Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/419 K.2024/599

Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 21/07/2023

KARAR TARİHİ : 18/09/2024

KAR.YAZ.TAR. : 18/09/2024

BİRLEŞEN ..... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVACI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 21/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davası ile birleşen ..... Mahkemesinin tazminat (rücuen tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin asıl dosyadaki dava dilekçesi ile: "...

Müvekkili ile ... arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'ın işten çıkarılması sonucunda hem müvekkili hem de ... şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, .....esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada ..... karar sayılı ilam ile hükme bağlanan alacak kalemleri ..... esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili tarafından icra dosyasına 7.229,14-TL ödeme yapıldığını,

yine müvekkili tarafından ilam ve icra vekalet ücretine dair vergi kesintisi hesap edilen tutar da icra takibini başlatan adına vergi dairesine yatırıldığını, bu nedenle icra dosyası için müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı toplam miktarın 8.186,46-TL olduğunu, ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin birleşen ..... E sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ile: "...

Müvekkili ile ... arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ..., ..., ... ve ...'in işten çıkarılması sonucunda hem müvekkili hem de ... şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, ..... esas sayılı dosyaları üzerinden açılan davalarda ..... karar sayılı ilamlar ile hükme bağlanan alacak kalemleri ..... esas ve ..... esas sayılı dosyaları üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili tarafından icra dosyalarına toplam 66.625,33-TL olduğunu,

ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin asıl ve birleşen dosyadaki cevap dilekçeleri ile: "...

Müvekkili şirket ile davacı idare arasında akdedilen ... ihale kayıt numaralı 03/08/2015 tarihli "... ve birimlerinde çalıştırılmak üzere ..." adı altındaki sözleşme kapsamında davacı idare bünyesinde çalıştırılmak üzere 1192 işçinin istihdam edildiğini, söz konusu sözleşmenin ..... numaralı maddesi uyarınca sözleşme kapsamında ki işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olmakla birlikte davacı kurum tarafından asgari ücret artışı nedeniyle ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmeleri ve müvekkilinin iradesi dışında davacı tarafından feshedildiğini,

müvekkilinin bu hizmet alımı sözleşmelerinin feshine sebebiyet vermediğinin açık olduğunu, davacı idarenin ödemiş olduğu işçilik alacaklarından münferit olarak sorumlu olduğunu, ancak mahkemenin aksi düşüncede olması halinde müvekkil şirket ile davacı kurum arasında kusur oranında sorumluluğun oranlamasını ve sözleşmenin feshinde müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığının dikkate alınmasını veyahut müvekkili şirket ile davacı idare arasında söz konusu sorumluluğun %50 oranında paylaştırılarak davacı kurum tarafından talep edilen alacak tutarının yarısını reddettiklerini,

müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerine ilişkin hiç bir sorumluluğu bulunmadığından davacının haksız ve dayanaksız davasının reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte kamu ihale kurulunun incelemesi ile de sabit olduğu üzere işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün yalnızca müvekkili şirkette olmadığını, idarenin de sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınarak TBK md. 167 gereği müvekkili şirket ile davacı ...'nin eşit oranında sorumlu olduğunu, neticeten davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Taraflar arasındaki Hizmet Alımına Ait Sözleşmenin 14/4 maddesinde " ... çalıştıracağı personeli iş kanunu hükümlerine uygun olarak istihdam edecek olup sosyal güvenlik kurumu ve bölge çalışma müdürlüğüne bildirerek iş yeri numarası alacaktır, 14/6.

Madde ... yürürlükteki iş kanunu ve sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır, mevzuata göre işçi alınması, işçi çıkarılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir." 22. Maddesinde;

“yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, ... bunları aynen uygulamakla yükümlü” olacağının,düzenlemesinin, Hizmet alımlarına dair genel şartnamenin altıncı bölümü 38. maddesinde “çalışanların özlük hakları” başlığı altında “... çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır.

Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde ..., en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. ..., varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

(Değişik fikra: 25/10/2014-29156 R.G./1. md. Geçerlilik: 11/9/2014) Kontrol teşkilatı, ... veya alt ... tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve ... veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır.

Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez....Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya ... sorumludur. ..., bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.” düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür.

Asıl ve birleşen dosyada işçilerin davalı nezdindeki çalışma kayıtları getirtilmiş dava dışı işçi ...'ın davalı nezdinde toplam 347 gün dava dışı işçi ...'in 369 gün dava dışı işçi ...'ın 369 gün dava dışı işçi ...'in 369 gün dava dışı işçi ...'in 369 gün çalışmasının bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.

Dava dışı işçi ... tarafından açılan ..... sayılı ilamı ve bu ilamın icrasına esas ..... esas sayılı dosyasının birleşen dosyadaki dava dışı işçiler ..., ..., ... ve ... tarafından açılan ..... sayılı dosyaları ile bu dosyadaki ilamların infazına esas teşkil eden ..... esas sayılı dosyaları ve bu dosyalara davacı tarafça yapılan ödeme dekont suretlerinin getirtildiği, ..... ...'e ait ..... esas sayılı dosyasında icra dosyasına davacı tarafça yapılan ödemenin 16.753,25-TL olduğu davacı tarafça 16.753,55-TL talepte bulunulduğu görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılmış mali müşavirden alınan bilirkişi raporunda "...Davacının ticari defter kayıtları sabit olmak üzere: En son hak edişin 16.05.2016 Tarihinde olduğu, dava dışı işçilere icra müdürlüklerine ödeme 21/09/2021 ve 15/09/2021 tarihlerinde olduğu davacı tarafından icra müdürlüklerine yapılan ödeme tarihlerinde davalının hak ediş alacağı bulunmadığı anlaşıldığı. " denildiği görülmüştür.

İşçilik alacağı bilirkişisinden alınan raporda dava dışı işçilerin çalışma süreleri dikkate alındığında "...%50 sorumluluk esas alınırsa Dava Dışı İşçiler ... için 4.093,23-TL, ... için 8.376,78-TL, ... için 8.357,61-TL, ... için 8.189,42-TL, ... için 8.388,87-TL olmak üzere toplam 37.405,90-TL'nin %100 sorumluluk esas alınırsa Dava Dışı İşçiler ... için 8.186,46-TL, ... için16.753,55-TL, ... için 16.715,21-TL, ... için 16.378,83-TL, ... için16.777,74-TL olmak üzere toplam 74.811,79-TL'nin talep edilebileceğinin" bildirildiği görülmüştür.

..... sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ... işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin ... ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ... tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." dendiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça asıl ve birleşen dosya ile dava dışı işçiye ödenen işçilik ücretlerinin taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalıdan rücuen tahsili talep edilmiş , davalı tarafça davanın reddi talep edilmiş olup:

Davacı ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, asıl ve birleşen dosyada dava dışı işçiler ...'ın davalı nezdinde toplam 347 gün , ..., ..., ... ve ...'in 369 ar gün çalışmalarının bulunduğu ,dava dışı işçilerce ..... mahkemelerinde açılan davalar üzerine davacı tarafça ..... dosyasına 8.186,46-TL'nin 21/09/2021 tarihinde, ..... dosyalarına toplam 66.625,03-TL'nin , 21/09/2021 tarihinde 15.377,44-TL'sinin, 15/09/2021 tarihinden 15.377,44-TL'sinin, 07/09/2021 tarihinde 33.094,04-TL'sinin ödendiği,

yapılan ödemenin tamamından davalının sorumlu olduğu taraflar arasındaki sözleşmenin 14, 22 .maddeleri ,sözleşme eki genel şartname , ..... sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca 1/2 sorumluluk uygulanmasının mümkün olmadığı,

davacı ticari defter kayıtları ile davalı hak edişinden son kesintinin 16.05.2016 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında davaya konu ilamların icrası nedeniyle yapılan ödemeler nedeniyle bir kesinti yapılmadığı , alacağın sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu ödeme ve dava tarihi itibariyle zaman aşımının gerçekleşmediği gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır.