe tehdit olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların davaya ilişkin diğer delil ve belgeleri toplandıktan sonra mali müşavir bilirkişiden 01/03/2017 tarihli ön rapor ile eksiklikler ikmal olunduktan sonra aynı bilirkişiden davacıya ait ticari defterlerin ve davalıya ait ticari defterlerin incelenmesi sonucunda alınan 20/12/2017 tarihli rapor dosya arasına konulmuştur.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Avans Olarak Verildiği İddia Olunan Çekler İle İlgili Menfi Tespit İstemine İlişkin Olup Yargılama Sırasında İstirdat Davasına Dönüşmüştür.

Uyuşmazlık konuları; Dava konusu çeklerin davacının iddia ettiği gibi mal karşılığı verilip verilmediği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkememizce 2014/372 Esas üzerinden yapılan yargılamada 26.03.2018 tarihli 2018/276 Karar numaralı kararı ile çekin ödeme vasıtası olduğu, çeklerin avans verildiği iddiasının davacı tarafından ispatı gerektiği, bu hususu davacının ispat edemediği, davalı yanın çeklerin daha önce bonoya dayalı olarak yapılan takip karşılığı alındığı yönündeki savunmasının ispat yükünü yer değiştirmeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememiz kararına karşı istinaf kanun yoluna gidilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2018/2760 esas 2021/1473 karar sayılı 29/09/2021 tarihli kararı ile mahkememiz kararının "Davacı yan dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alınarak mahkemece davacıya yemin teklifi hususunun hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile kaldırıldığı görülmüş olup iş bu esasa kaydı ile yargılamasına başlanmıştır.

Kaldırma ilamı doğrultusunda Davacı vekiline yemin metnini sunması için kesin süre verilmiş, davacı vekilince süresinde yemin metni sunulmuş, davalı şirket temsilcisi duruşmada usulüne uygun olarak yemin etmiştir.

Çek ödeme vasıtası olup, çekin avans olarak verildiği, ancak karşılığında mal teslim edilmediğinin iddia edilmesi halinde ispat yükü malın teslim edilmediğini iddia eden yana düşmektedir. TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerektiği, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödeme aracı olan çekin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve çeklerin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ispatlaması gerekir.

Bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmesi gerekmekte olup davacının çekin bedelsiz kaldığı, avans olarak verilmesine rağmen malların/hizmetin teslim edilmediğine iddiasına ilişkin dosyaya yazılı bir delil sunamadığı, dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı görülmekle verilen sürede yemin metnini sunduğu,

davalı şirket temsilcisinin ''Davacı ...'in vana, sirkülasyon pompası ve benzeri malzemeleri sipariş etmediğine, Yetkilisi konumunda bulunduğum ...Tesisat Teknik Malzeme Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin davacı tarafa malzeme temin ve teslimine yönelik taahhütte bulunmadığına, Davacı tarafından yetkilisi bulunduğum şirkete teslim edilen 30.05.2014 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli, 25.06.2014 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli, 25.07.2014 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli toplamda 75.000,00 TL tutarındaki üç adet çek, davacı tarafından malzemeler karşılığında keşide edilmediğine, Davacı asilin,

yetkilisi bulunduğum şirketin satış danışmanı Ümit Laleli'ye İş Bankası ... Hurdacılar Şubesi'ne ait üç adet çeki keşideli teklif formu ile beraber sunmadığına dair namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum.'' şeklinde usulüne uygun olarak yemin ettiği görülmekle ispat edilemeyen davanın reddine, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... · ✎ e-imzalıdır Hakim ... · ✎ e-imzalıdır *