Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/435 K.2022/198

Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/326 Esas - 2020/118 Karar sayılı GÖREVSİZLİK ilamı ile mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan dosyanın açık yargılaması sonucunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 23.12.2014 tarihinde Koruma

Güvenlik Hizmet Alımı işime ait sözleşme imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davalı Kuruma 2015- 2016 ve 2017- 2018 yıllarında toplam 130.000,00- TL bedelli teminat mektubu ve 53.955,00- TL nakit teminat verildiğini, işin tamamlanmış olmasına rağmen teminat mektupları ve nakit teminat kesintilerinin davalı Kurum tarafından iade edilmediğini, bu nedenle de müvekkilinin davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini, teminat mektupları ve nakit teminat bedelinin iadesini ve teminat mektupları nedeni ile bankaya ödenen komisyon bedellerinin işin bitiş tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı firma ile yapılan Koruma Güvenlik Hizmet Alımı işine ait sözleşmenin 36. maddesi gereği davacının sözleşmenin bitiminde sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri; kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklarının yasal süresi içerisinde ödenerek ödendiğine ve işçinin herhangi bir hakkı kalmadığına ilişkin ibraname ve ödemeleri gösteren banka dekontu,

ödemelerin işçilerin hesabına yatırıldığına dair bankaca onaylı ödeme tutarlarını gösterir liste veya Ptt makbuzu ile ödeme bordrosunu sözleşmenin bitiminden 15 gün içinde ibraz etmesi halinde kesin teminatın iade edileceğinin düzenlendiğini, davacının söz konusu ibraname ve ödeme dekontlarını ibraz etmediğini, bu nedenle kesin teminatın iade edilmemesinde herhangi bir usulsüz bulunmadığını belirtilerek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava; hizmet sözleşmelerine dayanılarak kesin teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 01/01/2015-31/12/2016 tarihleri arasında Koruma - Güvenlik hizmet alımı işine ait sözleşmenin bulunduğu, davacının sözleşme konusu hizmeti yerine getirdiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık sözleşme ve şartnamede teminat mektuplarının iadesine ilişkin koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği konusundadır.

Sözleşmenin 11. Maddesine göre, davacı tarafından davalı idareye 130.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu verildiği, sözleşmenin 11. Maddesi hükümlerine göre teminatın iadesi için 2 koşul yer almaktadır, bunlardan ilki taahhüdün sözleşme ve ihale dokumanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı, idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespitidir. Bu tespitten sonra gelen koşul SGK' dan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesidir.

Davacı ile davalı arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 11.4.maddesinde “KESİN TEMİNAT VE EK KESİN TEMİNATIN GERİ VERİLMESİ” başlığı ile yer alan düzenlemeye göre: 11.4.1 Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı yükleniciye iade edilecektir.

114.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanumı vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesın teminai paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalan Yükleniciye iade edilir.” denildiği,

Sözleşmenin diğer hususlar başlıklı 36,1. maddesinde; “Hangi nedenlerle olursa olsun gerek ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücreti ızin alacağı ve benzeri mali ve sosyal haklar ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalığı gibi sebeplerle fabrikamız yüklenici işçilerine ve üçüncü kâşilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici firma bu ödemeleri rucüen kuruma derhan ödemekle yükümlüdür. Aksi halde yüklenicinin hakedişinden, hakedişi yetmediği takdirde teminatından definen tahsil edilecektir.

Yükleniciler tarafından ihaleye ait sözleşmenin bitiminde (ayrı veya farklı yüklenicinin, aynı veya farklı işçilerle hizmete devam etmesi halleri dahil), o sözleşme kapsamında çalışan işçilerin iş mevzuatına göre hak ettikleri: Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve benzeri mali ve sosyal hakların yasal süresi içinde ödenerek,

ödendiğine ve işçinin herhangi bir hakkının kalmadığına ilişkin ibraname ve bu ödemeleri gösteren banka dekontu, ödemelerin işçilerin hesabına yatırıldığına dair bankaca onaylı ödeme tutarlarını gösterir liste veya PTT makbuzu ile ödeme bordrosunu, sözleşmenin bitim tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ibraz etmedikçe kesin teminatı iade edilmez.

Bu sürenin sonunda söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin Fabrikamız İdari İşler Müdürlüğü ilgili birimlerine sunulmaması halinde; yüklenici işçilerin yıllık ücretli izin alacağı, ihbar ve kıdem tazminatı ve sair işçilik haklarına ait hesaplamalar Fabrikamız tarafından yapılır ve yüklenicinin kesin teminatından karşılanmak suretiyle işçilere ödenir. Teminatının karşılamadığı tutar için Fabrikamızın yükleniciye rücu hakkı saklıdır..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bilirkişi raporuna göre.

Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında çalıştırılan işçilerin hizmet ilişkisinin 1475 sayılı İş Kanununu 14. Maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermediğini, hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan işçilerin daha sonraki ihaleyi alan yeni yüklenici bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, davalı tarafından da bu işçilere kıdem tazminatı ödemesi yapılmadığını, davacı yüklenicinin çalışması devam eden işçiler bakımından feshe bağlı haklar olan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ödeme yükümlülüğünün doğmadığını,

Davacıdan 130.000,00 TL bedelli teminat mektubu dışında hak edişlerden yapılan %6 kesintilerle toplam 46.865,55 TL nakit teminat kesintisi yapıldığını, davacının iş bitimi olan 31/12/2018 tarihinden dava tarihi olan 31/05/2019 tarihine kadar 210,00 TL teminat mektubu için komisyon ödediği,

dava tarihinden sonra da devam eden ödemelerle 06/02/2020 tarihine kadar toplam 1.747,20 TL ödeme yaptığı, davalının hak edişlerinden kestiği ek nakit teminat tutarlarının, 2015-2016 yılları için 20.120,00 TL, 2017-2018 yılları için 26.745,65 TL olduğunu, toplam nakit teminat tutarının 46.865,65 TL olduğunu, 23/12/2014 tarihli 130.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun davacıya iadesinin gerektiğini rapor ve beyan etmiştir.

Davalının cevap dilekçesinde örnek olarak gösterdiği işçi ...' ın 31/12/2016 tarihinde iş yerinden çıkış bildiriminin yapıldığı, 01/01/2017 tarihinde tekrar başlangıç bildiriminin yapıldığı, 31/12/2018 tarihinde işten çıkışının verildiği, 01/01/2019 tarihinde yeniden işe giriş yaptığı tespit edilmiştir. Bu tespitten de anlaşıldığı üzere, davacı ihale ile güvenlik hizmeti verme yükümünü üstlenmiş olup, davacının çalıştırdığı işçiler aynı iş yerinde farklı yüklenicilerde sözleşme dönemleri sona erince çıkışları verilmekle, yeni ihale yapılınca işe alınmaktadırlar. İşçiler her ne kadar yüklenicinin işçisi ise de aslında asıl iş verenin işçisidir.

Davacının güvenlik hizmetini verdiği ve bu hizmetten dolayı davalının alacaklı olmadığı, bu konuda bir alacağın varlığı konusunda da davalı tarafça belge sunulmadığı görülmüştür. Davacı SGK' dan ilişiksiz belgesini almıştır. Davalının savunmasına göre tüm işçilerden işçilik alacakları, kıdem tazminatı vb. Alacaklarının olmadığına ilişkin davacının belge sunmasını istemektedir. İşçiler aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiklerinden, işçilerden bu şekilde bir belge hazırlayıp davacıya vermeleri beklenemez.

Teminat mektubu kesin ve süresiz olup, davacının çalıştırdığı işçilerin tamamının emeklilikleri ya da işten çıkmaları halinde kıdem tazminatının davacı tarafından ödenmesinin beklenmesi, teminat mektubunun banka güvencesinde kaldığı süre içerisinde davacının bankaya komisyon ödediği nazara alınarak, belirsiz bir tarihe kadar teminat mektubunun tutulması hakkaniyete uygun bulunmamıştır.

İleride işçilerden birinin asıl iş verene karşı kıdem tazminatı alacağı gibi işçilik alacaklarına ilişkin bir dava açması halinde, davalının işçiye tazminat ödeyip, davacı şirkete sözleşme hükümlerine göre rücu etmesi hukuken mümkündür.

Davalının, sözleşme hükmüne sıkı sıkı bağlı kalarak, davacıdan tüm işçilerden belge alınmasını istemesi davacının belirsiz bir tarihe kadar komisyon ödemesi karşısında menfaat dengesi gözetildiğinde davacının mağduriyeti olacağı kabul edilerek ,SGK ilişiksiz belgesi de alındığından teminat mektubunun ve nakit teminat kesintilerinin davacıya iadesine , davacının komisyon bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.