Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/141 K.2024/426

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalının müvekkiline karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 11/09/2018 tarihinde ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, takibine konulmuş senetlerdeki miktarlar kısmının ödendiğini müvekkilinin maaş hesabı olan ... şubesinde davalı hesabına senetlere ilişkin ödeme yapıldığı halde davalının müvekkilini borcu varmış gibi bedelsiz senetleri takibe koyduğunu bildirerek müvekkilinin davalıya karşı 20.277,49 TL borcunun olmadığının tespitine, ihtiyati tedbir kararı verilerek ... sayılı dosyasında takibin durdurulmasına ve kötüniyetli davalının %20'den az olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine karar verilemesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacının aynı iş yerinde çalıştığını aynı zamanda akraba olduklarını davacının ekonomik sıkıntıları olduğunu bu nedenle müvekkilinin ... 'tan 36 ay taksitle kredi çekip davacıya verdiğini bu kredi için davacıdan güvence olarak senet aldığını, davacının kredi ödemesini 8.560,00TL kalana kadar ödediğini taksitlerin ödenmesi esnasında bir çok kez para istediğini ve davacıya borç verdiğini , bunlar içinde senet aldığını borcun ödenmemesi üzerine de senetleri takibe koyduğunu bildirerek haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu borç nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti (Menfi Tespit) istemine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.

Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.

Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. ... ’nun 17.12.2003 gün ve .... sayılı ilamı da bu yöndedir.

Anılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ispat yükünün ödeme iddiasında bulunan davacıda olduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK.nun ''Senede karşı tanıkla ispat yasağı'' başlıklı 201.maddesi uyarınca; senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan bütün hukuki işlemlerin tanıkla ispat olunması mümkün değildir.

Davacı taraf anılan düzenleme uyarınca ödeme iddiasını belge ile kanıtlamak zorunda olup somut uyuşmazlıkta davacı taraf bu nitelikte bir delil sunmamıştır. Davacı tarafın delil listesinde yemin deliline de dayanmış olduğu anlaşılmakla mahkememizce 05/12/2023 tarihli duruşmada davacı tarafa yemin deliline dayanıp dayanmadığını belirtmek için iki haftalık kesin süre verilmiştir.

Verilen kesin süre içerisinde davacı taraf beyanda bulunmadığından davacının yemin deliline dayanmadığı kabul edilmiştir. Sonuç olarak davacı, ödeme iddiasını yasanın aradığı nitelikteki deliller ile kanıtlayamamıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza