Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/5 K.2021/889

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işyerinin 26 Şubat 2019 günü meydana gelen yangında hasar gördüğünü, sigorta şirketi tarafından 94.999,68TL ödeme yapıldığını, gerçek zararın eksper raporunda dahi daha fazla hesaplandığını belirterek sigorta poliçesindeki klozlardan poliçe teminatı kapsamında olanlar bakımından fazlaya dair hakları saklı tutularak şimdilik 5.000,00TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacıya yapılan ödeme ile zararın karşılandığını, davacının davalıyı ibra ettiğini, mahkeme aksi kanaatte ise sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava , ''... İşyerim Sigorta Poliçesi''ne istinaden tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacının gerçek zararının ne olduğu, yapılan ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığı, ibraname düzenlenmiş ise davacının dava açma hakkı olup olmadığı, spot piyasadan alındığı iddia edilen faturası bulunmayan alkollü içeceklerin ne kadar olduğu, zarara dahil edilmesi gerekip gerekmediği noktasındadır.

25.04.2019 tarihli, 94.999,68 TL tutarındaki, İbra, Mutabakat, Temlik, Tazminat Makbuzunun, davacı tarafından “Fazlaya ilişkin haklarımın saklı kalmak kaydıyla” şerhi düşülerek imzalandığı görüldüğünden davacının dava açma hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

''... İşyerim Sigorta Poliçesi''ndeki yangın teminatları: Yangın Bina: 20.000 TL, Yangın Emtea 200.000 TL, Yangın Demirbaş 20.000 TL, Yangın makine tesisat 5000 TL, Yangın Dekorasyon 2000 TL, Yangın Mali Mesuliyet 37.050 TL, Kira kaybı teminatı aylık 500 TL, alternatif işyeri masrafları 4 ayı geçmemek üzere 5000 TL , İş durması teminatı (7 günden fazla iş durması halinde 5000 TL yı geçmeyecek şekilde ) limit bulunmaktadır.

26.02.2019 tarihli 2019/244 bildirim numaralı yangın raporunda;

Müdahale öncesi yangın durumunun, alevli yanar vaziyette işyeri kepenkleri kapalı kilitli olarak görüldüğü yangının oluş ve çıkış sebebinin, yapılan inceleme sonucunda, iş yerindeki girişte sol tarafta yerde bulunan elektrik kablolarında herhangi bir nedenle meydana gelen şase sonucu kablo izolelerinin yandığı, çıkan alevlerin çevresindeki yanmaya müsait eşyaları tutuşturduğu daha sonra da alevlerin alkol şişelerine sirayet ederek yanmanın genişlediği yangının da bu şekilde çıktığı belirtilmiştir.,

Yangın Hasar Ekspertiz Raporu;: Davacının iş yerinde meydana gelen yangın üzerine ...Ekspertiz Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 05.04.2019 tarihli raporda özetle; Davacıya ödenen tutarlar ile davacının karşılanmayan talebine ait fark tutarları rapordaki açıklamalara göre;

Hasar Türü

:Davacı Talebi / Eksper Hesabı

/Davacıya Ödenen

/Fark

Fiili Tespite Konu Emtia:

20.782,35 /

20.782,35 / 20.782,35 -

Sigara : 0,00 /5.971,38 / 5.971,35 -

Yüksek Alkollü İçki : 47.459,44 / 16.999,68 / 16.999,38 / 30.459,76 Muhtelif Emtia : 15.027,77 / 1.850,00 / 1.850,00 - Toplam : 83.269,56 / 45.603,41 / 45.603,41

Hasar tespiti yapılan 17 adet demirbaş için sigortalı talebi ve hasar bedeli olarak 20.350,00 TL hesaplanmış olduğu, İş Durması ve kira kaybı olarak sigortalının 12.000,00 TL talebi olduğu, 5.500,00 TL hesaplanmış olduğu, binada meydana gelen hasarların giderilmesi için sigortalının 24.000,00 TL talebi olduğu, 24.000,00 TL hasar hesaplanmış olduğu, Sigortalı talep toplamının 145.619,56 TL, Eksper hasar tespitinin 71.453,41 TL, Sovtaj muafiyet tutarının 453,73 TL hesaplandığı, Sigortalı talep toplamının 145.619,56 TL, Sovtaj muafiyet tutarının 453,73 TL hesaplandığı, toplam hasar ve tazminat miktarı 94.999,68 TL olarak hesaplanmak sureti ile rapora bağlanmış , 94.999,68 TL ödenmiştir.

Mahallinde keşif yapılarak HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişiden gerçek zarar miktarının tespiti için rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi Raporu I : İş yerinin fiziki durumu , raflardaki ürünlerin miktarlarının tespiti ve ticari defterlerin incelenmesi amacıyla mahallinde keşif kararı verilmiş, İnşaat Mühendisi .... den oluşan heyetten davacının gerçek zararını belirlemeye maruf rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda. 30/08/2020 tarihli raporda, İnşaat yönünden. 25.231.30 TL zarar tespit edilmiştir.

Poliçe sigorta yangın teminatları incelendiğinde eksik sigorta bulunmadığı, davacı şirketin satışı gerçekleşmemiş olabileceği mal mevcudu 210.159,66 TL olabileceği, sigorta tarafından tazminat ödemesi yapılan emtia bedeli 45.603,41 TL olduğu ve sigorta teminatı 200.000,00 TL olması nedeniyle aradaki farkın 154.396,59 TL olabileceği mütalaa edilmiş, davalı vekili rapora itiraz etmiştir.

Bilirkişi raporu ile eksper raporu arasında çelişki bulunması nedeniyle ekspertiz raporu ile karşılaştırılarak rapor düzenlenmesi istemi ile alınan 27/11/2020 tarihli ek raporda, inşaat bakımından değerlendirmede serbest piyasa fiyatlarıyla KDV dahil 23.849,00 TL zarar tespit edilmiş, SMMM bilirkişinin defterlere göre düzenlediği raporundaki görüşü değişmemiştir.

Bilirkişi rapor ve ek raporu yeterli görülmeyerek uyuşmazlığın stoklar ve emtia hasarına ilişkin olduğu nazara alınarak emtia hasarı yönünden yeni bir rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi Raporu II: SMMM Bilirkişi .... ve sigortacı bilirkişi ..... 'den alınan 13.03.2021 tarihli raporda stok miktarları ile ekspertiz raporu birlikte değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporunda, Yangın tarihi itibariyle davacının ticari defterlerinde toplamda 211.319.04.-TL stok hesap edilmiş olup, toplam stokun 189.057,98.TL sinin Bakkaliye Grubu Stoku, 14.167,73.TL’ sinin Tekel Grubu Stoku, 3.793,33.-TL sinin Gazete Grubu Stoku, 4.300,00.-TL sinin Manav Grubu Stoğu olduğu davacı sigortalının eksper raporundaki hasar talepleri birlikte değerlendirildiğinde;

eksper tarafından hesaplanış olan Alkollü İçki Yönünden zararın doğru olabileceği, Muhtelif Emtia yönünden davacı sigortalı tarafından talep edilen 13.177,77.-TL ilave zararın doğru olabileceği, İş Durması ve Kira Kaybı yönünden davacının zarar talebinin 12.000,00.-TL olduğu, ekspertiz raporunda hesaplanmış olan İş Durması ve Kira Kaybı zararının 5.500,00.-TL olduğu, sigorta poliçesi kapsamında İş Durması ve Kira Kaybı sigorta teminatının 5.500,00.-TL olduğu, dolayısıyla sigorta teminat kapsamı doğrultusunda en yüksek hasar bedelinin ekspertiz raporunda hesap edildiğinden,

İş Durması ve Kira Kaybı yönünden ilave zarar hesap edilemeyeceği, eksperin olay yerinde tüm ayrıntıları ile yaptığı fiziki tespit ve sayımların gerçeğe en yakın olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda ekspertiz raporunda taktir edilen tutarların realiteyle örtüşebileceği mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi Raporu III: İnşaat Mühendisi ..... 'dan alınan 17.06.2021 tarihli raporda; '' Davacı resmi defterlerindeki yangın hasar tarihi itibarıyla tespit edilen stoklarının vaziyetinin.

211.319,04 TL olduğu, Davacının fark talebine konu edilen tekel grubunun alkollü içecekler ve sigaranın defterlerinde kayıtlı olan toplam değerinin 14.167,73 TL olduğu, eksper tarafından hesaplanan alkollü içecek ve sigara grubu için tespit edilen tutarın (17.000,00+5.971,38=) 22.971,38 TL olduğu, eksper hesabına göre davacı kayıtlarına göre daha fazla hasar bedeli tespit edilmiş ve ödenmiş olduğu, muhtelif emtia grubunda, defterlerinde kayıtlı olan toplam değerinin 189.057,98 TL olduğu, emtia konusunda sigorta teminatının 200.000,00 TL olduğu, Eksper tarafından hesaplanan emtia grubu için tespit edilen tutarın 1.850,00 TL olduğu,

yaklaşık olarak yapılan ile 3.403 adet ürünün toplam bedelinin piyasa rayiçleri ile yaklaşık olarak 15.158,00 TL olduğu dikkate alındığında (15.158,00-1.850,00=) 13.308,00 TL yaklaşık bir farkın söz konusu olduğu, davacının fark talebine konu 13.177,77 TL’nin davacıya ödenmesi gerektiği, İş Durması ve Kira Kaybı yönünden zarar talebinin ekspertiz raporunda hesaplanmış olan İş Durması ve Kira Kaybı zararının hesabında, sigorta poliçesi kapsamında İş Durması ve Kira Kaybı sigorta teminatının ek teminatlar başlığında değerlendirildiği, ek teminatların 247.000,00 TL olarak poliçeye bağlanmış olduğu,

ancak, İş Durması ve Kira Kaybı Hesabının poliçede belirtildiği şekilde eksper raporunda hesabının olması gerektiği gibi 5.500,00 TL olarak hesaplanmış olduğu, sigorta teminat kapsamı doğrultusunda en yüksek hasar bedelinin ekspertiz raporunda hesap edildiğinden, İş Durması ve Kira Kaybı yönünden ilave zarar hesap edilemeyeceği '' mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmesi için alınan 25.10.2021 tarihli ek raporda. Sadece davacı defter kayıtlarında yer alan stok maliyet rakamlarının dikkate alınması tespitte hatalı sonuç alınmasına neden olacağı, Zira davacı stoklarına ait en azından zararın doğduğu yılın dönem başı stok envanterine ilişkin olarak,

saymaya, ölçmeye, tartmaya dayalı olarak yapılmış, fiili durumu yansıtan bir envanter çalışmasına ilişkin olarak dosyaya sunulmuş bir tutanak bulunmadığını, sonuca en sağlıklı şekilde ulaştıracak olan, eksper tarafından zarara konu ölçmeye, tartmaya, saymaya, fotoğraflamaya dayalı olarak yapılmış olan mal tespitlerinin hasar tarihi itibarı ile sağlıklı fiyatlarının belirlenmesiyle olacağını, eksper tarafından emtia fiyatları konusunda bazı malların ortalama fiyatları, bazı malların yaklaşık fiyatları, bazı malların da hasar tarihi itibarı ile fiili bedellerinin alınmış olduğu ,

kendilerinin fiyat araştırmasında elde ettikleri rakamlar ve eksper raporunda hesaplanan tutarlar sebepleri ile kıyaslanarak fiili emtia zararının doğru tespit edilip edilmediğini değerlendirdikleri , emtia türlerinde genel manada eksper çalışmasına katılmakla birlikte, fiili tespite konu malzeme toptan alım fiyatları konusunda yapılan çalışmamızda, tespiti yapılan emtia yönünden eksper tarafından hesaplanan 20.782,35 TL olan fiili tespite konu malzeme tutarının tarafımızdan hesaplanan tutarı 36.836,84 TL'sidir.

Eksper hesabı ile tarafımızdan hesaplanan tutar arasındaki farkın (36.836,84-20.782,35=) 16.054,49 TL'nin sigortalı davacıya ödenmesi gerektiği, Davacı sigortalının iş durması nedeni ile ve kira kaybı nedeni ile teminat miktarının 12.000,00 TL olduğu ve bunun 5.500,00 TL'sinin karşılandığı, 6500,00 TL kendisine eksik ödeme yapıldığı itirazı konusunda, taraflar arasında düzenlenen poliçe de, iş durması ve kira desteğine dair poliçede belirtilen teminat bedelinin 12.000,00 TL olarak belirlenmiş olmasına rağmen, iş durması nedeni ile ödenecek azami teminat miktarının 5.000,00 TL olarak sınırlandırıldığı,

7.000,00 TL'nin kira teminatına ait olduğu, eksper tarafından raporda 1 aylık kira kaybı hesabı yapılmış olduğu, bu hesaplamanın da doğru olarak yapılmış olduğu, dolayısı ile sigortalı davacının azami alacağı iş durması ve kira kaybı (5.000,00+500,00=) 5.500,00 TL olacağı mütalaa edilmiştir.

Islah: Bilirkişiden rapor alındıktan sonra 5000 TL dava değerini 21.554,49 TL ye artırılmıştır. Davacı vekilinin duruşmadaki beyanı ile 16.054,49 TL' si emtia zararı, 5.500,00 TL' si de iş durması ve kira kaybından sigorta şirketi tarafından ödenmeyen poliçe teminatı kapsamında olan bakiye zarara ilişkin olduğu açıklanmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, iş yerinin .... adıyla işletildiği alkollü içkiler, sigara yanında süt, peynir bisküvi gibi bir kısım gıda maddelerinin de satışının yapıldığı, yangında iş yerindeki malların bir kısmının tamamen yandığı bir kısmının ise is ve dumandan etkilendiği gıda maddesi olması sebebi ile tüketilmesinin insan sağlığına zarar vereceğinden sovtaj değeri bulunmadığı,

davacının gerçek zararının tespitinin sadece davacının ticari defterleri ve faturalar üzerinden tespit edilmesinin uygun olmayacağı, davacının iddia ettiği gibi faturasız spot ürün olabileceği gibi , satışı yapılmış ancak satış faturası düzenlenmemiş satışlarda olabileceği bu bakımdan olay sonrasında eksper çalışması ile tespit edilen fiili duruma göre ( 413 farklı kalem emtea hasar icmalinde değerlendirilmiştir) yapılan sayım döküme itibar edilmesinin yerinde olacağı, davacının poliçe teminatı kapsamındaki inşaat, demirbaş gibi taleplerinin sigorta şirketi tarafından aynen karşılandığı ve ödemesinin tam yapıldığı,

emtia ile ilgili olarak eksperin belirlediği ürün adedinin toptan fiyatlarının eksper raporunda eksik tespit edildiği, eksperin 20.782,35 TL olarak belirledikleri zararı bilirkişilerin 36. 836,84TL olarak tespit ettikleri aradaki 16.054,49 farkın eksik ödeme nedeni ile davacıya ödenmesi gerektiği , davacının ıslah dilekçesinde de emtia zararı olarak ilave 16.054,49 TL talep edildiği,

son heyetten alınan ek raporda bu miktar alacağın yöntemince belirlendiği , bilirkişi ek raporunun hükme esas alınması gerektiğine karar verilerek davacının emtia ile ilgili yapılan ödemeye ilaveten 16.054,49 TL için talebinin kabulüne, kira ve iş durması ile ilgili talebi bakımından ise iş durması poliçe limitinin 5000 TL olduğu ve tamamen ödendiği,

kira kaybı poliçe teminatı talebi bakımından ise iş yerinin yangın nedeniyle yapılacak tadilat sonrası yeniden açılması için gerekli sürenin 1 ay olduğu bu süre için poliçede aylık 500 TL kira kaybı teminatı olduğu , sigorta şirketi tarafından iş durması ve kira kaybı teminatından toplamda 5500 TL olarak ödeme yapıldığı anlaşıldığından sigorta şirketinin yaptığı 5500 TL ödeme ödeme ile davacının gerçek zararının karşılandığı kabul edilerek bu konudaki talebinin reddine karar verilmiştir.