Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/342 K.2025/160

... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/342

KARAR NO : 2025/160

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

MÜTEVEFFA : ... (TC: ...)

DAVA

Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 14/05/2024

KARAR TARİHİ : 17/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2025

Mahkememize açılan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacılar Vekili Dava Dilekçesinde Özetle.

10.05.2022 tarihinde vefat eden Muris ...'a davalı kooperatif tarafından 14.02.2024 tarihinde tebliğ edilen 2024/06 sayılı yazıda; "murisin ölümünden sonra yasal mirasçıları tarafından süresi içerisinde veraset intikal sunulmadığını, bu yönde mirasçılar ile irtibat sağlanamadığını, muris üyenin aidat borçlarını ödemediği gerekçesiyle ortaklıktan çıkarılacağına dair gönderilen ihtarların iade döndüğünü, murisin aidat borcu olduğunu, neticede 10.04.2023 tarihli karar gereği Murisin kesin olarak ortaklıktan ihraç kararı verildiğinin bildirildiğini, işbu kararın haksız ve hukuksuz olduğundan iptalini talep ettiklerini, murisin,

2008 yılında ... .... ... ... ... ... Edindirme projesi ile üyelere konut sağlamak olduğunu, müvekkilinin de bu kooperatife üye olduğunu, ... ile B tipi üye müvekkili arasında imzalanan sözleşme ile ilgili proje kapsamında arsa tahsis işleminin ... .... ... ... ... ...

Kooperatifine geçiş yaptığını, muris'in İlgili kooperatife geçişi sonrasında tebliğ edilen 18.06.2012 tarihli Genel Kurul iminde ...'dan ayrılan üyeler hakkında ödeme farkı ile birlikte aidat borcu bildirildiğini, muris bildirilen bu meblağı da davalı kooperatife ödediğini, birkaç yıl sonra,

murise haricen gelen bildirim ile kooperatifin yeterli sermayeye ulaştığını, artık herhangi bir ödeme yapılmasına gerek kalmadığının bildirildiğini, muris de halihazırda hiçbir şekilde arsa tahsisi bile yapılmayan projeye herhangi bir bedel ödemediğini, bu durumun muris'in vefat ettiği 06.05.2022 tarihine kadar devam ettiğini, 15 yıldır söz konusu projede bir adım ileriye gidilmediğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulüne, davalı kooperatif tarafından verilen ortaklıktan ihraç kararının iptaline ve Muris üyeye ait kooperatif üyeliğinin müvekkili mirasçılar üzerinden devamın, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Sınırlı Sorumlu ... Villaları Konut Yapı Kopperatifi Yetkilileri Cevap Dilekçesinde Özetle.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.14 ve Ana sözleşmesi m.16 uyarınca kooperatife yasal süre içerisinde başvuru yapılmadığını, davanın da süresinde açılmadığını usulden reddi gerektiğini, davacıya haricen yapılan bir bildirim bulunmadığını, kararların genel kurullarda ve bütün ortakların katılımı ile alındığını, 60.000,00 TL'nin 200 m2 bir inşaatın yapılması için yeterli olduğunu kanıtlayan bir belge sunulmadığını, davacılar dışında tüm üyelerin borçlarını ödediğini, ortağın ölüm tarihi hususunda tereddüttün giderilmesini istediklerini, ortağın vefatı halinde ne yapılması gerektiğinin yasalarda belirtildiğini,

Kooperatifler Kanunu 14. ve Kooperatif Ana sözleşmesinin 16. Maddesi uyarınca ortağın ölümü ile başlayan üç aylık süre içinde veraset belgesi ile varislerin kooperatife başvurarak içlerinden seçecekleri bir temsilci ile ortaklığın devamını isteme hakları olduğunu, bu süre içinde bu haklarını kullanmadıklarını, bu haklarını bildirmek amacıyla gönderdikleri ihtarların muris ... mirasçısı ... tarafından kabul edilmeyerek iade edildiğini, Whatsapp ve telefonla iletilmesine rağmen üç aylık süre içinde kooperatifle irtibat kurmalarının sağlanamadığını,

muris ...'un 06/05/2022 veya 10/05/2022 tarihindeki ölüm tarihi ile 14/05/2024 dava tarihi arasında yaklaşık iki yıllık süre geçtiğini, davanın da yasal süresi içinde açılmadığını, bu nedenlerle; üç aylık süre içinde kooperatife başvurulmadığını, üç ay içinde itiraz kaydıyla genel kurula başvurulmadığını, üç ay içerisinde dava açılmadığını, bu sebeplerle davanın usulden reddi gerektiğini, İhtarların doğru adrese yapıldığını, varisler tarafından iade edildiğini, kaldı ki 1163 SK 14. Maddesi ile ana sözleşme 16. maddeye göre kooperatifin ihtar zarureti bulunmadığını, bu sebeplerle davanın reddinin gerektiğini, bu nedenlerle,

ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü'nden Davalı ... (VKN: ...) ve dava dışı Sınırlı Sorumlu Başkent Özlem Konut Yapı Kooperatifleri Birliği'ne ait kayıtlar getirtilmiş, incelenmiştir.

Türkiye ... .... .... ... ... ... Ortaklığı Genel Müdürlüğü'nden Müteveffa ...'un (TC: ...) 2012-2022 yıllarına ait hesap döküm özeti getirtilmiş, incelenmiştir.

... ... ... ... ... ... Şirketi'nden 83000 nolu hesaba ait Nisan 2008 ile Eylül 2008 arasındaki kayıt ve hesap döküm özeti getirtilmiş, incelenmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişiden Oluşturulan Bilirkişi Heyetinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; Kooperatif tarafından üye ...'a ödentilerini zamanında yapmadığı sebebiyle iki ihtarname gönderildiği, her iki ihtarnamenin de ...'un ölümü nedeni ile tebliğ edilemediği, İkinci ihtarnamede; birinci ihtarnamenin ...'un ölümü nedeni ile tebliğ edilemediğinin yazılı olduğu halde ihtarın mirasçılara değil yine ...'a hitaben gönderildiği, buna göre Kooperatif ana sözleşmesinin 14. Maddesi koşullarının yerine getirilip getirilmediğinin takdirinin mahkemede olduğu yönünde görüş ve kanaatleri bildirilmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; Davacının Kooperatiften İhracına İlişkin Alınan Yönetim Kurulu Kararının İptali Davasıdır. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacının kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesine yönelik kararın sözleşmeye hukuka uygun olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmeyeceği, davanın hakdüşürücü süre içinde açılıp açılmadığı hususlarına ilişkindir.

1163 sayılı kooperatifler kanunun 14. Maddesi “Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir." Şeklinde, 16. maddesi “Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.

Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir.

Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." Şeklinde düzenlenmiştir.

Davalı kooperatifin anasözleşmesinin 16. Maddesinde "Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçılar lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri ve ortaklığa devam etmek istememeleri halinde ölen ortağın alacak ve borçları 15 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir." Denmektedir.

Kooperatif ilk ihtarda ...'u borçlarını ödemediği için kanunun 16. Ve ana sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca üyelikten çıkarılacağı ihtar etmiş olup Kooperatif ana sözleşmesinin 14. Maddesinin 2. Fıkrasında (aynen) “parasal yükümlülüklerini 30 (otuz) gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 10 (on) gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır.İkinci ihtarı takip eden 1 (bir) ay içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenler" yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılacağı hükme bağlanmış olup aidat yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 2 adet ihtar gönderileceği ve süre verileceği düzenlenmiştir.

Davalı kooperatifin yönetim kurulunun iş bu yasa maddelerine ve kooperatif ana sözleşmesine dayanarak ...'a 09.01.2023 tarihinde ilk ihtarname, 16.03.2023 tarihinde ikinci ihtarname göndermiş olup ihtarname tebliğ edilememiştir.Davalı kooperatifin üyesi olan ...

10.05.2022 tarihinde vefat ettiği, vefattan sonraki bir tarih olan 10.04.2023 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiği, davacıların ihraç kararını haricen öğrendiklerini bildirdikleri, Davacıların vekili ...'a davalı kooperatiften 07.02.2024 tarihinde bir yazı gönderildiği, iş bu yazıda ...'a ulaşmaya çalıştıkları telefon ve Whaatsapp mesajlarına cevap verilmediği, gönderilen ihtarnamelerin de mirasçılar tarafından iade edildiği, bu sebeple 10.04.2023 tarihinde ...'un kooperatifler kanunun 12. Ve ana sözleşmenin 16. Maddesine göre üyelikten çıkarıldığının bildirildiği,

davacılar tarafından 14.05.2024 tarihinde bu davanın hak düşürücü süre geçmeden açıldığı görülmüştür.

... adına çıkarılan ikinci ihtarnamede birinci ihtarnamenin ...'un ölümü nedeni ile tebliğ edilemediğinin yazılı olduğu halde ihtarın mirasçılara değil yine ...'a hitaben gönderildiği, Kooperatif ana sözleşmesinin 14. Maddesi koşullarının ve ihraç kararına ilişkin prosedürün usulüne uygun olarak yerine getirilmediği, Ana sözleşmenin 16. Maddesinin işletilebilmesi için de mirasçılara bir bildirimde bulunulmadığı, ihraç kararının da ölü kişi hakkında verildiği,

usule uygun olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davalı kooperatifin Muris ... hakkında verdiği kooperatif ortaklığından ihraca ilişkin 10.04.2023 tarihli 2023/5 numaralı yönetim kurulu kararının geçersizliğinin tespiti ile davacıların, ortak muris ...’un ortaklığı nedeniyle mirasçı sıfatıyla davalı Kooperatifin ortakları olduğunun tespitine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... ⌞ e-imzalıdır⌝ Hakim ... · ⌞ e-imzalıdır⌝ *