Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/515 K.2023/578

Av. .. DAVALI : ...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/08/2022

KARAR TARİHİ : 11/07/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 02/08/2023

Mahkememize açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından... kayıt numarası ile gerçekleştirilen 154 Kv Mersin-3 TM yapım işi ihalesi neticesinde, davalı AKTİF İnşaat şirketiyle 19.10.2015 tarihinde "İTM.156 referanslı, 154 kV Mersin-3 TM yapım işi" sözleşmesinin imzalandığını, Sözleşme uyarınca bitim süresi işyeri teslim tarihinden itibaren 420 gün olan işin yer tesliminin 28.10.2015 tarihinde yapıldığını, sözleşmenin devamı süresince davalı firma adına farklı icra takip dosyalarından 7 adet ve toplamda 5.800.812,90TL bedele tekabül eden haciz ihbarnamelerinin müvekkili şirkete intikal ettiğini, davalıya ...

Noterliğinin 08.04.2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, davalı aleyhine başlatılan icra takiplerinde, müvekkili şirket nezdinde doğmuş ve doğacak tüm alacaklarına haciz konulduğu, sözleşme ile taahhüt edilen işlerin yapılmasında ciddi zorluklar olduğunun anlaşıldığından,

haciz uygulamalarının 30 gün içerisinde kaldırılması aksi halde sözleşmenin feshine yönelik hükümlere göre işlem yapılacağının bildirildiğini, ancak davalı tarafça hacizlerin kaldırıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin müvekkillerine ulaşmadığını, müvekkili teşekkülün 25.05.2016 tarihli ve 199790 sayılı yazısıyla, sözleşme konusu işin kontrolörlüğünü yürüten...., davalının taahhüt ettiği işlerin hangi seviyede gerçekleştiği, tesis çalışmalarının onaylı iş programına uygun olarak devam edip etmediği,

sahaya sevki gerçekleştirilmiş malzeme bulunup bulunmadığı hususlarında tespit istediğini, Bölge Müdürlüğünün tespitleri neticesinde 30.05.2016 tarihli ve 205280 sayılı yazısında; davalı tarafından sözleşme kapsamında yapılması taahhüt edilen herhangi bir imalata başlanmadığı, Merkezin onaylı iş programının aksine sahadaki tesis çalışmalarına başlanılmadığı, sahaya sevki gerçekleştirilmiş herhangi bir malzemenin bulunmadığını belirttiğini, taraflar arasındaki Sözleşmenin.

"Sözleşmenin Feshine İlişkin Şartlar" başlıklı 26. Maddesinde, "Sözleşmenin İdare veya Yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır", Sözleşmenin "Borçluluk ve Hacizler" başlıklı 33.4.2 maddesinde; "..Yüklenici bu sözleşmeden doğan alacaklarına konulacak herhangi bir haczi, uygulamayı izleyen 30 gün içerisinde kaldırtmak zorundadır.

Aksi takdirde.... hiçbir tazminat ödemeksizin sözleşmeyi feshetmeye yetkilidir." düzenlemesinin bulunduğunu, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Sözleşmenin Feshi ve Tasfiye Durumları başlıklı 47. Maddesinde;" (2) İdare aşağıda belirtilen hallerde sözleşmeyi fesheder; a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi ...

Hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir." düzenlemesinin yer aldığını, sözleşmenin feshedildiği hususunun ...Noterliğinin 18.08.2016 tarihli ve....yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalıya bildirildiğini, 4735 sayılı Kanunun 22. Maddesinin son fıkrasında "..19,20 ve 21. Maddeler göre sözleşmenin feshedilmesi halinde yükleniciler hakkında 26. Madde hükümlerine göre işlem yapılır.

Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir." hükmünün bulunduğunu, davalının sözleşmenin feshine sebebiyet vermesinden dolayı müvekkilinin zarar uğradığını, yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda, ilk ihale uhdesinde kalan davalının yükümlendiği taahhüdü kapsamında herhangi bir iş bulunmadığı tespit edildiğinden ödeme yapılmadığını, fesihten dolayı yapılmayan işlerin tamamlanması için gerçekleştirilen 2016/505719 kayıt numaralı, 20.12.2016 tarihli, "İTM.208 referanslı 154 kV Mersin-3 Trafo Merkezi (Tamamlama) Yapım İşi" ihalesinin,

9.080.000,00 TL bedelle en iyi teklif sahibi dava dışı ZM Grup şirketinde kaldığını, 154 kV Mersin-3 TM için yapılan ilk ihalede davalı ile birlikte katılan firmalardan ikinci en düşük teklifin (kaçırılan fırsat), 8.742.000,00 TL bedelle ÖLÇER İnşaat firması tarafından verildiğini, buna göre müvekkilinin Sözleşmenin feshinden dolayı (tamamlama ihalesi bedeli ile ilk ihale en iyi ikinci teklif bedeli farkı) 338.000,00 TL zararının olduğunu, ilk ihalenin feshedilmesi nedeniyle doğan fesih damga vergisi için müvekkili kurum tarafından 15.210,80 TL ödeme yapılmak durumunda kalındığını,

fesih nedeniyle tamamlanamayan işleri kapsayan tamamlama ihalesi için KDV Dahil 3.927,04 TL yerel gazete ilan masrafı ve 944,00 TL KİK İlan bedeli ödendiğini, Tüm bu zararlar toplandığında, sözleşmenin feshine sebebiyet veren davalının, müvekkili kurumun 358.081,84 TL zarara uğramasına sebep olduğunu, müvekkili tarafından EKAP tarafından davalıya gönderilen 06.01.2022 tarihli ve 1029070 sayılı yazı ile oluşan zararın ödenmesinin istendiğini ancak herhangi bir cevap yada ödemede bulunulmadığını, belirtilen nedenlerle davalının sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi nedeniyle oluşan 358.081,94 TL müvekkilinin zararının,

bildirim tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış ise de davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap uzmanı, inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişilerden alınan 31/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Ticari Defter Kayıtları incelendiğinde, 31.12.2015 tarihi itibariyle taraflar arası Cari Hesap Bakiyesinin 0,00 TL olduğu,

ihale kapsamında Davacı İdare tarafından Davalı Yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmadığını, taraflar arasında ihale sonucunda akdedilen sözleşme yükümlülüklerinin Davalı tarafından yerine getirilmemesi dolayısıyla feshin gerçekleştiğini, bu nedenle davacı idarenin sözleşmeyi feshinin haklı nedenlere dayalı olduğunu, davacı idarenin uğradığı menfi zararın davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, dava dosyasında bulunan davacının dava konusu iş kapsamında 11.08.2015 tarihinde yapılan ilk ihalede ekonomik açıdan ikinci teklif ....

Tarafından İhale Teklif tutarı: 8.742.000.00 TL (KDV Hariç) olduğunu, 20.12.2016 tarihli İTM 208 referanslı 154 KV Mersin 3 Trafo merkezi (Tamamlama) Yapım işi ihalesi 9.080.000,00 TL (KDV Hariç), bu nedenle kaçırılan fırsat zararının.

338.000.00 TL olduğunu, sözleşmenin feshi için davacı tarafından ödenen 15.210,80 TL Damga Vergisi bedeli, tamamlama ihalesi için 944,00 TL KİK ilan bedeli ve Basın İlan Kurumuna ödenen İhale İlan bedeli olan 3.927,04 TL'nin davalının iş bu davaya konu sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden dolayı davacı idarenin uğradığı zararlardan olduğunu, bu kapsamda, toplam sözleşme feshinden dolayı yüklenilen sözleşme ve ihale giderlerinin 20.081.84 TL olduğunu, sözleşme feshinden dolayı davacı idare Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'nün Toplam= 358.081.84 TL menfi zararı oluştuğunu,

oluşan bu zarar ve ziyanın davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava eser sözleşmesinin haklı nedenle feshi nedeni ile uğranılan menfi zararın tazmini davasıdır. Davacı TEİAŞ 11/08/2015 tarihinde gerçekleştirdiği 2015/71833 ihale kayıt numaralı trafo merkezi yapım işi ihalesinde en ekonomik teklifi veren davalı ile arasında sözleşme imzalandığını davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini uğranılan zararın tazminini talep etmektedir Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Davacının sözleşmeyi feshinde haklı olup olmadığı, uğradığı menfi zararı talep edip edemeyeceği ve miktarı uyuşmazlık konusudur.

Dosya kapsamına giren belgeler ve alınan bilirkişi raporuna göre; davalının farklı takip dosyalarına konu olan borçlarından dolayı sözleşmeden doğan tüm alacaklarına haciz konulduğuna dair 7 farklı 1.haciz ihbarnamesinin davacı kuruma tebliğ edildiği, davacının bu hacizlerin kaldırılması için davalıya ihtar gönderdiği, ancak ihtarlara cevap verilmediği, hacizlerin kaldırılmadığı, davalı yükleniciye 28/10/2015 tarihinde yer teslimi yapıldığı, ...genel müdürlüğünce 18. Bölge müdürlüğüne İTM 156 Mersim - 3 TM saha çalışmaları hakkında bilgi istendiği,

18 Bölge müdürlüğünün gönderdiği yazıda davalı yüklenicinin sözleşme kapsamında yapmayı taahhüt ettiği herhangi bir imalata başlamadığı, merkezin onaylı iş programına göre sahada tesis çalışmalarına başlamadığı , sahaya sevki gerçekleştirilmiş herhangi bir malzeme olmadığı hususlarının tespit edildiği, davalının yer tesliminden itibaren 7 ay geçmesine rağmen herhangi bir imalat yapmadığı, sahaya sevk ettiği malzeme bulunmadığının belirlendiği,

Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 33.4.2 maddesine göre; yüklenici bu sözleşmeden doğan alacaklarına konulacak herhangi bir hacizi uygulamayı izleyen 30 gün içerisinde kaldırmak zorundadır aksi takdirde ... hiç bir tazminat ödemeksizin sözleşmeyi feshetmeye yetkilidir'' şeklinde düzenleme olduğu,

Davalının ihtara rağmen sözleşmeye aykırı davranarak alacakları üzerine konulan hacizleri kaldırmadı, yine kendisine yer teslimi yapılmasına rağmen 7 aylık sürede herhangi bir imalat yapmadığı, malzeme sevkini gerçekleştirmediği, bu nedenle davacı tarafından yapılan feshin haklı olduğu kanaati oluşmuştur.

Davacı sözleşmeyi haklı olarak feshetmiş olmakla; akdin hükümsüz kalması nedeni ile uğradığı menfi zararları davalıdan talep edebileceği, menfi zarar uyulacağına veya yerine getirileceğine inanılan sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeni ile güvenin boşa çıkması nedeni ile uğranılan zarardır, sözleşme nedeni ile ödenmek zorunda kalınan damga vergisi, ilan , basın ilan kurumuna ödenen ihale ilan bedeli sözleşme ve ihale giderleri ile kaçırılan fırsat zararı menfi zararlar kapsamına girmekle, davacı tarafından sözleşme haklı nedenle feshedilmekle, davalı tarafından menfi zarar kapsamında tazmin edilmesi gerekmektedir.

Yerleşik yargıtay içtihatlarına göre kaçırılan fırsat zararının aynı işlerin fesihten sonra makul süre içerisinde yaptırılacağı bedel ile davalı şirketle imzalan sözleşmeden dolayı o tarihte bir başka yüklenici ile sözleşme yapılmaması nedeni ile kaçırılan fırsat arasındaki farkın bulunup hesaplanması gerekmektedir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda yargıtay içtihatlarına uygun olarak 2. Yapılan ihalede verilen en uygun tekliften, ilk ihalede verilen en uygun 2. Teklif miktarı çıkartılarak idarenin kaçırılan fırsat zararı 338.000,00 TL olarak tespit edilmiştir.

Yine davacının sözleşme ve ihale gideri olarak yaptığı 20.081,84 TL olmak üzere toplam 358.081,84 TL menfi zararı oluştuğu tespit edilmiş olmakla alınan rapor denetime elverişli ve hükme esas alınır mahiyette bulunmakla hükme esas alınmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.