Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/401 K.2022/543

2... 3- ... 4-... 5- .... 6- ....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/07/2021

KARAR TARİHİ : 24/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ....ile davalı firmalar arasında 2005 ve 2019 yılları arasında akdedilen sözleşmeler ile davacı Genel Müdürlüğün hizmet personeli alımı işinin davalı firmalar tarafından ihale yoluyla üstlenildiğini,

söz konusu yıllar arasında davalıların işçisi olarak çalışan işçi ...'ın 08.10.2019 tarihli dilekçesi ile müvekkili İdare'ye başvurarak 10.09.2015 yılından itibaren 10.10.2019 tarihine kadar olan çalışmalarına ait kıdem tazminatının “Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırlmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdanı Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereği kendisine ödenmesini talep ettiğini, işçinin talebinin incelendiğini ve 4734 Sayılı Kanun'un 62. Maddesinin 1. Fıkrasının (e) bendi kapsamında çalışan işçilerden olduğu ve iş akdinin emeklilik nedeniyle feshedildiğini,

bu sebeple işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı görüldüğünden müvekkili idarece 4857 Sayılı Kanunu'nun 112.

Maddesi ve Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda 21.10.2019 tarihinde 21.688,22 TL tutarında kıdem tazminatının işçinin bildirdiği hesap numarasına ödendiğini, kıdem tazminatı ödemesinden yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, davalı firmalar ile dava konusu alacağın rücuen tahsili talebiyle....

Dosya No sayılı dosyası ile arabuluculuk görüşmesi yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 21.688,22TL'nin ödeme tarihi olan 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte belirtilen sorumluluk miktarlarıyla davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Soylu Tarım Ürünleri ...Ltd.Şti. Şirket yetkilisi 06/08/2021 tarihli cevap dilekçesiyle davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar usulüne uygun tebligatlara rağmen davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmeleri, şartnameler, ödeme belgeleri, müzekkere cevapları ile ilgili tüm evraklar celp edilmiştir.

Dava dışı işçi ... kayıtlarına göre, 10/09/2005-31/10/2005 tarihleri arası ...06/04/2011-31/07/2011 tarihleri arası ...şirketlerinde, 01/08/2011-30/09/2012 ve 22/01/2015-30/06/2019 tarihleri ara...şirketinde, 01/10/2012-08/10/2013 tarihleri arası ...şirketinde 09/10/2013-21/01/2015 tarihleri arası ... ile 01/07/2019-10/10/2019 tarihleri aras... yanında olmak üzere toplam 3156 gün süreyle çalışmış olduğu tespit edilmiştir.

Dosyamız arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin mahkememize sunulduğu görülmüştür.

Davacının dava dışı işçi...'a banka hesabına havale yaparak 21/10/2019 günü 21.688,22-TL kıdem tazminatı ödemesinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce işçilik alacaklarından anlayan bir bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

19/01/2022 tarihli Nitelikli Hesaplama Uzmanı...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Davacının dava dışı işçi ...için ödediği ve talep ettiği 21.688.22.-TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın 18.138,80.-TL olduğu, bu tutarın;178,68 TL'den davalı ....'nin,47417 TL'den iş ortaklığını oluşturun davalı Fatih Nakliyat Tic. Ltd. Şti. & ..."nin müştereken ve müteselsilen, 13.888,43 TI.'den davalı...'nin, 1.281.64 TL'den ....'nin, 1.614,93 TL'den...'nin 700,95 TL.'den davalı....'nin sorumlu olacağı,

Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarının 10.844, 10 TL olduğu, bu tutarın;

178,68 TL'den davalı ....'nin, 474,17 TL'den iş ortaklığını oluşturan daval...müştereken ve müteselsilen, 6.944.21 TL'den davalı ...'nin, 1281,64 TL'den ...'nin, 1.614,93 TL'den ...'nin, 350,47 TL'den davalı ...'nin sorumlu olacağı Mahkemenin kabulüne göre belirlenen tutara ödeme tarihinden (21.10.2019) itibaren yasal faiz yürütülebileceği" rapor ve beyan edilmiştir.

30/03/2022 tarihli Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...'den aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Hukuki durumun tayin ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davacının dava dışı işçi... için ödediği ve talep ettiği 21.688,22.-TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın 18.138,80.-TL olduğu, bu tutarın;178,68 TL'den davalı U...nin müştereken ve müteselsilen,13.888,43 TL'den davalı ...'nin, 1.614,93 TL'den...nin, 700,95 TL'den davalı....'nin sorumlu olacağı,

Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarının 10.844,10 TL olduğu, bu tutarın;

178,68 TL'den davalı ...'nin müştereken ve müteselsilen, 6.944,21 TL'den davalı ...'nin sorumlu olacağı,

Mahkemenin kabulüne göre belirlenen tutara ödeme tarihi olan 21.10.2019 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği,

19,01.2022 tarihli Bilirkişi Kök Rapordaki görüş ve kanaati değiştirecek bir husus bulunmadığı" rapor edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar hükme alınmış olup, denetime elverişli raporu doğrultusunda hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Dava konusu olayda da, davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumlu olacakları anlaşılmıştır.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Borcun mahiyetinden hilafı istidlal olunmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan tediyeden birbirine müsavi birer hisseyi üzerlerine almaya mecburdur. Hissesinden fazla tediyede bulunan, fazla ödeme ile diğerlerine rücu hakkını kazanır.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. .... sayılı ilamları da bu yöndedir.

Somut olayda taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelendiğinde, her ne kadar açıkça kıdem tazminatından dolayı yüklenicilere bir sorumluluk yükleneceği belirtilmese de, Sözleşmelerin 22.maddesinde atıfta bulunulan "Hizmet İşleri Genel Şartnamesi-Altıncı Bölüm-Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları- Çalışanların Özlük Hakları" başlıklı 38.maddesi gereğince; yüklenicinin söz konusu işle ilgili olmak üzere çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.

22 Şubat 2019 tarihli 30694 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan, 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11'inci maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Bahse konu maddeye göre “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” denilmektedir.

Madde hükmü, Anayasa Mahkemesinin 2019/42 esas ve 2019/73 karar sayılı 19/09/2019 tarihli verilen kararı ile iptal edilmiş, karar 15/09/2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Somut olayda, davacının rücuen alacak talep ettiği dönemdeki sözleşmeler ve eki niteliğindeki teknik şartnameler incelendiğinde kıdem tazminatına ilişkin ödemenin davalıların sorumluluğunda bulunduğu, yukarıda belirtilen ve Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen madde hükmü dikkate alındığında bu yöndeki davalı taraf itirazlarının yerinde olmadığı, dava dışı işçinin çalıştığı 10/09/2005-10/10/2019 tarihleri arasındaki dönem için 3156 gün üzerinden 18.138,80-TL den tüm davalıların sorumlu oldukları döneme ilişkin miktarlardan rücuen sorumlu olması gerektiği, bakiye kalan tutardan ise davalıların sorumlu olmadığı, talep gibi kabul edilen tutara ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.