Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/57 K.2021/51

...

ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/57

KARAR NO : 2021/51

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Haksız Rekabetin Önlenmesi

DAVA TARİHİ : 24/01/2018

KARAR TARİHİ : 02/02/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 10. Maddesi gereğince 04.08.2005 tarihli Genelgede İlköğretim okullarında okutulacak ... 'in yazarları ile birlikte belirlendiğini, davalı şirket tarafından basılan ''...'' ve ''... '' kitap adlarının ... listesinde adının yer aldığı ancak yazarlarının ve içeriklerinin farklı olduğunu, davalı tarafından basılan kitapların içerik olarak pedagojik yeterliliğe haiz olmadığını, Bakanlığa eğitim camiasından ve toplumun değişik kesimlerinden bu kitaplarla ilgili farklı eleştiriler yöneltildiğini, basılan kitapların Bakanlığın yayınladığı listede yer alan kitaplarla aynı olmadığı sadece isim benzerliği olduğu,

davalı tarafından basılan kitabın kapağına ... ... logosu basılması nedeniyle okuyucuları yanılttığı , haksız rekabetin meni, ve haksız rekabetin sonucu olan durumun ortadan kaldırılmasının ve tecavüzün önlenmesi için haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını '' talep ve etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, Türk Ticaret Kanunun 56/1-a ve 56/1-b maddesi uyarınca “Haksız rekabetin men’ini” ve “Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasının ve tecavüzün önlenmesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan dava konusu iki adet kitap üzerinde HMK nın 266. Maddesi uyarınca inceleme yapılmasına karar verilmiştir.

Davalının basımını yaptığı “...” ve “...” kitaplarının gerek isim gerekirse içerik olarak ...nın ... Listesi içinde yer alıp almadığı, değilse, bu logonun yer almasının yanıltıcı, haksız kazanç elde etmeye yönelik karşı tarafın ya da 3. kişilerin zararına olacak şekilde haksız rekabet niteliğinde olup olmadığının tespiti için emekli Edebiyat Öğretmeni bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda davalının basımını yaptığı kitaplar ile MEB dan onaylı basılan kitaplar karşılaştırılmıştır.

1-....

... Kitap 1. Baskı Kasım 2005 .... ....

... Yayınları ... 16. Baskı Mart 2018.

... Kitapta 7 ...’na , ... Yavınları’nda 19 ...’na ver verilmiştir.

... Kitap. ... ... kitabında:

“...” adlı masal ile ... Yayınları, ... . ... kitabında: ” ...” masalları aynı masaldır. Tema masallardan farklı işlenmiştir. Diğer masallar ise farklı masallardır.

... Kitap. .... ... 100 sayfadan oluşmuştur.

... Yayınları, .... ... 186 sayfadan oluşmuştur, Kitabın son kısmında 189. savfa ile 208. sayfalar arasında "... Üstüne Bir İnceleme” ver almaktadır. 209 ve 215 sayfaları arasında küçük sözlük bulunmaktadır. Kitap toplam 215 sayfadan oluşmaktadır.

Kitaplar dıs kapakları birbirinden farklıdır. Ama her ikisi "..." ismini taşımaktadır. ... Kitap. ... kitap ön kapağının sağ alt kösesinde “... MEB İlköğretim” logosu vardır. ... Yayınları, ... kitap kapağının arka sağ kösesinde "MEB Onaylı 100 Temel Eserden Biri” logosu vardır.

2-...,

... Kitap. .... ... 3 Başkı Mart 2007 ve ... Yayınları .... ... . 18. Baskı Mart 2018

... Kitap’ta 14 masal ver almıştır. ... Yayınları, ... kitabında 14 masal ver almıştır. Bu masallardan 13 masal aynı masallardır.

... Kitap ... ... 144 sayfadan oluşmuştur.

... Yayınları ..., ... kitabın arkasında bulunan "Küçük Sözlük” ile 348 sayfadan oluşmuştur.

Kitapların dıs kapakları birbirinden farklıdır. Ama her ikisi "...” ismini taşımaktadır.

... Kitap ..., .... Kitap ön kapağının saa alt kösesinde “... İlköğretim ... Dizisi” logosu vardır.

... Yayınları, ..., .... kitap arka kapağının saa alt köşesinde "MEB Onaylı 100 Temel Eserlerden Biri” logosu vardır.

Sonuç: Davalının basımını yaptığı basım tarihi Kasım 2005 olan 1. Baskı ... Kitabı ve basım tarihi Mart 2007 olan 3. Baskı ... Kitabı’nın her ikisinde de bulunan logonun, yanıltıcı, haksız kazanç elde etmeve yönelik karsı tarafın veva 3. kişilerin zararına olacak şekilde haksız rekabet niteliğinde olduğu mütalaa edilmiştir.

TTK m. 54/I’e göre, haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Dürüstlük kuralına aykırı davranışların neler olduğu TTK’nın 55. maddesinde sayılmıştır.

6102 sayılı TTK.55. maddesinin “ dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar” kategorisinin(9) numaralı alt bendinde, “malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerin özelliklerini, miktarını, kullanım amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriye yanıltmak” fiili açıkça haksız rekabet sayılmıştır.

Üretici ve satıcılar kendi mal ve hizmetlerinin tüketiciler tarafından satın alınmasını sağlamak amacıyla reklam, kişisel satış, broşür ve ücretsiz örnekler gibi birçok değişik yönteme başvurmaktadırlar. Ancak, bu seferde bir reklamın hangi hallerde objektif iyi niyet olarak kullanıldığının tespiti meselesi ortaya çıkmaktadır.

Kanun koyucu bu zorluğu örneklere vererek aşmak istemiş ve kimsenin kendi kişisel durumu, emtiası, iş ürünleri, ticari faaliyeti ya da ticari işletmesi hakkında yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesinin haksız rekabet oluşturacağı kabul etmiştir. Aldatıcı reklamın halk ve müşteri çevresi üzerinde yanlış ve yanıltıcı bir kanaat ve tesir bırakacak şekilde olması, haksız rekabetin konusunu oluşturması bakımından yeterlidir.

Ticaret kanunun haksız rekabete ilişkin hükümleri ekonomik düzeni koruma amacını güderken tüketici kanunu tüketiciyi ve onun haklarını koruma amacı gütmektedir

6102 sayılı kanunun 55. Maddesinde geçen “sembolleri kullanmak” ifadesi, yalnızca meslek sembollerini kullanacak şekilde dar yorumlanmamalıdır. Zira bir mesleği ifade etmediği halde kullanımı başkalarını yanıltabilecek nitelikteki semboller de haksız rekabet teşkil edebilir. Dolayısıyla bir mesleği ifade etsin etmesin, diploma veya ödül almış izlenimini veren ve gerçekte sahip olunmayan her türlü sembolün kullanımını bu madde kapsamında haksız rekabet saymak gerekir.

6102 sayılı yeni Türk ticaret kanununun 55. Maddesinin,”a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar” kategorisinin (4) numaralı alt bendinde, yanıltıcı duruma( karışıklığa veya karıştırılmaya) yol açma(iltibas ve iktibas) fiili,”başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” şeklinde ifade edilmiştir . Ad, unvan, marka ve işaret gibi tanıtma vasıtalarında karışıklık yaratma durumu haksız rekabettir.

Somut olayda ...'nın denetiminden geçmiş olan kitaplar listesinde adı yer alan kitap ile aynı adı taşıyan ancak içeriği farklı kitap basarak kapağına da MEB Onaylı 100 Temel Eserler Logosu konularak hem kitabın satışının artırılması hem de kitap içeriğinin denetlendiği, çocuklar için güvenilir yayın olduğu görüntüsü verilmek istenmiştir. Bu şekilde okuyucu (tüketici) yanıltılmıştır. Davalın basımını yaptığı kitapların yeni baskılarında kitaplar üzerindeki ... MEB İlköğretim logosunu kaldırmış ise de, dava açıldıktan sonra bilirkişi incelemesi için davacı vekili tarafından kitap örneğinin kitapçıdan temin edilerek dosyaya sunulduğu nazara alındığında kitapların dava konusu baskılarının halen kitapçılarda olduğu anlaşılmaktadır.

Netice olarak dosyadaki delillere göre davalının dava konusu kitaplarındaki tanıtım logosunun dürüstlük kuralının ihlali niteliğinde olduğu haksız rekabete yol açtığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜ K Ü M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davacının davasının KABULÜNE, -Davalı tarafça basılıp yayınlanan ... (Kasım 2005, 1. Baskı) ile ... (Mart 2007) kitaplarında ... ... logosu ile basılan kitaplardan dolayı, davalının haksız rekabette bulunduğunun tespitine, haksız rekabetin menine, bu kitapların piyasadan toplatılarak imha edilmesine,

2-) Davacı taraf harçtan muaf olduğundan dava açılışında alınması gereken 59,30 TL harcın karar ve ilam harcı olarak DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 500,00 TL bilirkişi ücreti, 270,50 TL posta ve tebligat gideri, olmak üzere toplam 770,50 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

4) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.02/02/2021

Katip ...

Hakim ...

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI

Bilirkişi Ücreti 500,00TL Posta/Tebligat Ücreti 270,50TL

------------------------------------------- Toplam 770,50TL "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."