Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/75 K.2024/300

...

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/07/2018

KARAR TARİHİ : 08/05/2024

KAR.YAZ.TAR. : 08/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle"...Müvekkil davacının ... ilinde inşaat, harfiyat vs. işleriyle iştigal etmekte olduğunu, davalı şirketin iş makinası ve yedek parçalarının üretim ve pazarlamasını yapan bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında önceye dayalı makine - ekipman alımından dolayı ticari ilişkileri olduğunu, önceki ticaretlerinden dolayı herhangi bir sıkıntı yaşanmamış olduğunu, birbirlerinden mal-bedel alacakları kalmadığını, davalı şirketin, müvekkili şirketin son siparişini bedeli peşinen çek karşılığı ödendiği halde göndermemiş olduğunu, müvekkili şirketin,

davalı yandan iş makineleri kovası/kovaları ve bir takım ekipman siparişi vermiş,bedelini de çek ile ödemiş olduğunu, söz konusu makine-ekipmanın müvekkiline gönderilmemiş/teslim edilmemiş olduğunu, davalı şirketin, söz konusu ürünleri göndermediğini, müvekkili şirketten almış olduğu çeki, piyasaya sürdüğü gerekçesiyle iade etmemiş olduğunu, çekin ödeme günü geldiğinde çek otomatik olarak ödenmiş olduğunu, ne müvekkilinin şipariş ettiği ürünlerin gönderilmiş olduğunu, nede çekin bedelinin davalı şirketçe müvekkili şirkete iade edilmiş olduğunu, davalı şirketin, gerçekleşmemiş bir ticaret nedeniyle,

haklı bir sebep olmaksızın müvekkili şirket aleyhine zenginleş olduğunu, TBK Madde 77 “Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekte yükümlüdür.

Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur. ” hükmünü getirmiş olduğunu, davalı şirketin mal bağlamında iktisap ettiği çeki geri vermemiş, dolaşıma sokmuş olduğu çekin bedeli müvekkili tarafından ödenmiş olmasına karşın davalı çekin bedelini müvekkile iade etmemiş/ödememiş olduğunu, çek bedelinin davalıya ödettirilmesi için iş bu davanın açılması zarureti doğduğunu,... yargılama sonucunda haklı davamızın kabulü ile müvekkili şirketin vermiş olduğu 37.000,00-TL meblağlı çek bedelinin,

ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı yana ödettirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına..." karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle"...tarafların arasında ticari ilişki olduğunu, davalının son sipariş bedelini peşinen çek karşılığı ödendiği halde iş makinesi kovaları ve bir takım ekipmanın teslim edilmemiş olduğunu, çekin iade edilmediğini, bu sebeple çek bedelinin talep edildiğini..' beyan ettiğini, haksız ve hukuksuz yere açılan davanın reddi gerektiğini, tarafların arasında eskiden beri süre gelen ticari bir ilişki olduğunu, bu ticari ilişkiler sebebiyle davalı müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde;

'..37.000,00 TL bedelli çek karşılığı iş makineleri kovası/kovaları ve bir takım ekipmanların sipariş edildiğini fakat teslim edilmediğini..' iddia ettiğini, mahkemece iddia edilen ürün/ürünlerin somut olarak belirlenmesini talep ettiğini, müvekkili davalının davacıya teslim edilmemiş herhangi bir malzeme borcu bulunmamakta olduğunu, davacının haksız ve kötüniyetli olarak farazi iddialarda bulunmakta olduğunu, davacı yan tarafından teslim edilmeyen ürünlerin somutlaştırılmasının ardından tarafımızca bu ürünlerinin tesliminin yapıldığına ilişkin her türlü teslimat evrakının mahkemeye sunulacak olduğunu,

haksız ve hukuk yere açılan davanın reddini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına..." karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı tarafça 37.000 TL meblağlı,48274 nolu çekin takastan ödendiğine iliştin ...'a ait 28/02/2018 tarihli dekont ibraz ettiği görülmüştür. Davacı tarafça dava konusu 28/02/2018 tarihli 37.000 TL meblağlı 48274 numaralı ...'a ait,... çek suretinin ibraz edildiği görülmüştür.

Davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde talimatla inceleme yaptırılmış,alınan raporda "...Davacı ....Şti.’nin 2017-2018 yıllarında yasal defterlerinin Elektronik ortamda tutulan E-Defter olduğu ve E-Defterlerin yasaya uygun usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının zamanında yapıldığı tespit edilmiştir.

Davacı ve davalı arasında 2017 yılında 275946 nolu fatura ile 15.045,00-TL tutarlı alışveriş yapıldığı ve bedelinin banka aracılığıyla EFT ile ödendiği, kalan 45,00-TL ise hesap kapama açıklamasıyla fatura bakiyesi kalmadığı tespit edilmiştir. Davacı yasal defter kayıtlarında başkaca FATURA kaydına rastlanmamıştır. Davacı ...

İnşaat Şirketinin, ... adına düzenlemiş olduğu; ... nolu 28.02.2018 keşide tarihli 37.000,00-TL tutarlı ÇEK’in 28.02.2018 tarih 15:06 saatinde ödenmiş olduğu ve Davacının, ... bahsi geçen Çekin verildiği ve bankadan ödeme kaydının yasal defter kayıtlarına alındığı görülmüş ancak, bu Çek karşılığında herhangi bir emtia alımına istinaden Fatura kaydı yasal defter kayıtlarında rastlanmamıştır.Davacı ... İnşaat LTD.STİ/nin yasal defterlerinde.

Davalı ...’den Cek bedeli kadar 37.000.00-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir...." denildiği görülmüştür.

Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde talimatla davacının defterleri üzerinde yapıtırılan incelemede dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...

Davalı davacıdan aldığı çeki ticari defter kayıtlarına 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabında olarak işlediği, 31.12.2018 tarihli kapanış kayıtlarına göre davalmın davacıya 37.000,00 TL Borçlu olduğu...Taraflar arasında faturadan kaynaklı ticari ilişkinin bulunduğu.Davalının Ticari Defteri açılış ve kapanış kayıtları süresi içerisinde tasdik ettirdiği. Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere kendisi lehine delil teşkil ettiği.Kanaatimce.

Davacı davalıdan mal almak için bunun karşılığında dava konusu çeki davalıya avans olarak verdiği. Çek Takas yoluyla ödendiği anlaşıldığı davalı tarafından ürün teslimine ilişkin dosya içerisinde sevk irsaliye, taşıma irsaliyesi vb. belgenin bulunmadığı.Davalı ticari defter kayıtları sabit olmak üzere;...no.lu 37.000,00 TL tutarlı çekin ticari defter kayıtlarına 340.T016 Alınan Sipariş avansı olarak kayıt ettiği, ...

Bilirkişi ... tarafından 25.07.2019 tarihli bilirkişi raporun birlikte değerlendirildiğinde davacının 37.000,00 TL alacağı olduğu...." belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizin... K sayılı ilamı ile "...Taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafça dava konusu 28/02/2018 tarihli 37.000 TL meblağlı ,... numaralı ... ait çekin sipariş edilen ürünler karşılığı davalı tarafa teslim edildiği, çek bedelinin takas karşılığında davacı tarafça 28/02/2018 tarihinde ödendiği,

davalı tarafça çekin ticari defter ve kayıtlara 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabında işlenmesine rağmen, çek karşılığı ürünlerin teslim edildiğine ilişkin sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi vb. belgenin ticari defterlerde bulunmadığı gibi mahkememize de ibraz edilmediği gibi, çek bedelinin ödendiğine ilişkin belge ve iddiada bulunmadığı, bu kapsamda davalının 37.000,00 TL alacağının bulunduğu, bilirkişi raporları, tarafların ticari defter ve kayıtları, çek ödeme dekontu ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla ...

Davacının davasının kabulüne, 37.000-TL'sinin ödeme tarihi olan 28/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verildiği görülmüştür.

Davalı istinafı üzerine ... K sayılı ilamı ile ".... Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir.

Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davalının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davalıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davalının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine " karar verildiği görülmüştür.

Davalı tarafa yemin deliline dayanma hakkı hatırlatılmış yemin deliline dayanılması üzerine davacı şinket temsilcisinin talimat ile alınan beyanında "... Bana söylemiş olduğunuz Vakıfbank Kahramanmaraş Şubesi'ne ait 28/02/2018 tarihli 0048274 seri numaralı 37.000,00-TL bedelli çek karşılığında davalıdan mal ve ürün teslim almadık söz konusu çeki de tarafımıza iade etmediler, çek piyasaya sürüldüğü için biz bu çek bedelini ödemek durumunda kaldık hali hazırda davalı taraftan alacaklı durumundayız alacak miktarımız 37.000-TL bedelli çek miktarı kadardır" dediği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle sipariş için çek verilmesine,çek bedelinin takas yolu ile davalı tarafça tahsiline rağmen,sipariş edilen ürünlerin teslim edilmediği belirtilerek ödenen çek bedelinin tahsili, davalı tarafça teslim edilmeyen ürün ve borç bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:

Taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafça dava konusu 28/02/2018 tarihli 37.000 TL meblağlı ,48274 numaralı Vakıfbank'a ait çekin sipariş edilen ürünler karşılığı davalı tarafa teslim edildiği, çek bedelinin takas karşılığında davacı tarafça 28/02/2018 tarihinde ödendiği, davalı tarafça çekin ticari defter ve kayıtlara Alınan Sipariş Avansları Hesabında işlenmesine rağmen, çek karşılığı ürünlerin teslim edildiğine ilişkin sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi vb. belgenin ticari defterlerde bulunmadığı gibi mahkememize de ibraz edilmediği, çek bedelinin de ödendiğine ilişkin belge ve iddia bulunmadığı,

bu kapsamda davalının 37.000,00 TL alacağının bulunduğu, bilirkişi raporları, tarafların ticari defter ve kayıtları, çek ödeme dekontu ,davalı yemin teklifi üzerine davacı şirket temsilcisinin yemini, ... K sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

...