Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/887 K.2024/576

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkil şirket nezdinde ...poliçe numarası ile ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen davalıya ait ...plakalı aracın ...tarihinde ...sevk ve idaresinde iken sigortalı araçtan yola ham petrol döküldüğünü ve ...plakalı araç sürücüsünün aracı ham petrol sıvısına kaptırması sonucu aracın kontrolünü kaybetmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

...plaka sayılı aracın maliki tarafından hasar bedeli ve değer kaybının tazmini istemiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna yaptığı başvuru üzerine Sigorta Tahkim Komisyonunun ...Sayılı kararı ile müvekkili sigorta şirketi aleyhine hasar bedeli ve değer kaybı yönünden karar verildiğini, ilgili kararın İstanbul ...İcra Dairesinin ...esas sayılı takibe konu edildiğini ve müvekkili tarafından işbu dosyaya ...TL değer kaybı ödendiğini, yine müvekkili tarafından stopaj ve diğer vergi kesintileri de dikkate alınarak ...tarihinde ...TL hasar tazminatı ödendiğini,

yine sigorta tahkim dosyasına istinaden yapılan ödemelerden sonra ...plaka sayılı aracın maliki tarafından değer kaybı ve hasar bedeline ilişkin yapılan ödemelerin az olduğundan bahisle yeniden Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yaptığını, yapılan başvurunun Sigorta Tahkim Komisyonunun ...Esasını aldığını ve dosya kapsamında alınan raporlara istinaden karar verildiğini, bu dosya içeriğindeki raporlara istinaden stopaj ve vergi kesintilerinin de eklenerek müvekkili sigorta şirketi tarafından ...tarihinde ...TL ve ...tarihinde ise ...TL ek ödeme yapıldığını,

davaya konu kazanın meydana gelmesinde sigortalı aracın istiap haddinden fazla yük taşıması nedeniyle ağır kusurlu olduğunu, yapılan ödemelerin rücuen tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalı sigortalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin %100 kusurlu olduğuna ilişkin teknik bir rapor bulunmadığını, aracın seyir kayıtları ile yük ve teslimat bilgileri incelendiğinde, aracın istiap haddinin aşılmadığı, yasal sınır ve standartlarda yükleme ile eksiksiz teslimat sağlandığının anlaşılacağını, müvekkil şirketin iddia edildiği şekliyle sigorta şirketinin trafik sigortası genel şartları kapsamında kendisine rücu edilme imkanı veren ağır bir kusurunun bulunmadığını, %100 kusurlu olunması ile ağır kusurlu olma kavramlarının birbiri ile eş değer kavramlar olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Sigorta Tahkim Komisyonunun ...ve ...esas sayılı dosyaları, İstanbul ...İcra Dairesinin ...esas, Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyaları, fiziken Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası ve Mermer Jandarma Karakol Komutanlığınca davaya konu kaza nedeniyle düzenlenen tahkikat evrakları celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dava, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklı davalıya ait sigortalı aracın istiap haddinden fazla yük taşıması nedeniyle meydana geldiği iddia edilen trafik kazası nedeniyle davacı sigortacı tarafından zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemelerin davalı sigortalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalıya ait ...plaka sayılı çekici cinsi aracın tarihleri ...arasında geçerli olmak üzere davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği,

...tarihinde saat ...civarlarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracı ile Diyarbakır istikametinden Silvan ilçesi istikametine seyir halinde iken 0+50'ye geldiği esnada yola dökülen ham petrol sıvısına aracını kaptırması neticesinde tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonrası tahkikat yapan mermer jandarma Karakolunun tespitine göre Işıklar Köyü Trans Atlantik Petrol Arama Baha Petrol Sahasından ham petrol taşıyan sürücü ...idaresindeki ...plaka sayılı çekici ve buna bağlı ...plaka sayılı dorse ile Silvan ilçesi istikametine belirtilen yerde (km0+50) ham petrolün yola dökülmesi neticesinde;

bu kazanın oluşumunda sürücü ...2918 Sayılı KTK'nın herhangi bir kusurunun olmadığını, yola ham petrol dökerek Silvan istikmetine devam eden ...2918 sayılı KTK'nın 65/1-H (yükün karayoluna dökülecek, sızacak, akacak şekilde yüklenip) maddesini ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğunun belirtildiği,

Davacı sigorta şirketi tarafından davalı aleyhine ...TL asıl alacak ve ...TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda ...TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip açıklaması olarak ...plaka sayılı aracın ...tarihinde neden olduğu kazaya istinaden aracın yola ham petrol dökmesi ve usulüne uygun olmayan yük taşımasından kaynaklı ağır kusurlu olması nedeniyle ödenen tazminatın rücusuna ilişkin ibaresine yer verildiği, davalı borçlunun gönderilen ödeme emrine karşı süresinde itiraz dilekçesi sunduğu, eldeki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalıya ait aracın istiap haddinden fazla yük taşıyıp taşımadığı, kazanın münhasıran aracın istiap haddinden fazla yük taşınması nedeniyle meydana gelip gelmediği, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı üçüncü kişiye ödenen bedellerin yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı sigortacının davalı sigortalıdan ödediği bedellerin rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuan tahsili talebinde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK'nun 95 . maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte olan ve sigorta poliçesinin eki niteliğinde bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının dikkate alınması gerekir.

Poliçe tanzim tarihinde geçerli olan ...tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4.ç maddesinde, tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmesi halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Sigorta şirketinin, istiap haddinin aşılması nedeniyle sigortalısına rücu edebilmesi için aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklenmesi veya yolcu taşınması tek başına yeterli olmayıp istiap haddinin aşılmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olması gerekir.

Somut olayda, davaya konu kazanın, davalı sigortalı araç tarafından ham petrol taşınması esnasında karayoluna dökülen ham petrolün yolu kayganlaştırması ve ...plaka sayılı araç sürücüsünün kayganlaşan zemin üzerinden geçerken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği, davalı sigortalı araç sürücüsü ...dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olacak şekilde taşıma yapılan araçtaki yükün karayoluna dökülmesini engelleyecek önleyici tedbirleri almaması nedeniyle %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza sonrası düzenlenen olay yeri görü tespit tutanağı incelendiğinde, yol üzerinde 80-90 metrelik bir mesafede kaygan bir maddenin bulunduğu, yolun üzerinde bulunan maddenin izi takip edilerek sigortalı araca ham petrol yüklemesi yapılan alana kadar ara ara siyah renkli maddeye rastlandığı belirtilmiştir.

Mahkememizce fiziken celbedilen soruşturma dosyası içerisinde yer alan ruhsat bilgileri incelendiğinde, ...plaka sayılı çekicinin net ağırlığının ...kg, azami yük ağırlığının ...kg., katar ağırlığının ...kg, römork azami yüklü ağırlığının ise ...kg olduğu, çekiciye bağlı yükün taşındığı ...plaka sayılı dorsenin net ağırlığını ...kg, azami yüklü ağırlığının ise ...kg olduğu anlaşılmaktadır.

Yine soruşturma dosyası içerisinde yer alan TPAO Batman Bölge Müdürlüğü'ne ait kantar tartım fişi incelendiğinde, taşımayı yapa aracın ...tarihinde kantar girişinin yapıldığı ve birinci tartımdaki ağırlığının ...kag olduğu, saat ...'de kantardan çıkışının yapıldığı ve çıkış anındaki ağırlığının ...kg olduğu, taşınan yükün net ağırlınının ise ...kg olduğu anlaşılmaktadır.

Bu halde, sigortalı araçta taşınan yükün taşımanın sonucunda yapılan tartımda istiap haddini aşmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde, taşıma esnasında yola dökülen ham petrolün ağırlığı önem arzetmekte ise de, bu yönde dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığı gibi, aradan geçen zaman aralığı ve işin niteliği gözetildiğinde yargılama esnasında da bu yöne ilişkin tahkikat yapma olanağı bulunmamaktadır.

Sigortalı araç tarafından istiap haddinden fazla yük taşındığına yönelik ispat yükü davacı sigortacı şirketinin üzerinde olup, bu iddia ispatlanamamıştır. Davacı sigorta şirketi tarafından, davalı sigortalı tarafından istiap haddinden fazla yük taşınması nedeniyle sigortalının ağır kusurlu olduğu da iddia edilmiştir.

Ağır kusura yönelik iddia da, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigortacının sigortalıya rücu hakkını düzenleyen B.4.a maddesinde rücu sebebi olarak gösterilmiş ise de, sigortalı araç sürücüsünün, taşınan yükün kara yoluna dökülmesini engelleyecek önleyici tedbirleri almaması dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmekte olup, ağır kusur şeklinde de yorumlanamayacağından ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim