Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/285 K.2021/468

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/3264 Esas 2020/350 Karar sayılı bozma ilamı üzerine mahkememiz yeni esasına kaydedilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacılar vekili, Dava dışı ... Metal Ltd.

Şti. ile davalı takip alacaklısı arasında doğan bir borç nedeniyle borcun tasfiyesine yönelik 240.000,00 TL tutarındaki borca karşılık daha evvel düzenlenmiş bulunan senetlerin iadesi ile 30.10.2006 tanzim tarihi 01.09.2007 tarihinden başlayan 01.09.2009 tarihine kadar olan 265.000,00 TL tutarında yeni senet vermek suretiyle borcun tecdit edildiğini, müvekkillerinin bu borç senetlerine kefil sıfatıyla imza attıklarını, müvekkillerinin borcun yenilenmesinden sonra senetlerin bir kısmını ödediğini, ödenmediğinden bahisle bir kısım senetlerin ise icra takibine konu yapıldığını,

takip dosyaları üzerinden müvekkil ... tarafından ödemeler yapıldığını, müvekkilinin eşi tarafından davalının banka hesaplarına muhtelif tarihlerde toplamda 18.000,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 4.760 kg kurşunun davalı temsilcisine teslim edildiğini, davalıya toplam 40.233,00 TL ödeme yapıldığını, 40.233,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine, kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, 30.10.2006 tarihli protokol ile davalının alacağına ilişkin düzenleme yapılırken 265.000,00 TL’lik 25 adet bononun tanzim edilerek verildiğini ayrıca davalının geç ödeme nedeni ile uğrayacağı zararı için senetsiz olarak 15.02.2007 tarihinden 15.09.2009 tarihine kadar her ayın 15’inde 1.000,00 TL’nin borçlu tarafından alacaklıya ödeneceğinin belirtildiğini, ...’nın yaptığını iddia ettiği ödemelerin buna ilişkin ödemeler olduğunu ve bu ödemelerin protokol gereklerini karşılamadığını, davacının 4760 kg kurşun teslimi ve buna bağlı ödeme def’ini kabul etmediğini, kurşunu davalı adına teslim aldıkları iddia olunan şahsı tanımadıklarını, davalının böyle bir temsilcisinin olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. (İİK 72)

Mahkememizce toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün 2011/544 takip sayılı dosyasındaki takipten dolayı 18.000,00 TL ödeme yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerinin temyizi üzerine, Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin 2015/5821 esas ve 2015/15318 karar sayılı ve 23/11/2015 tarihli ilamında '' Davacılardan ... kefaleti bulunan senetlerden dolayı davalı ...'a kurşun vermek sureti ile ödeme yapıldığını bildirmiş, mahkemeye 04.06.2009 tarihli Mehmet Aldağ imzalı ve 04.06.2010 tarihli Yapı Kredi Bankasına ait alıcı ... adına ödeme yapıldığını gösteren açıklama hanesinde kurşun ödemesi yazılı 20.000 TL bedelli EFT gönderimi dekontu sunmuştur.

Mahkemece kurşunun şirket yetkilisine teslim edilmediği benimsenmişse de mahkemeye sunulan bu dekont üzerinde durulmamıştır.

Dekont aslı istenilerek bu ödemenin davalıya yapılan ödeme olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bu istemin reddine karar verilmesi doğru olmamış mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile bozulmuş, mahkememizce bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı ...’ın kendisine kurşun teslim edilmediğini iddia ettiği, davacının da zaten doğrudan davalıya kurşun teslim ettiğini iddia etmediği, kurşunun 3. kişiye teslim edildiğini beyan ettiği, davalının EFT makbuzu ile kendisine ödenen 20.000 TL’nin sebebini izah edemediği,

yalnızca kendileri adına kurşun teslim alan şahsı tanımadıklarını beyan ettikleri, davalının banka hesabına 20.000 TL kurşun ödemesi havale edildiğine göre davalının alacağının bu miktarını tahsil etmiş sayılacağı zira havalenin genel olarak bir borcun ödenmesi olduğu, borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlunun borcunu şahsen ifaya mecbur olmadığı, bu durumda kurşun ödemesi açıklamalı dekonttaki paranın davacının davalı ...

Özana olan borcuna karşılık ...Müh. Mak. İnş. Yapı. Elemanları Av. Spor Maz.İmalat Dış Tic Ltd. tarafından yapılan ödeme olarak kabul edildiği gerekçesiyle davacının borçlu olmadığı miktar 18.000+20.000 = 38.000 TL olarak belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

BOZMA İLAMI

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2018/3264 Esas ve 2020/350 Karar sayılı ilamında; '' Mahkemece Dairemizin 2015/5821 esas ve 2015/15318 karar sayılı ve 23/11/2015 tarihli ilamına uyularak 04.06.2010 tarihli dekontta belirtilen bedelin davalıya ödendiğinden bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, sözkonusu dekonttaki ödeme davacı tarafından değil ...Müh.Mak.İnş.Yapı.Elemanları ...Maz.İmalat Dış Tic Ltd.

Şti. tarafından yapılmış olup işbu ödemenin davacı adına yapıldığı dekonttan anlaşılmadığı gibi davalı tarafından da kabul edilmemiştir. Bu durumda dekonttaki ödemenin davacı adına yapıldığını ispat yükümlülüğü davacı üzerindedir. Dava dışı şirketin tek taraflı imzası ile verilmiş olan yazı davalının ödemeyi kabul etmemesi karşısında tek başına ispatlayıcı bir belge değildir. Tüm bu hususlar gözetilip bu ödemenin davacı adına yapıldığının davacı tarafından ispatı gerekir.

Açıklanan hususlar dikkate alınarak davacıya ispat imkanı tanınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, '' karar verilmiş bozmaya uyularak bozma ilamındaki hususlarda davalı tarafa ispat imkanı sağlanmıştır.

Mahkememizce verilen ilk kararda 18.000 TL bakımından davanın kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiş karar Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/5821 esas ve 2015/15318 karar sayılı ve 23/11/2015 tarihli ilamı ile dava dışı ...Müh.Mak.İnş.Yapı.Elemanları ...Maz.İmalat Dış Tic Ltd. Şti.

Tarafından gönderilen kurşun ödemesi açıklaması olan 20.000 TL lık ödemenin davalı adına yapılan ödeme olup olmadığının araştırılması için bozulduğundan bozma davacı lehine yapılmıştır. Bozma gerekçesine göre 18.000 TL lık ödeme kesinleşmiştir.

18.000 TL lık ödeme iki tarafında kabulünde olup davalı taraf 18.000 TL lık ödemenin protokolde yer aldığını senetsiz olarak 15.02.2007 tarihinden 15.09.2009 tarihine kadar her ayın 15’inde 1.000,00 TL’nin borçlu tarafından alacaklıya ödeneceğinin belirtildiğini, senet borcundan mahsup edilemeyeceğini ileri sürmüş ise de, Yargıtayın 23/11/2015 tarihli kararında davalının tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş olmakla ilk kararda davacı lehine olan hususların tamamı kesinleştiğinden bozma ilamı gerekçelerine göre usuli kazanılmış haklar göz önüne alındığında bozma konusu yapılmayan 18.000 TL için menfi tespit davası kabul edilmiştir.

Bozma sonrası dava dışı ...defterleri bilirkişi tarafından incelenmiş,01.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda,Defter kayıtlarında yapılan incelemede dava dışı “...Ltd. Şti.”nin 2009 ve 2010 yıllarında davalı ... OZAN ile ilgili (159) Verilen Sipariş Avansları hesabının örtüştüğü, davalı ile ilgili işlemlerin bu hesapta takip edildiği, ancak bu hesapta iki yıl boyunca toplam 1.900,00 TL’lik ( 1.200,00 + 700,00 ) iki işlem bulunduğu, 04.06.2010 tarihinde dava dışı şirketçe davalı ... OZAN’a ... kanalıyla yapılan 20.000,00 TL’lik ödemenin davalı hesabına değil bir başka dava dışı şirket olan...ltd. Şti.”nin borcuna kaydedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca bu dekontta “ Kurşun Ödemesi” ibaresi dışında başkaca bir açıklamanın da bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bozma sonrası alınan bilirkişi raporuna göre davacı kurşun ödemesi açıklaması ile 3. Kişi tarafından davalı hesabına gönderilen paranın davacıların borcuna mahsuben yapıldığını davacı taraf ispat edemediğinden , kurşun ödemesi açıklaması dışındaki miktar dışında kalan bozma öncesi kesinleşen 18.000 TL bakımından davanın kabulüne , fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kötüniyet tazminatı talep etmiş ise de, 18.000 TL ödeme iki tarafın da kabulünde olup davalı farklı gerekçelerle ödemenin mahsup edilemeyeceğini savunmuş olup uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiğinden yasal şartlar oluşmadığından davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi uygun görülmemiştir.

Davalı taraf ın tazminat istemi bakımından ise, İ.İ.K'nın 72/4. maddesinin (3.) cümlesi hükmü gereğince menfi tespit davasının reddi halinde, alacaklı (davalı) yararına verilen haksız ihtiyati tedbir nedeniyle doğan zararın karşılanması ve hükmedilecek tazminat için herhangi bir talepte bulunulması gerekmez. Alacaklı (davalı) nın tazminat yönünden bir talebi bulunmasa dahi mahkemece açıklanan yasa hükmü gereğince re'sen tazminata hükmedilmesi gerekir.

Bu gerekçe ile reddedilen kısım için davalı taraf lehine %20 tazminata hükmedilmiş, yargılama giderleri kabul red oranında paylaştırılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI (Bozma Öncesi 2011/271 Esas)

Bilirkişi Ücreti 1.500,00TL Posta/Tebligat Ücreti 99,00TL

------------------------------------------- Toplam 1.599,00TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVALI (Bozma Öncesi 2011/271 Esas) Posta/Tebligat Ücreti 20,50TL

------------------------------------------- Toplam 20,50TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI (Bozma Öncesi 2016/259 Esas)

Bilirkişi Ücreti 900,00TL Posta/Tebligat Ücreti 142,50TL

------------------------------------------- Toplam 1.042,50TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVALI (Bozma Öncesi 2016/259 Esas)

Posta/Tebligat Ücreti 44,23TL

------------------------------------------- Toplam 44,23TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI (Bozma Sonrası 2020/285 Esas)

Bilirkişi Ücreti 250,00TL

------------------------------------------- Toplam 250,00TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVALI (Bozma Sonrası 2020/285 Esas)

Posta/Tebligat Ücreti 46,50TL

------------------------------------------- Toplam 46,50TL "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."