Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/523 K.2023/465

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/523 Esas - 2023/465

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/523 Esas

KARAR NO : 2023/465

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2022

KARAR TARİHİ : 12/06/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 12/07/2023

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle, Davacı şirket ile davalı şirket arasında, 02.09.2020 tarihli ve ..., Ticaret Bakanlığı, ..., Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Kalkınma Ajanslarının destek programlarından, kredi, hibe ve teşviklerden yararlanabilmek amacıyla alınacak danışmanlık hizmeti kapsamında "Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, Davalı şirketin, davaya konu sözleşmenin 2'nci maddesinde yer alan hiçbir hizmeti yerine getirmediğini, davalı şirketin işbu anılan hizmetleri vermemesine rağmen ...3.

İcra Müdürlüğünün 2022/6137 sayılı takip dosyası kapsamında cebri icra ve haciz zoru ile 45.579,73-TL bedel talep ettiğini, müvekkili şirket tarafından da anılan bedel haksız da olsa cebri icra baskısı nedeniyle ödendiğini, Ancak davalı şirketin söz konusu sözleşmede üzerine düşen hiçbir.

Yükümlülüğü gerçekleştirmediğini, sözleşme konusu destek ve teşvikler için hiçbir proje hazırlamadığını, hiçbir dosya oluşturup ilgili mercilere teslim etmediğini, keza herhangi bir teşvik veya desteğe ilişkin bilgilendirmede dahi bulunmadığını, Davalı şirketin basiretsiz davranışları nedeniyle sözleşme süresince ...'in sağlamış olduğu.

31.10.2019 tarihine kadar geçerli olan Endüstriyel Uygulama Destek Programından, 31.01.2021 tarihine kadar gerçerli AR-GE ve İnovasyon Destek Programından, 01.02.2021 tarihine kadar geçerli AR-GE, ÜR-GE ve İnovasyon Destek Programından, Eylül 2021 ayı boyunca başvuru dönemi bulunan Mikro ve Küçük İşletmelere Hızlı Destek Programlarından, Bölgesel ve Ulusal Kapsamda Çalışma Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Kalkınma Ajanslarının sağladığı destek ve teşviklerden ve mahkemece re'sen değerlendirilebilecek sair desteklerden, müvekkili şirketin haberdar olamadığını ve yanı sıra hiçbir şekilde yararlanamadığını,

sözleşme taraflarından davalı şirketin basiretsiz şekilde hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmemesine rağmen, sözleşme bedelinin icra ve haciz korkusu ile tahsil etmesinin, ticari güvenilirliği sarstığı gibi haksız olup hakkaniyete ve teamüllere de aykırı olduğunu,

İşbu nedenlerle, öncelikle haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, davalı şirketin ...3. İcra Müdürlüğünün 2022/6137 sayılı dosyası ile cebri icra zoruyla haksız şekilde tahsil etmiş olduğu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL bedelin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. Davacı Vekili Dava Değerini Artırmış Ve Harçlandırmıştır.

CEVAP

Davalı Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle. Davacı hakkında ...3.

İcra Müdürlüğü'nün 2022/6137 E. sayılı icra takibi yapıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine haciz aşamasına geçildiğini, neticeten davacı- borçlu tarafça takip tutarının ödendiğini ve dosyanın kapatıldığını, Davacıya karşı yapılan takibin konusu olan alacağın; müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilmiş olan 02.09.2020 tarihli yıllık hibe paketi danışmanlığı hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişkiye dayandığını, Müvekkili ile davacı arasında akdedilen 02.09.2020 tarihli sözleşmeye göre müvekkilinin vereceği hizmetlerin sözleşmenin 2. Maddesinde açıkça belirlendiğini, bunların;

..., Ticaret Bakanlığı, ..., Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Kalkınma Ajanslarının Destek Programları kapsamında; müşteriyifdavacıyı) uygun destek ve teşviklerle ilgili bilgilendirmek, müşteri ile mutabık kalınan destek programına başvuru işlemleri ile ilgili kurum tarafından talep edilen form, rapor vb. dokümanların hazırlanması konusunda danışmanlık vermek, müşterinin talebi doğrultusunda bu kapsamda beş adet proje başvuru dosyasının hazırlanması konusunda danışmanlık vermek olduğunu, Müvekkilinin söz konusu sözleşme uyarınca edimlerini ifa ettiğini;

ancak, davacının sözleşme uyarınca müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, Taraflar arasındaki sözleşmenin Ücretlendirme Maddesine göre temel danışmanlık hizmet bedeli 30.000-TL+KDV olup, bu tutarın ilki peşin olmak üzere 12 eşit taksit halinde ödeneceğinin düzenlendiğini, Ayrıca yine aynı maddede sözleşme kapsamındaki proje hazırlama ve diğer destek danışmanlık hizmetlerinin kesintisiz sunulabilmesi için vadesi geçmiş ödeme yükümlülüğünün bulunmaması gerektiğinin açıkça düzenlendiğini,

bu sebeple yaşanacak gecikmelerden Danışman olan müvekkilinin sorumlu olmayacağını ve müvekkilinin sözleşmede belirlenen hizmet bedeline tam olarak hak kazanacağının düzenlendiğini, buna ek olarak aynı maddede taksitlerden herhangi birinin ödenmemesi halinde dahi tüm sözleşme bedelinin muaccel hale geleceği ve danışmana ödeneceğinin açıkça düzenlendiğini, Buna ek olarak sözleşmenin müşteri tarafından feshi halinde dahi tüm danışmanlık hizmet bedelinin danışmana ödeneceği düzenlemesinin mevcut olduğunu, davacı tarafından bugüne kadar herhangi bir şekilde ve herhangi bir nedenle sözleşmenin feshi yoluna da gidilmediğini, Davacının tacir olup,

basiretli davranması gerektiğini, her iki tarafın da tacir olduğu ve sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde akdedilmiş olan sözleşmeye göre danışman olan müvekkilinin danışmanlık hizmet bedelinin tamamına hak kazandığını, Dosyaya sunulan delillerden de görüleceği üzere davacı ile sürekli iletişim kurulmaya çalışıldığını, ...'in yurt dışı pazar desteği kapsamında proje hazırlanması ve kuruma teslimi konusunda da müvekkili tarafından hizmet verildiğini; ancak, kurum tarafından projede yapılması talep edilen revizyonların davacı tarafından gerçekleştirilmediğini, Diğer destek programları kapsamında da davacıya bilgilendirme yapıldığını;

ancak, davacının ilgisiz yaklaşımı nedeni ile iletişimin zorlukla yürütüldüğünü, müvekkili tarafından davacının yatırım planlarının düzenli olarak takip edilmeye çalışılarak bu konuda davacıdan defalarca bilgi/belge talep edildiğini, davacının tüm hizmet süreci boyunca ilgisiz tavrını sürdürdüğünü, müvekkili tarafından yapılan aramalara ve gönderilen e-postalara sıklıkla geri dönüş yapmadığını, bu şekilde davacının hizmet dönemi süresince desteklerden haberdar edilmedikleri iddiasında da samimi ve gerçekçi olmadığını, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

...3 İcra Müdürlüğünün 2022/6137 esas sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmiştir.

Davacı Defterleri, Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle.

Davacı ile davalı arasında ..., Ticaret Bakanlığı, Tubitak, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajanslarının destek programlarından yararlandırılacak bir "Hizmet Sözleşmesi" olduğu, Davacının kayıtlarında davalının 26.550,00 TL alacaklı gözüktüğü, Ancak davalının ...3.İcra Müdürlüğü'nün 2022/6137 sayılı takip dosyası kapsamında 45.579,73 TL bedel talep ettiğini, müvekkilinin icra baskısı ile bu meblağı ödediği,

Dosyada davalı Danışma Firmasının sorumluluklarını yerine getirip getirmediği ..., Ticaret Bakanlığı, Tubitak, Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajanslarının projeyi neden reddettikleri ile danışma firmasının ayrıntılı bir açıklama yapmadığının görüldüğü,

başvurulan yerlerden reddediliş nedenleri ile ilgili detaylı bir yazı talep edildiğinde doğru bir sonuca varılabileceği, davacının davalının talep ettiği tüm evrakları davalıya verildiyse reddediliş nedeninin ne olduğunun belirtilmiş olmasının gerektiği, Davacının talebinin İcra zoruyla ödenen bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TU'sının istirdatını talep ettiği, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılması ile ilgili kararın Sayın Mahkemeye ait olacağı, görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Davalı Defterleri, Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir Ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi Heyetinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, Tarafların incelemeye sundukları 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davalı yanın incelenen ticari defterlerinde davacı yandan 35.400,00 TL alacaklı olduğu, Davacı yan ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda tanzim edilen 20.01.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda davacı yanın davalı yana 26.550,00 TL borçlu olduğunun tespit edildiği,

Tarafların ticari defter kayıtlarındaki 8.850,00 TL bakiye farkın, davalı yan tarafından tanzim edilen 3 adet toplam 8.850,00 TL bedelli faturanın davacı yan defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, Taraflar arasında imzalanan 02.09.2020 tarihli hizmet sözleşmesi kapsamında, davalı danışman şirketin sözleşme ile kararlaştırılan yükümlülüklerini yerine getirdiğinin kabulü halinde danışman şirketin sözleşmede kararlaştırılan 30.000,00-TL+KDV maktu ücrete hak kazandığı, bu nedenle icra takibinde fazladan yapılan bir ödemenin söz konusu olmadığı,

5 adet proje hazırlama yükümlülüğü dikkate alındığında davalı danışman şirketin hazırladığı 1 adet proje başvurusu kapsamında 30.000,00/5=6.000,00-TL+KDV ücrete hak kazandığı, bu durumda İcra takibinde fazladan ödenen miktarın 36.463,79-TLolarak hesaplandığı, görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Davacının Davalıya Cebri İcra Tehdidi Altında Kendisinden Haksız Olarak Tahsil Edildiğini İddia Ettiği 45.579,73TL nin Şimdilik 5.000,00 TL'sinin İstirdat Talebine İlişkindir.

Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Taraflar arasında akdedilen 02.09.2020 tarihli danışmanlık sözleşmesi gereğince davalının edimlerini zamanında ve gereği gibi yerine getirip getirmediği, davalının ücrete hak kazanıp kazanmadığı, kazandı ise miktarı, davacının davalıya cebri icra tehdidi altında yaptığı ödemenin davacıya iadesi gerekip gerekmediği, gerekir ise miktarı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasında 02.09.2020 tarihli ve ..., Ticaret Bakanlığı, ..., Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Kalkınma Ajanslarının destek programlarından, kredi, hibe ve teşviklerden yararlanabilmek amacıyla alınacak/verilecek danışmanlık hizmeti kapsamında "Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, anılan sözleşmenin 2. Maddesinin: "a. Kapsamda belirtilen destek programları dâhilinde müşteriye uygun destek ve teşviklerle ilgili müşteriyi düzenli olarak bilgilendirmek.(bu bilgilendirme e-posta telefon faks mektup vesaire iletişim araçları ile yapılabilir.)

b. Müşteri ile mutabık kalınan (bu mutabakat yazılı olarak yapılabileceği gibi elektronik posta ya da faks yolu ile de yapılabilir.) destek programlarına başvuru işlemleri ile ilgili kurum tarafından talep edilen form rapor ve benzeri dokümanların hazırlanması konusunda danışmanlık vermek.

c. Müşterinin talep ve ihtiyaçları doğrultusunda Kalkınma Ajansı mali destek programları ve/veya ... destek programları ve/veya Ticaret Bakanlığı destek programları ve/veya ...destek programları ve/veya Sanayi Teknoloji Bakanlığı destek programları (yatırım teşvik belgesi) kapsamında 5 adet proje başvuru dosyasının hazırlanması konusunda danışmanlık vermek.

d. İş bu sözleşme kapsamında hazırlanacak projeler için ayrı bir proje yazım ön ödemesi talep edilmeksizin sözleşmede belirlenen esas hizmet bedeline ek olarak yalnızca destek almaya hak kazanılması (kurum tarafından projenin destek almaya hak kazandığına dair müşteriye yazılı ya da elektronik posta ile bilgi verilmesi) durumunda hazırlanan proje kapsamında hak kazanılan toplam destek tutarı üzerinden %6+ KDV başarı primi bedeli ilaveten talep edilecektir.

Sözleşmenin süre sonunda 6. madde uyarınca kendiliğinden yenilenmesi halinde bu maddeye göre müşterinin talep ve ihtiyaçları doğrultusunda Kalkınma Ajansı mali destek programları ve/veya ... destek programları ve/veya Ticaret Bakanlığı destek programları ve/veya ...destek programları ve/veya Sanayi Teknoloji Bakanlığı destek programları (yatırım teşvik belgesi) kapsamında Danışman tarafından hazırlanacak olan proje dosyası her sözleşme yılı için 5 adettir.

e. Yatırım Teşvik Belgesi destekleri, KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, KDV iadesi vs. unsurları kapsamaktadır." şeklinde 3. Maddesinin: "a. Hizmetin tüm safhalarında Danışman ile sürekli iletişim halinde olacak bir tam yetkili atamak.

b. Danışman tarafından istenen bilgi ve belgeleri, talep edilen tarihten itibaren en geç üç iş günü içinde ve eksiksiz vermek.

c. Başvuru süreçlerinde temsil işlevini yerine getirmek.

d. Yürütme evrelerinde başvuru sahibinin gerektirdiği yasal tüm sorumluluklarla yer almak. " şeklinde, 6. Maddesinin: "Temel danışmanlık hizmeti bedeli 30.000 TL + KDV olup, bu tutar sözleşme imzalanmasına müteakip ilki peşin olmak üzere 12 eşit taksitlerle müşteri tarafından danışmana ödenir.

Bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen temel danışmanlık hizmet bedeline ek olarak hazırlanıp ..., Ticaret Bakanlığı, ..., Sanayi Teknoloji Bakanlığı ve Kalkınma ajanslarına teslim edilen projenin destek almaya hak kazanması durumunda her bir proje için ayrı ayrı olmak üzere hak kazanılan toplam destek tutarını %6+ KDV oranındaki başarı primi sonuçların açıklandığı tarihten (kurum tarafından projenin destek almaya hak kazandığına dair müşteriye yazılı ya da elektronik posta ile bilgi verildiği) itibaren 2 ay içerisinde Müşteri tarafından danışmana ödenecektir. Başarı primini danışman tarafından hazırlanan projenin destek almaya hak kazanması durumunda danışmanın elde ettiği ve sözleşmede belirlenen temel hizmet bedelinden farklı olarak başarı nedeniyle oluşan ücretlendirmedir.

Müşterinin ilgili programlardan Danışman tarafından verilen hizmetle destek almasına rağmen bu destekten kısmi şekilde veya bütünüyle vazgeçmesi, danışmanın yönlendirmesine rağmen desteklerden yararlanmak istememesi, destek almaya hak kazanmasına rağmen projeyi uygulamaması, kurum ile destek sözleşmesini imzalamamış olması, Kurum ile destek sözleşmesinin imzalanmasına rağmen sonradan destek sözleşmesinin feshedilmesi, projenin iptal edilmesi, kurumun başlangıçtaki destek tutarını sonradan düşürülmesine karar vermesi ve benzeri haller müşterinin borcunu etkilemeyecektir.

Müşterinin sözleşmedeki bu bedelleri ödemesi kendi hesabına yatan destekten karşılanmak zorunda olmayıp, kullanmaya hak kazanmış olduğu desteği fiilen kullanmamış olsa da bu husus müşterinin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacaktır.

Müşteriye sözleşme kapsamındaki proje hazırlama ve diğer destek danışmanlık hizmetlerinin kesintisiz sunulabilmesi için vadesi geçmiş ücret yükümlülüğünün bulunmaması gerekmektedir. Müşterinin vadesi geçmiş ücret yükümlülüğünün bozulması durumunda Danışman danışmanlık hizmetini durdurma hakkına sahiptir. Bu nedenle yaşanacak gecikmelerden danışmanın sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu şekilde hizmetin durdurulmuş olması durumunda dahi Danışman iş bu sözleşmede belirlenen hizmet bedeli ile başarı primi bedelinin tamamına hak kazanır. Danışman tarafından tüm sözleşme bedeline ilişkin fatura düzenlenmiş olması halinde dahi sözleşmede taksitle ödemeye ilişkin hüküm varsa taksitle ödeme yapılabilir.

Ancak Danışman tarafından düzenlenen faturaların Müşteri tarafından kabul edilmemiş veya belirlenen taksitlerden herhangi birinin ödenmemesi veya sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi ve benzeri hallerinde de tüm sözleşme bedeli başkaca bir ihtara, ihbara, bildirime ve hüküm almaya gerek olmaksızın muaccel hale gelir ve danışmana ödenir.

Müşteri, bedelin ödenmemesi halinde danışmanın tüm dava ve takip haklarının saklı olduğunu ve danışmanın iş bu yasal yollara başvurması halinde ayrıca gecikmeden kaynaklı avans faizse isteyebileceğini gayrikabili rücu kabul, beyan ve taahhüt etmiştir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sözleşmenin 2. Maddesi kapsamında davalının davacıya zaman zaman bilgilendirmede bulunduğu, davacının başvuru yapılmasını istediği projeleri bir proje dışında bildirmediği, danışman tarafından hazırlanacak olan proje dosyası her sözleşme yılı için 5 adet ile sınırlandığı, sözleşmede ücretin hibe şartına bağlanmadığı gibi sözleşme bedelinin sözleşme imzalanmasına mütakip taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, dosyada yer alan yazışmalardan davalının sözleşmeye ilişkin yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacıyı hibe programlarına ilişkin bilgilendirdiği,

davacının hibe aldırılmamasının davalının ücrete hak kazanmasına etkili olmayacağı, hibe alınması halinde başarı priminin talep edilebileceği, ancak davanın konusunun başarı primine değil sözleşmenin 6. Maddesinde: "Temel danışmanlık hizmeti bedeli 30.000 TL + KDV olup, bu tutar sözleşme imzalanmasına müteakip ilki peşin olmak üzere 12 eşit taksitlerle müşteri tarafından danışmana ödenir. şeklinde düzenlenen temel hizmete ilişkin olduğu ve davalının bu ücrete hak kazandığı görülmekle davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.