Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/315 K.2022/89

Mahkememizde açılan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının maliki olduğu , davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... plakalı otobüsün şehirlerarası yolcu taşımacılığında kullanıldığını, davacının aracını park ederek temizlik yapılması için şoförüne bıraktığını, ertesi sabah arkadaşlarının kendisine otobüsün yandığını söylediklerini, yapılan şikayet üzerine Hopa ...

Ceza Mahkemesinin 2017/227 Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, davalıya da ihbarda bulunulduğunu, ekspertiz raporunda sigortalı aracın sovtaj bedeli olarak 89.000,00 TL' nin mahsubundan sonra hasar bedelinin 211.000,00 TL olduğunun belirlendiğini , aracın rayiç bedelinin 400- 450.000,00 TL arasında olduğunu, hasar bedeli dışında kazanç kaybı da olduğunu , sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamaması üzerine davalı aleyhine Ankara ....

İcra Dairesinin 2019/4569 Esas sayılı ile takip başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline takibin devamına , alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

s

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazında bulunmuş, poliçe gereği dava hakkının öncelikle ... .... Hopa Şubesine ait olduğunu, davacının zararının sovtaj bedeli düşüldükten sonra 211.000,00 TL olduğunu, bu ödemenin de ancak davacının çekme belgesini almasından sonra yapılabileceğini, çekme belgesinin alınamadığını belirterek, ceza davasının bekletici mesele yapılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesine dayalı olarak talep edilen alacağın tahsili için yapılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. (İİK 67)

İcra dosyasının tetkikinde, 350.000 Tl asıl alacak ve 61.532,88 TL işlemiş faiz olmak üzere 411. 532,88 TL nin davalıdan tahsilinin talep edildiği, davalının borca itirazı üzerine 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.

Davacıya ait aracın ticari araç otobüs olması, davalının da tacir olması sebebi ile görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde ... A.Ş Hopa/ARTVİN Şubesi Dain-i Mürtehin olarak yer almıştır.

Dava dışı banka, TTK.'nun 1269. maddesi hükmü uyarınca, malı rehin alan kimse sıfatıyla o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı yasanın 1270. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğuna göre, sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona aittir.

TTK'nun 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2. maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminatı sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş sayılacağı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 02/10/2018 tarih ve 2018/2896 E.- 8468 K., 23/03/2017 tarih ve 2014/20118 Esas-2017/3124 Karar, 10/10/2016 tarih ve 2016/8904 E.-2016/8733 K.sayılı emsal kararlarında yer almaktadır.

Sigorta ettiren ancak malın mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin açık muvafakatini almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde tazminat isteme hakkına sahip olur.

İtirazın iptali davasının esastan incelenebilmesi için öncelikle usulüne uygun icra takibi yapılması dava şartıdır. Davacı malik icra takibinde alacaklı olarak gösterilmiş ise de, yukarıda izah edildiği üzere takipten önce yada davadan önce dava dışı bankanın muvafakati sunulmadığından davacı vekiline rehin alacaklısından açılan davaya muvafakat yazısı getirmesi istenmiş verilen süre içinde muvafakat getirilememiş, mahkememizce yazılan müzekkereye gelen cevapta ''Dava açılmasına muvafakatimiz bulunmakla birlikte sigorta bedelinin davacıya verilmesine muvafakatimiz bulunmamaktadır '' şeklinde şartlı muvafakat verilmiştir. Kayıtsız şartsız muvafakat verilmediğinden davacının davalı aleyhine icra takibi yapma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Netice olarak davacının icra takibinde takip alacaklısı olabilmesi için aktif dava /takip ehliyetinin bulunmaması sebebi ile açılan itirazın iptali davasının dava şartı noksanlığından reddine karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2022

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."