Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2011/114 K.2022/744

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2011/114 Esas - 2022/744 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2011/114 Esas

KARAR NO : 2022/744

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI .... DAVALILAR :...

DAVA

Alacak (Rücu)

DAVA TARİHİ : 11/04/2011

KARAR TARİHİ : 27/09/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı firmaların müvekkilinin Genel Müdürlük ve İl Müdürlüğü iş yerlerinde sözleşme ve eki şartnameye göre temizlik, yemek servis ve dağıtım hizmetlerini ihale ile yüklendiğini davalı firmaların çalışanlarından iş sözleşmesi feshedilen eski çalışan işçiler tarafından kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin vs. ücretlerinin tahsili talebiyle müvekkili şirket aleyhine ...

İş Mahkemelerinde açılan davalarda, mahkemece müvekkil şirket aleyhine kararlar verildiğini , kararların Yargıtay' ca onanarak kesinleştiğini, ilama dayalı olarak icra dosyalarına toplamda 36.016,74 TL ödemek zorunda kaldığını, sözleşmeler ve teknik şartnamenin ilgili maddeleri incelendiğinde müvekkili şirket ile yükleniciler arasında 4857 sayılı İş Kanununu 1/son maddesi anlamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını,

işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu beyanla 36.016,74 TL ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinde dava dışı işçileri ödenen toplam miktar talep edildiğinden davacı vekiline, dava dışı işçiler için yapılan ödemelerin tablo halinde sunulması istenmiş, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan beyan dilekçesinde; İşçilerden ... için 3.421,32 TL ... 10.229,86 TL ... 2.795,64 TL, ... için 2.795,64 TL ... için 9.919,53 TL, ... için 3.256.82 TL, 3.185,97 TL, 49.00 TL ödeme yapıldığını beyan etmiş ödeme dekontlarını sunmuştur.

CEVAP

Davalı ... İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

1. İş Mahkemesi 2007/544 E. Sayılı dava dosyasına ilişkin olarak davacı ...'nın 01/10/2006 tarihine kadar işbu davadaki davacı işveren bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, ilgili davada tarafların davalı olarak gösterilmediğini, işbu dava neticesinde davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verildiğini, ...

1.İş Mahkemesinin 2006/322 E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak davacı ...'ın 16/03/2006 tarihine kadar işbu davadaki davacı işveren bünyesinde çalışmasına devam ettiğini, ...

10.İş Mahkemesi 2006/295 E. Sayılıdava dosyasına ilişkin olarak davacı Murat Güven'in 01/05/2006 tarihine kadar işbu davadaki davacı işveren bünyesinde çalışmasına devam ettiğini, müvekkil şirketin davacı bünyesinde ihaleyi almış olduğu tarihin 2005 haziran ayı olduğunu, bu işçilerin müvekkil şirkette çalışm süresinin yaklaşık 10 ve 11 ay olduğunu ve bu sürenin İş Kanunu hükümlerine göre işçinin kıdem, yıllık izin ve benzeri hakların doğması için enaz | yıllık sürenin geçmesinin yasal zorunluluk olduğunu, davacının iddia ettiği ödeme olan 36.016,74 TL'nin fahiş olduuğunu,

icra takibine konu olan ilamda alacak tutarlarının brütten yazıldığını ve yasal kesintilerin ödeme sırasında kesilerek ödenmesine karar verildiğini, ancak davacının alacak kalemlerini netten ödenmek yerine brütten ödediğini ve bu sebeple fazla ödeme yaptığını, davacının haksız olarak fazla ödediği alacak kalemlerini sonradan talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu alacağa sebebiyet veren işçilerin davacının kendi işçileri olduğunu, davacı kurumda çalışan işçilerin, kurum tarafından yapılan ihaleyi kazanan her şirkette bu şirketin işçisi olarak çalıştığını,

şirketlerin değişmesine rağmen işçilerin davacı kuruma ait işyerinde çalışmaya devam ettiğini belirterek, davanın müvekkil şirket yönünden usulden ve esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenmiş olan hizmet sözleşmeleri kapsamında, davalı şirketlerde çalışan işçilerin işçilik haklarının tahsili için açmış oldukları davalarda hükmedilen ve davacı tarafça ödenmiş bulunan meblağların davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davalı yüklenici firmaların işçilik alacaklarından sorumlu olup olmadığı, , rücu şartları olup olmadığı, alacak miktarı, faiz oranı ve miktarının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

818 sayılı BK nun 125. Maddesindeki (TBK 146) zamanaşımı geçerli olup işçilere yapılan ödemeden itibaren 10 yıldır. Dava tarihi itibariyle zamanşımı süresi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

Davacı ... A.Ş., davalı müteahhitler ile yapmış olduğu sözleşmelerde, davacı ... A.Ş.'nin her bir davalı ile genel müdürlük ve il müdürlüğü işyerlerinde temizlik, yemek servisi ve dağıtım hizmetleri işlerinin yürütülmesi için süreli hizmet sözleşmeleri yaptığı, sözleşmelerin 5.maddesi uyarınca işyerlerinde çalışacak tüm personelin İş Kanununa göre tahakkuk edecek her türlü ücret alacağı ile terettüp edecek vergi, resim ve harçlardan yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı kararlaştırılmıştır.

İş Mahkemesi dosyaları:

Davacısı ... olan; ... 10. İş Mahkemesinin 31/12/2007 tarihli 2006/295 Esas 2007/889 Karar sayılı ilamı,

Davacısı ... olan ... 14. İş Mahkemesinin 18/12/2007 tarihli 2008/10674 Esas 2009/15686 Karar sayılı ilamı,

Davacısı ... olan ... 1. İş Mahkemesinin 26/05/2009 tarihli 2007/544 Esas 2009/223 Karar sayılı ilamı;

Davacısı ... olan ... 8. İş Mahkemesinin 09/11/2010 tarihli 2010/251 Esas 2010/1080 Karar sayılı ilamı;

Davacısı ... olan ... 8. İş Mahkemesinin 09/11/2010 tarihli 2010/256 Esas 2010/1091 Karar sayılı ilamı,

Davacısı ... olan ... 1. İş Mahkemesinin 23/12/2008 tarihli 2006/322 Esas 2008/788 Karar sayılı ilamı..

İcra Dosyaları;

İCRA DOSYASI ÖDEME TARİHİ TUTAR TL

... 2.İcra Dairesi 2008/17116 21.07.2009 3.421,32 ... 28.İcra Dairesi 2009/8980 12.07.2010 10.229,86 ... 16.İcra Dairesi 2010/15597 09.12.2010 2795,64 ... 16.İcra Dairesi 2010/15599 09.12.2010 2795,64 ... 2.İcra Dairesi 2008/4107 26.09.2009 9.919,53 ... 12.İcra Dairesi 2009/1024 22.07.2009 3.256,82 ... 12.İcra Dairesi 2009/1024 18.06.2010 3185,97 ... 12.İcra Dairesi 2009/1024 23.06.2010 49

Davaya konu iş mahkemeleri dosyaları, işçilerin hizmet cetvelleri , icra dosyaları getirtilmiş, ödeme dekontları , dosyaya sunulan deliller üzerinden HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporlarında davalıların tamamı dava dışı üçüncü kişi tarafından rücu istemine dayanak davada davalı ve icra emrinde borçlu olarak gösterilmediklerinden davacının ödeme tarihi itibari ile tüm ferileri ile ilamdan doğan sorumluluk yeniden hesaplanmıştır.

İş mahkemesi ilamlarında kıdem tazminatı fazla mesai , ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacakları bulunmaktadır. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Mahkememizce birden fazla bilirkişi raporu alınmış , hesaplamalar denetime uygun olmadığından Nitelikli Hesaplama uzmanı Mustafa Bayram Mısırdan alınan rapor ve ek raporda her bir işçi için sorumuluk tutarları ayrı ayrı belirtilmiş olup denetime uygun yapılan hesaplamalar hükme esas alınmıştır. Bilirkişi raporunda : Davalı...… Ltd. Şti. (Eski Unvanı: ...)'nin toplamda 17.654,08 den ...… Ltd. Şti. (Eski Unvanı: ...) toplam 135,13 TL den...… Ltd. Şti. & ...… Ltd. Ştinden oluşan İş Ortaklığının da toplam 12.411,47 TL den sorumlu olduğu hesap edilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması halinde davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/1847 Esas, 2016/5053 Karar sayılı ilamına konu emsal mahiyetteki rücuen alacak davasının davacı ve davalıları aynı olup yerel mahkeme işçilerin davalı şirketlerde çalıştıkları süre ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna karar verilmiş karar onanarak kesinleşmiştir.

Dava dilekçesinde iş mahkemeleri dosyaları ve icra dosyaları tek tek belirtilmeden (ek-5) yazılarak toplam ödemenin 36. 016,74 TL olduğu belirtilerek dava açılmış ise de ara karar gereği sunulan beyan dilekçesi ile icra dosyalarına yapılan ödemeler açıklanmış, ödeme dekontları dosyaya sunulmuş hükme esas alınan bilirkişi raporu ile her bir davalının sorumluluğu ayrı ayrı hesap edilmiş, 31.598,49 TL bakımından dava kabul edilmiş,

dava değerine dahil olan ancak davalılar içinde yer almayan ... şirketinde çalışılan döneme isabet eden 2.458,26 TL ile ...'a ödendiği belirtilen ödeme dekontu sunulmayan 2.235,84 TL miktar yönünden talep reddedilmiştir. ...

İş ortaklığının sorumlu olduğu dönem için iş ortaklığının tüzel kişiliği bulunmadığından ortaklık dönemine isabet eden miktardan iş ortaklığının tarafı olan şirketlerin müteselsil sorumlu olduğuna karar verilmiş, dava dilekçesinde dava dışı işçilere yapılan ödeme kendi dönemleri ile sorumlu olacak şekilde talep edilmediğinden tüm ödemenin davalılardan tahsili istendiğinden reddedilen kısım için kendini vekille temsil eden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.