Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/349 K.2025/295

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket adına, ....... tarafından bastırılmış olan bir çek koçanı, içeriğinde henüz hiçbir düzenleme yapılmamış boş çekin yapraklarıyla birlikte kaybolduğunu, söz konusu çek yapraklarının seri numaraları: ......... yer aldığını, bu çeklerin hiçbirinin henüz tanzim edilmemiş olduğunu, çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin adına haksız işlemler yapılmasının mümkün olacağını, söz konusu çek yapraklarının müvekkilinin rızası dışında kullanılması, müvekkili yönünden ciddi zararlara ve telafisi güç sonuçlara neden olabileceğini, bu nedenle zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava kıymetli evrakın iptali isteminden ibarettir.

6102 sayılı Ticaret Kanunun 651/1. Maddesi gereğince, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. 2.fıkra' hükmüne göre de, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu düzenlemeye göre, kıymetli evrakın iptalini ancak hak sahibi olan kişi talep edebilir. TTK 818/s maddesi yollaması ve Kanunun 757. Maddesi gereğince zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı sadece çek hamiline verilmiştir.

Somut olayda; davacı çeklerin henüz boş iken kaybolduğu iddiasındadır. Keşidecinin TTK 757. Maddesi hükmüne göre zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı bulunmadığından ve çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir hak olup, 6100 sayılı HMK.nun 114.maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayıldığından bu yönden davada dava şartı olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan boş çek yapraklarının kıymetli evrak olarak kabulü de mümkün değildir. (Aynı yönde ....... karar sayılı ilamı)

6100 sayılı HMK.nun 115.maddesine göre; açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Buna göre davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmakla ve çek vasfında olmayan ve keşideci tarafından henüz keşide edilmemiş boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılmayacağı, 3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceğinden davacının davasının, 6100 sayılı HMK.nun 115. Maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

6100 sayılı HMK 382/e-6 maddesinde kıymetli evrakın iptali çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Aynı yasanın 385/1. maddesinde ise çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı düzenlenmiştir. Yasanın 320/1. maddesinde de basit yargılama usulünde mümkün olan hallerde mahkemece taraflar duruşmaya davet edilmeksizin dosya üzerinden karar verileceği düzenleme altına alınmış. Somut olaya gelince hasımsız açılan davada basit yargılama usulü uygulandığından ve yukarıda izah edilen nedenlerle dinlenme olanağı olmayan dava hakkında dosya üzerinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Aynı yönde ...... esas ve 2018/3112 karar sayılı ilamı)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır *