Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/215 K.2021/143

Mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanan kişi olduğunu, davalı adına kayıtlı bulunan ..., ... , ... plaka sayılı araçlar ile muhtelif saat ve tarihlerde ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapıldığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri, bu ücretlere ait gecikme cezaları,

bu ücretlerin icra takip tarihine kadar işlemiş faizleri ile tahsili için Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2017/ 21230 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz ettiğini , itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, Yetki itirazında bulunmuş, esasa dair itirazlarında araçlardaki cihazların yükleme ve bakiye dökümlerinin istenmesini talep etmiş banka ya da ilgili kurumdan HGS OGS cihazı aldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacı tarafça işletilen otoyoldan ücret ödemeden geçiş yapan davalı hakkında ödenmeyen geçiş ücretinin para cezasının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2017/ 21230 Esas sayılı dosyasının tetkikinde, 47.206,25 TL asıl alacak (geçiş ücreti +para cezası) , 2.544,02 TL faiz, 457,93 TL KDV olmak üzere toplam 50.208,20 TL için ilamsız icra takibi yapıldığı borçlunun süresi içinde yetki itirazında bulunduğu Ankara İcra Dairelerinin yetkisiz olduğunu, ... İcra Dairelerinin yetkili olduğunu beyan ettiği takibin durduğu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.03.2002 gün 2012/13-241 Esas, 2002/208 Karar sayılı ilâmı ile Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamalarında icra takibinde yetkiye itiraz edilmiş ise, mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmadığına bakılmaksızın öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerektiği kabul edilmektedir. Ortada geçerli takip bulunmadığı takdirde itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir takibin varlığından sözedilemez. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği durumlarda mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın incelenip sonuçlandırılması gerekir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)” hükmünü içermektedir.

İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.

İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89/1-1 bendi gereğince; para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Takip ve dava konusu olan geçiş ücretinden kaynaklanan tutar ile birlikte para cezasının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenecek para borçlarından biri olarak kabul etmek mümkün değildir. Zira, 6001 sayılı Kanun'un 30/5.maddesinde, sadece geçiş ücreti değil aynı zamanda geçiş ücretinin dört katı tutarında para cezası öngörülmüştür. Para cezasından kaynaklanan bir borcun Türk Borçlar Kanunu'nun 89.maddesinde düzenlenen borçlardan değildir.

İlâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametgahındaki icra dairesidir. Diğer yandan ihlalli geçişin yapıldığı para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerdeki icra dairesi de özel olarak yetkilidir.

Somut olayda, davalı borçlunun ikametgahının Kayseri olduğu ve ihlalli geçişten kaynaklanan para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerin de Ankara yargı çevresinin dışında olduğu, bu nedenlerle yetkili icra dairesinin davalının ikametgahının bulunduğu Kayseri ya da ihlalli geçişten kaynaklanan para cezasına konu eylemin gerçekleştiği yer olduğu,

davalının Ankara icra dairesinin yetkili olmadığına, yetkili icra dairesinin kendi seçimine göre de Kayseri icra dairesi olduğuna dair icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazın usul ve yasaya uygun olduğu ( Ankara BAM 25. HD.' nin 2019/2329 esas ve 2021/180 karar sayılı 03/02/2021 tarihli ilamı) anlaşıldığından ön incelemedeki yetki itirazının reddi ara kararından dönülerek Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararları esas alınarak ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek davanın dava şatı noksanlığından usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.