Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/119 K.2022/179

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 20.03.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesiyle sigortalı, diğer davalı ...Yapı San. ve Temizlik Hiz. Tic.

A.Ş.nin işleteni olduğunu ... plakalı araç sürücüsünün park halindeki davacıya it ... plakalı araca çarparlak 24.000,00 TL hasara neden olduğu ve araç tamiri için yedek parça beklenilmesinden dölayı aracın ancak 27.08.2020 tarihinde onarılabildiğini, ayrıca davacıya ait araçta ciddi anlainda değer kaybının da meydana geldiğini, davacıya ait;araçta meydana gelen bakiye değer kaybının davalı sigorta şirketinden tahsili talebinde bulunulduğunu ancak davalı sigorta şirketi tarafından küçük bir bedel olarak davacı tarafa sadece 2.710,00 TL gibi bir bedelin ödendiğini,

dolayısıyla bakiye değer kaybının davalılardan tahsili için iş bu alacak davanın açıldığı belirtilerek, davalı araç malikinin kusurundan kaynaklı davacıya ait aracın uğradığı değer kaybına karşılık şimdilik kaydıyla 3.000,00 TL'nin ödeme tarihinden sonra bakiye kalan tutarının davalılardan tahsili ile kaza tarihinden ödeme tarihine kadar da ayrıca yasal faiz işletilmesini, dava ve talep edilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine 28.08.2019 — 2020 vadeli ... numaralı ZMS Trafik Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu sorumluluklarının da sigorta araç sürücüsünün kusuru oranında 41.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, öncelikle müvekkili tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olup olmadığının tespit edilerek ödenen ile ödenmesi gereken arasında bir misline yakın bir fark olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Yapı San. ve Temizlik Hiz. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... adresinde mukim dava dışı ... Belediye Başkanlığı ile davalı şirket arasında Hizmet Alım Sözleşmesinin mevcut olduğunu, bu kapsamda belediyeye uzun süreli araç kiralamasının yapılmakta olunduğunu, iş bu sebeple de ...

Belediye Başkanlığının işleten sıfatına haiz olduğunu ve ayrıca dava dışı davalı şirket araç sürücüsü ...'ın da asıl işvereni olduğunu, bununla birlikte dava dişi sürücü ...'ın Alt İşvereninin “...... Belediyesi Personel A.Ş. (...) olduğu” ve davanın bu kuruma ihbarının zorunlu olduğunu, sonuç olarak davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın dava dışı ...

Belediye Başkanlığı’na uzun süreli olarak kiralanmış olmakla, KTK gereği işleten sıfatına haiz olması sebebiyle davanın davalı şirket açısından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İhbar olunan... Sigorta A.Ş. vekili beyan dilekçesinde; sorumlu olan tarafın trafik sigorta poliçesini düzenlemiş olan diğer davalı ... Sigorta Şirketi olmakla sorumluluklarının olmadığı belirtilmiştir. İhbar olunan ... Belediyesi Personel A.Ş. vekili beyan dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda ilgili kurumun herhangi bir dahli ve kusuru bulunmamadığını, ihbar talebinin reddedilmesi gerektiğini, sorumluluklarının olmadığı bu nedenle müvekkili idaresinin husumet yokluğu nedeniyle ihbar dilekçesinin reddine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Belediyesi vekili beyan dilekçesinde özetle; davanın öncelikle usulden davanın görev, zamanaşımı, husumet, süre ve ihbar dilekçesinin reddine karar verilmesini, esastan ise davaya konu ihalesi yapılan ...

İKN'lu 106 gün süre ile yakıt hariç katı atık toplama ve nakil işine ait araç ve iş makineleri kiralama hizmet alım işi sözleşmesi kapsamında olduğunun tespit edildiğini, sorumluluğun yüklenici firmaya/davalıya ait olduğu açıkça hüküm altına alındığından haksız ihbar talebinin reddedilmesinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle somut olayda müvekkili belediyenin sorumluluğuna girmediğini ileri sürerek, ihbara ilişkin ara karardan dönülmesine,

aksi halde şartları oluşmayan usul ve yasaya aykırı ihbar talebinin reddine, tüm itirazların tekrarla idarenin husumet yokluğu nedeniyle ihbar dilekçesinin reddine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... Sigorta A.Ş, ... Sigorta A.Ş ye, ...Sigorta A.Ş'ye, ... Belediye Başkanlığına, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.

Bilirkişiler ... 'den 19/10//2021 ve 19/01/2022 tarihli bilirkişi raporları aldırılmıştır.

Davacı vekili tarafından bedel artırım dilekçesi davalı vekillerine tebliğ edilmiştir.

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; TBK m. 49).

Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, müzekkere cevapları, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay ... HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; ... HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar sonrası oluşan yeni durum dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Davalı Sigorta şirketi tarafından, dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç için düzenlenen ZMMS poliçesinin kaza tarihini de kapsar şekilde 28/08/2019-2020 tarihleri arası için düzenlendiği, poliçenin araç başına 41.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosya üzerinden mahkememizce oluşturulan heyet tarafından aldırılan 19/10/2021 tarihli rapora göre. Davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/d., 52/b. ve 84/İ. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla yüzde 100 oranında kusurlu olduğunu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusursuz olduğu,

davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 15.000,00 TL olacağı ve davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait araç değer kaybı için 2.714,00 TL ödemenin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının davalılardan bakiye değer kaybı talebinin (15.000,00 TL-2.710,00 TL) 12.286,00-TL olacağı, toplam 15.000,00-TL değer kaybının kısmi ödeme de göz önüne alınmak suretiyle yapılan faiz hesaplamalarına göre ödenen miktar düşüldükten sonra 12.286,00 TL ana para ve 1.183,44 TL işlemiş faiziyle birlikte toplam 13.469,44 TL alacak hakkını kazandığı belirtilmiştir.

19/01/2022 tarihli ek rapora göre ; Davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/d., 52/b. ve 84/l. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 10.000,00 TL olacağı ve davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait araç değer kaybı için 2.714,00 TL ödemenin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının davalılardan bakiye değer kaybı talebinin (10.000,00 TL-2.710,00 TL) 7.290,00 olacağı rapor edilmiştir.

Mahkememizce öncelikle incelenmesi gerekli husus davalılardan ...Yapı vekilinin taraflar arasında yapılan kiralama hizmet alım işi sözleşmesi uyarınca sorumlu olup olmadığının tespitine yöneliktir. Davaya konu trafik kazasına karışan davalı ...Yapı şirketine ait ... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayacak şekilde ihbar olunan ...

Belediyesi tarafından 16/12/2019 tarihli ''106 Gün Süre (3,5 ay) ile Yakıt Hariç, Katı Yakıt Toplama ve Nakli İşine Ait Araç ve İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımına Dair Sözleşme'' kapsamında davalı ...Yapı'nın da aralarında bulunduğu ortak girişim tarafından kullanımının Belediye'ye bırakıldığı, bahse konu sözleşme ile araç üzerindeki fiili hakimiyet ve iktisadi yararlanma hakkının ihbar olunan Belediye'ye devredildiği,

işleten sıfatının tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK nun 3. maddesinde de belirtildiği üzere ''Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiilî tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.'' denildiği, bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda,

o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekeceği (bkz. Yargıtay ...

HD.'nin 2016/9032 esas ve 2019/3568 karar sayılı 26.3.2019 tarihli ilamı), yukarıda belirtilen açıklamalar ve bahse konu kiralama hizmet alım işi nedeniyle düzenlenen sözleşme dikkate alındığında davalı ...Yapı'nın kaza tarihinde araç işleteni sayılamayacağı, uzun süreli kira sözleşmesi nedeniyle kaza tarihinde işletenin ihbar olunan ...

Belediyesi olduğu, bu nedenle ...Yapı yönünden davanın reddi gerektiği, tazminat sorumluğunun poliçe limitiyle sınırlı olarak davalı sigorta şirketinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan deliller, kaza tutanağı, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; davaya konu trafik kazasında davalı ...Yapı'ya ait diğer davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plaka sayılı araç sürücü ...'ın park halindeki davacıya ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu oluşan trafik kazasında yüzde yüz oranında kusurlu olduğu,

davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve onarımı ile aracın geçmiş hasar durumuna ilişkin evraklar ve yukarıda belirtilen şekilde aracın kaza tarihinde hasarsız 2. el piyasa rayici ile onarılmış değeri arasındaki fark araştırılarak bilirkişi marifetiyle yapılan tespit sonucunda davacının aracında 7.286,00-TL değer kaybı oluşacağı, davalı sigorta şirketince yapılan başvuru üzerine ödenen 2.714,00-TL'nin davacının zararını karşılamadığı,

davalının yaptığı başvuru sonrası davacıya kısmen yapılan ödeme tarihi (02/10/2020) itibarıyla davalının temerrüde düşmüş sayılacağı, talep gibi tespit olunan tutara yasal faiz işletileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı