Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/885 K.2024/420

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/885 Esas - 2024/420

T.C.

ANKARA

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/885 Esas

KARAR NO : 2024/420

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/03/2023

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2024

Yerköy Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi 2023/604 Esas 2023/499 Karar sayılı tefrik üzerine yukarıda belirtilen davalılar açısından Yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderilen dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydı yapılarak yapılan yargılama sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, dava dışı Ayhan Altun'un özel Güvenlik Görevlisi olarak 27.07.2009 - 26.02.2021 tarihleri arasında Yerköy Şube Müdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalışmış olduğunu ve en son çalıştığı AL GRUP Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Başkent Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 26.02.2021 tarihinde iş akdi feshedilmiş olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunun 112.

Maddesi gereğince sorumlu olarak Kıdem Tazminatı.

Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmenlik hükümleri gereğince Özel güvenlik görevlisi Ayhan Altun'a 11 yıl 6 Ay 15 günlük hizmeti karşılığı net 60.715,00- TL ile 464,35-TL damga vergisi olmak üzere toplam 61.179,35-TL Kıdem Tazminatı ve net 19.471,52-TL ile 148,92-TL damga vergisi olmak üzere 19.620,44-TL Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ödenmiş olduğunu,

01.09.2019-30.09.2019 döneminde sözleşme yapılan Binsat Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi Kıdem Tazminatından kendi dönemine tekabül eden 561,51-TL'yi faiziyle birlikte, 01.01.2021 - 26.02.2021 döneminde sözleşme yapılan Al Grup Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Başkent Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı Kıdem Tazminatından kendi dönemine tekabül eden 1.064,94-TL'yi faiziyle birlikte davacıya ödenmiş olduğunu, 01.06.2016-15.06.2016 tarihi arasında doğrudan temin ile hizmet alımı yapıldığından bu süre kıdem tazminatı hesaplamasına dahil edilmediğini,

Ayhan Altun'a Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı olarak ödenen 79.173,34- TL' nin davalı şirketlerden;17.019,65-TL'sının Bozok V.İ.P Özel Güv. Eğ. Kor. Hiz. Limited Şirketinden,14.037,82-TL'sının HAS-...-...Özel Güvenlik Şirketlerinden, 25.093,84-TL'sının Has-...

Özel Güvenlik Şirketlerinden, 1.432,83-TL'sının HAS Özel Güvenlik Şirketinden, 5.808,75-TL'sının Has-...Özel Güvenlik Şirketlerinden,6.970,50-TL'sının Yavuz İş Gücü Hizmetleri Şirketinden, 8.809,95-TL'sının Vira Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden, (59.785,25-TL'nin 18.03.2021 tarihinden, 19.388,09-TL'nin 25.11.2021 tarihinden itibaren) uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsili talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Has Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi, ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetki sözleşmesinin yapıldığını, buna göre taraflar arasında çıkacak herhangi uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesinin Ankara mahkemeleri olduğunu, yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmesini istediklerini,

davalılardan talep edilen alacak kalemlerinin açıklanmamış olduğunu,"hizmet alım sözleşmelerinin eki niteliğindeki teknik şartnamelerde sözleşme hukuku kapsamında dava dışıişçiye ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olmayacağına yönelik açık düzenleme bulunduğunu, İhale makamının kıdem tazminatı yönünden davalı şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı şirketlerin sözleşmenin sonu ermesinde kusuru bulunmadığını,kusur incelemesi yapılması talebinde bulunduklarını,zamaaşımı definde bulunduklarını ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dışı işçi Ayhan Altun'un SGK kaydı ve iş yeri unvan listeleri istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap bilirkişisinden alınan 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacı ve davalı tarafların dava dışı işçiye karşı İş Kanununun ilgili maddelerine göre müteselsilen sorumlu olduğunu, ancak tarafların hür iradeleriyle bir sözleşme düzenlediklerini, bu nedenle iki taraf arasındaki ilişkinin Borçlar Kanunu ve sözleşmeler Hukukuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme ve onun ayrılmaz parçaları olan şartnamelerin incelenmesi sonucunda,

işçilerin her türlü yasal hakkının karşılanması hususunun belirli maddelerle Yüklenici firmaların sorumluluğuna bırakıldığının görüldüğünü, dava dosyası içeriğinde davacı Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı Ayhan ALTUN”a ödenen 80.799,79 TL Kıdem Tazminatı Tutarından, bakiye kalan 79.171.76 TL Brüt Kıdem Tazminatının, işçinin davalı firmalardaki çalışma süreleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda, davacı kurumun davalı şirketlere rücu edebileceği tazminat miktarının aşağıdaki tabloda gösterildiğini,

(Çalışılan Dönemler Dikkate Alınarak Alt İşverenlerin Tazminat Tutarının Tamamından Sorumlu Oldukları Kıdem Tazminat Tutarları)

Sıra No:

İŞ YERİ UNVANI

ÇALIŞMA GÜN SAYISI

TUTAR (TL

1

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

154

2.981,44 TL

2

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

725

14.036,00 TL

3

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

"

"

4

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Ltd. Şti.-STK Güvenlik.. Ltd. Şti

725

14.036,00 TL

5

Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

725

14.036,00 TL

6

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.

74

1.432,64 TL

7

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.

75

1.452,64 TL

8

Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik.. Ltd. Şti. (7 tepe İş Ortaklığı)

46

890,56 TL

9

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

30

580,80 TL

10

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

60

1.161,60 TL

11

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

300

5.808,00 TL

12

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

60

1.161,60 TL

13

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - STK Güvenlik ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı

300

5.808,00 TL

14

Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Ltd. Şti.

360

6.969,60 TL

15

Vira Koruma ve Güvenlik Ltd. Şti.

455

8.808,80 TL

Mahkemece, davacı tarafından yapılan ödemenin tamamı yüklenicilere edilemeyeceği yönünde hüküm kurulması durumunda, hesaplanan tutarların her bir yüklenici için yarısı oranında rücu edileceğini,

(Çalışılan Dönemler Dikkate Alınarak Alt İşverenlerin Tazminat Tutarının Yarısından

Sorumlu Oldukları Kıdem Tazminatı Tutarları)

Sıra No:

İŞ YERİ UNVANI

ÇALIŞMA GÜN SAYISI

TUTAR (TL

1

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

154

1.490,72 TL

2

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

725

7.018,00 TL

3

Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.

"

"

4

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Ltd. Şti.-STK Güvenlik.. Ltd. Şti

725

7.018,00 TL

5

Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

725

7.018,00 TL

6

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.

74

716,32 TL

7

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.

75

726,00 TL

8

Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik.. Ltd. Şti. (7 tepe İş Ortaklığı)

46

445,28 TL

9

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

30

290,40 TL

10

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

60

580,80 TL

11

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

300

2.904,00 TL

12

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.

60

580,80 TL

13

Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - STK Güvenlik ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı

300

2.904,00 TL

14

Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Ltd. Şti.

360

3.484,80 TL

15

Vira Koruma ve Güvenlik Ltd. Şti.

455

4.404,40 TL

Dava dilekçesinde talep edilmiş olan faiz ve faizin başlangıç tarihinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi Ayhan Altun için yapılan ödemenin rücuen tahsili için açılan alacak davasıdır.

Uyuşmazlık davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı, yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, ve davalılara rücu edeceği miktarın ne kadar olduğu noktasında toplanmaktadır.

Davacı dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve ferilerinin rücusunu talep etmektedir.

Davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı değerlendirilmesinde taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin ve eki teknik şartnamelerin incelenmesinde, yüklenicinin istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin iş vereni olarak kabul edileceği, mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülüklerin istihdam edilen personelin özlük yıllık, ücretli izine ilişkin hakların yüklenici tarafından yerine getirileceğinin düzenlendiği, yine taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler ve eki şartnamelerde davacının işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair açık bir hüküm olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk dairesinin (2019/2339 esas 2021/225 karar) içtihadında; taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğuna dair kararları bulunmaktadır.

Dosya kapsamında bulunan hizmet alım sözleşmeleri, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu , yargı içtihatları değerlendirildiğinde;Davacının hizmet alım sözleşmeleri gereği ödediği işçilik tazminat alacaklarının tamamını davalıdan rücu edebileceği, davacının dava dışı işçiler için ödediği kıdem tazminatı ve ferilerinden davalı şirketlerin kendi ihale dönemleri ile orantılı olarak sorumlu olacakları, dosya kapsamında alınan 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı sürelerin tespit edildiği, her bir şirketin sorumlu olduğu dönem belirlenmiştir. 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış olup aşağıdaki şekilde ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.