Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/282 K.2024/310

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/282 Esas - 2024/310

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/282

KARAR NO : 2024/310

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/04/2023

KARAR TARİHİ : 13/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememize açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkili ile davalı Efor Ltd. Şti arasında, 10.06.2022 tarihli sipariş formunda yer alan ürünlerin müvekkilinin Alacaatlı şantiyesinde kullanılmak üzere satın alınmasında anlaşma sağlandığını ve buna ilişkin ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığını, Macarpol marka 26-28 dansite yerden ısıtma straforu siparişi üzerine şantiyeye gelen ürünlerde yoğunluk ve kalıp hatası bulunduğunu, Efor Ltd.

Şti. tarafından gönderilen ürünlerden iki farklı paket tartıldığını, her iki paketteki ürünlerin yaklaşık %18-23 mertebesinde düşük gramajda olduğunu, standardı karşılamadığını, ürünlerin kalıp hatasından kaynaklı olarak birleşim yerlerinde bağlantı sorunlarının ortaya çıkmış olduğunu, ortaya çıkan sorunların müvekkili tarafından hem Efor Ltd. Şti. sahibine hem de üretici firma ... Bölge sorumlusuna bildirildiğini, ancak sonuç alınamadığını, Davalı Efor Ltd.

Şti. tarafından Etimesgut 3. Noterliği 17.11.2022 tarih ve 17534 yevmiye numarasıyla keşide edilen cevabi ihtamamesi ile “. ürünlerdeki gecikmenin üretici firma Macarpol'den kaynaklandığı, üretici Macarpol firmasınca faturada ürünlerin açıkça 26-28 dansite olduğunun yazıldığı, bu konuda üreticinin üreterek direkt olarak şantiyeye sevk ettiği ürünlere bir müdahalenin olmayacağı, çekilen ihtara karşı taraf olmadıkları,..” ihtar edildiğini, delil tespiti sonrasında müvekkili tarafından ...

65. Noterliği 04.01.2023 tarih ve 567 yevmiye numarasıyla davalılar adına keşide edilen ihtarname ile “ ..ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde siparişe esas ürünlerle değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde ise işbu ihtarın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde ayıp oranında indirim yapılarak ödenen KDV dahil tutar üzerinden %21 nefaset bedeli olarak 297.674,53 TL fazla ödemenin iade edilmesi.” ihtar edilmiş olduğunu,

müvekkilinin ödemiş olduğu bedelden TBK m.227/1-2 fıkrası gereğince ayıp oranında indirim yapılarak hesaplanan tutardan şimdilik 30.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı Vekili 27/02/2024 Tarihinde Dava Değer Artırım Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle; Fazlaya ve munzam zarara ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; alınan bilirkişi raporları doğrultusunda talep arttırımı uyarınca, ayıp oranında indirim bedeli olan 468.895,49-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Efor Ltd. Şti. Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle.

Müvekkili ile davacı arasında 10.06.2022 tarihli sipariş formu kapsamında anlaşma sağlandığını, davacının iddiasının aksine ürünlerin 05.07.2022 tarihinde teslim edildiğini, davacı tarafından yasal süresi içerisinde tacirler arası ihbar ve ihtar şekillerine uygun herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, Ekim 2022'de şantiyede, müvekkil firma temsilcisinin, üretici firma temsilcisi ve davacı ile yüz yüze görüşme gerçekleştiğini, ürünlerin istenilen özellik ve markada olmak üzere müvekkili firma tarafından temin edilerek davacıya 05.07.2022 tarihinde teslim edildiğini,

teslim tarihi üzerinden yaklaşık 6 ay sonra davacı tarafından ...

13. Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/197 D. sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, dansitenin üretilen ürünün yoğunluk ölçüsü olduğunu, 1 m3 straforun ağırlığının bulunması gerektiğini, dava konusu girintili çıkıntılı olduğunu, bu nedenle en boy yükseklik çarpılarak hacim bulunmasının mümkün olmadığını, bu nedenle eksik ve hatalı ölçüm yapılmış olduğunu, diğer taraftan teslim edilen mallara yönelik olarak faturaya ve içeriğine itiraz edilmemiş olduğunu, teslim edilen ürünlerin müvekkilinin deposuna girmeden,

üretici firmadan direkt olarak davacının şantiyesine sevk edilmiş olduğunu, müvekkilinin bu noktada kusurunun bulunmadığını, davanın doğrudan diğer davalıya yöneltilmesinin daha doğru olacağını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Macarpol İzolasyon Taşımacılık İnşaat Gıda Pazarlama İthalat Ve İhracat Limited Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Müvekkili firma ile davacı firma arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili firmanın üretici de olmadığını, bu nedenle müvekkiline karşı dava açılmasının mümkün olmadığını, ayıbın ortaya çıkasından itibaren 7 günlük süre içerisinde dava açılmadığını, gönderilen 3 TIR malzemenin birisinin hemen kullanıldığını, malzemenin teslimi ve ihtar süresi dikkate alındığında kanuni sürenin geçilmiş olduğunun anlaşılacağını, gönderilen malzemenin 1/3'inin döşenmiş olduğundan hareketle gizli ayıptan da söz edilemeyeceğini, satılan malzemenin yerden ısıtma plakası olduğunu, bu ürünün TSE normlarında bir standardının bulunmadığını,

tespit sırasında bilirkişi malzemenin ölçümünü yaparken TSE standartlarından hareketle rapor vermediğini, müvekkili firmanın, kullanılmayan malzemelerin sağlam ve hasarsız şekilde fabrikaya teslimi halinde fatura değeri üzerinden ödeme yapmaya hazır olduğunu, ancak malzemenin kullanılmış olduğunu, bu haliyle zımmi olarak kabul edildiğini, bu durumun davayı haksız hale getirdiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden, işin esasına girilmesi halinde esastan reddine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 13. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden 2022/197 d.iş sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmiştir. ... Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan 2022 yılına ait, davacı şirket ve davalı EFOR Grup Yalıtım İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin BA-BS formları getirtilmiş, incelenmiştir. Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan 2022 yılına ait davalı Macarpol İzolasyon Taşımacılık İnşaat Gıda Pazarlama İthalat ve İhracat Limited Şirketi'nin BA formu getirtilmiş, incelenmiştir. Şereflikoçhisar Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Şereflikoçhisar Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan davacı şirketin tacir mi esnaf mı olduğu sorulmuş, tacir olduğu bilgisine ulaşılmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi Ve Nitelikli Hesap Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle.

Teslim edilen malzeme ile sipariş edilen malzeme arasında dansite-yoğunluğa bağlı %39,21 eksik ağırlıkta teslimata sebebiyet verildiği, teslim edilen ürünlerin yoğunluk itibariyle ayıplı olduğu, sipariş edilen malzemenin gerek ebatları bakımından ve gerekse yoğunluğu bakımından gerekli ölçüm tartım ve hesaplama yapılmadan ayıplı olduğu anlaşılamayacak olduğundan bu haliyle görüldüğü anda ayıplı olduğunun anlaşılmasının mümkün olamayacağı, ayrıca miktarı ve paket sayısı da dikkate alındığında ürünlerin paket içerisindeki durumlarının, ebat farklılıklarının ve ağırlıklarındaki değişikliklerin montaj aşamasında tespit edilebileceği,

tespit edilen yoğunluk farkının birtakım işlemler sonucu ortaya çıkabilecek cinsten olduğundan teslim edilen ürünlerin gizli ayıplı olduğu, davacı tarafından davalı şirketlere gönderilen ...

65. Noterliği'nin 08.11.2022 tarih ve 38038 yevmiye numaralı ihtamamesinde ayıp bildiriminde bulunulduğu görülmekle birlikte söz konusu ayıp bildiriminin ayıbın ortaya çıktığı andan itibaren hemen yapılıp yapılmadığına ilişkin mahkeme dosyası kapsamı itibariyle herhangi bir sonuca varılamadığı, zira mahkeme dosyasında sözleşme konusu ürünün teslim tarihini gösterir ve üründeki ayıpların ortaya çıktığı tarihi gösterir herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, ayıp bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığına dair nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkeme'ye ait olduğu,

davacının ayıp oranında indirim talebinin yerinde olup olmadığı hakkında nihai hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemeye ait olduğu, mahkemenin ayıp oranında indirim talep edilebileceği kanaatinde olması halinde talep edilebilecek indirim tutarının 468.895,49 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Taraf Vekillerinin Bilirkişi Raporuna Karşı Beyan Ve İtirazları Sonucu Bilirkişi Heyetinden 21/02/2024 Tarihinde Ek Rapor Alınmış, Alınan Ek Raporda Özetle; Davacıya teslim edilen ürünler üzerinde hacim tespiti için tekrar ölçüm yapılması yoluna gidilmiş ve tekrar yoğunluk tespiti yapılmış olup, yapılan incelemeler sonucunda suya daldırma yöntemiyle tespit edilen hacim ve kök rapordaki ağırlık tespitleri dikkate alındığında davalı tarafından teslim edilen ürünün 17 dns civarında olabileceği , bu haliyle de kök raporumuzdaki rayiç bedellere kıyasen tespit edilen fiyat farkı tespitinin değişmeyeceği anlaşılmakla 17 Kasım 2023 tarihli kök raporda görüş ve kanaatlerini değiştirecek bir hususa rastlanılmamış olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Taraf Vekillerinin Bilirkişi Ek Raporuna Karşı Beyan Ve İtirazları Sonucu Bilirkişi Heyetinden 17/04/2024 Tarihinde Ek Rapor Alınmış, Alınan Ek Raporda Özetle; 17 Kasım 2023 tarihli kök raporundaki görüş ve kanaatlerini değiştirecek bir hususa rastlanılmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; Üreticisi Ve Satıcısı Olan Davalılardan Satın Alınan Ürünlerin Ayıplı Olması Sebebiyle Ayıp Oranında Satış Bedelinden İndirim Hesaplanarak Fazlaya İlişkin Haklar Saklı Kalmak Kaydıyla Şimdilik 30.000,00 TL'nin Temerrüt Tarihinden İşleyecek Avans Faizi İle Birilikte Davalılardan Tahsili Talebine İlişkindir.

Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Dava konusu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise gizli ayıp olup olmadığı, ihtarın süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının ayıp oranında indirim talebinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise davalılardan talep edebileceği miktarların ne olacağı, faizin türü ve miktarının ne olduğu , zaman aşımı itirazlarının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Dosya içerisinde yer alan belge içeriklerine göre; taraflar arasında 10.06.2022 tarihinde davalı Efor Yalıtım LTD ŞTİ ile davacı arasındaki fiyat teklif formu ile 30.000 M2 Macarpol marka 26-28 dansite yerden ısıtma straforu ve buna ait sarf malzemelerine ilişkin sözleşme ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, dosya arasına alınan vergi dairesi kayıtlarından davacının da tacir olduğu görülmekle tarafların tacir sıfatı nazara alındığında somut olayda uygulanması gereken hükümler, Türk Ticaret Kanunu(TTK) ile TTK 23 maddesi yollaması ile genel kanun niteliğindeki Türk Borçlar Kanunu hükümleridir.

6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesine göre; "malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde malı incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK'nun 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü yer almaktadır. TBK 223/2 mdsine göre satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, ayıp anlaşılınca alıcının hemen satıcıya bildirmesi gerektiği düzenlenmiş olup, ayrıca ürünlerin garanti süresinde de dava açılabilecektir.

Gerek TTK 23/1-c maddesi gerekse Türk Ticaret Kanununun diğer düzenlemeleri nazara alındığında, ticari satış sözleşmesinde ayıplı çıkan mallara ilişkin olarak alıcının seçimlik haklarına ilişkin bir düzenlemeye Ticaret Kanunu içerisinde yer verilmediği bu nedenle genel kanun niteliğindeki 6098 sayılı TBK düzenlemelerinin kıyasen uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Satıcının ayıptan sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu’nun 219-231 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bir sözleşmede ayıbın şartları mevcut ise ve alıcı da kendisinden beklenen külfetleri yerine getirmişse, bu durumda alıcı TBK. m. 227’de kendisine tanınan haklardan birini kullanabilir. Satıcının satılan ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcıya imkanı varsa satılanı ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönebileceği, bedelden indirim veya ücretsiz onarım seçimlik hakları tanınmıştır.

TBK 231 md gereği; satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Dosyamız arasına alınan ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden 2022/197 d.iş sayılı dosyasında alınan rapor ve yerinde inceleme yapılarak mahkememizce alınan rapor ve itirazları karşılar ek raporlar neticesinde sipariş edilen malzemenin gerek ebatları bakımından ve gerekse yoğunluğu bakımından, gerekli ölçüm tartım ve hesaplama yapılmadan ayıplı olduğunun anlaşılamayacak olduğu,

mevcut haliyle görüldüğü anda ayıplı olduğunun anlaşılmasının mümkün olamayacağı, ürünlerin alım miktarı ve paket sayısı da dikkate alındığında ürünlerin paket içerisindeki durumlarının, ebat farklılıklarının ve ağırlıklarındaki değişikliklerin montaj aşamasında tespit edilebileceği, ayıp olarak bilirkişi heyeti tarafından yoğunluk farkının bir takım işlemler sonucu ortaya çıkabilecek cinsten olduğundan gelen ürünlerin gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu mallarda bilirkişi heyetince tespit edilen ayıbın gizli ayıp olduğu, montaj aşamasında tespit edilebileceği ve halen montajı yapılmayan mallarında olduğu hususu, malların muhtemel teslim tarihleri ve davacı tarafından davalı şirketlere gönderilen ...

65. Noterliği’nin 08.11.2022 tarih ve 38038 yevmiye numaralı ihtarnamesi hep birlikte değerlendirildiğinde, satılanın alıcıya devrinden 2 yıl geçmediği ve ihtarın süresinde yapıldığı mahkememizce kabul edilmiş olup davalıların bu yöndeki itirazları kabul görmemiş, ayıplardan her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı kabul edilmiştir.

Bilirkişi heyetince yapılan ölçümlerin Sulh hukuk mahkemesince yapılan tespitten farklı olduğu yönünde yapılan itirazlar neticesinde mahkememizce alınan ek raporlarda farklı ölçüm teknikleri kullanılmış ve neticeten teslim edilen malzeme ile sipariş edilen malzeme arasında dansite-yoğunluğa bağlı %39,21 eksik ağırlık bulunduğu,

mahkemece ayıp oranında indirim talep edilebileceği kanaatinde olunması halinde talep edilebilecek indirim tutarının 468.895,49 TL olacağı tespit edilmiş, itirazları karşılar, denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor ve ek raporlar hükme esas alınmış olup davacının ayıp oranında indirim talebi yerinde görülerek davanın kabulü ile 468.895,49 TL'nin (davalıların temerrütüne ilişkin dosyaya sunulan ihtarnamelerin tebliğ şerhleri dikkate alınarak) 297.674,53 TL sine davalı Efor Grup LTD ŞTİ için 16.01.2023, davalı Macarpol LTD ŞTİ için 25.01.2023 tarihinden,

kalan kısmı için dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.