Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/408 K.2022/519

5-... 6- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/07/2021

KARAR TARİHİ : 21/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

1-)Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Müdürlüğünün hayvancılık işçilikleri hizmet personeli alımı ve 16/10/2012-31/03/2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstlenildiğini, bu işletmede davalıların işçisi olarak çalışan ....ve ...'ın işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle ...

Bürosuna başvurduğunu, Arabuluculuk sürecinin anlaşma ile sonuçlanmasıyla 26/04/2019 tarihinde...'E 19.500,00-TL ve ...A 19.000,00-TL ödendiği, Müvekkili ile davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve eki şartnamelerde dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalı yüklenici şirketlerin sorumlu olduğuna ilişkin düzenlemeler bulunduğunu, “...'E (16/10/2012-31/03/2019) ödenen 19.500,00-TL'den ... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 6.735,75-TL, ... iş ortaklığının sorumlu olduğu miktarın 3.056,34-TL...>şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.073,19-TL,

... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.569,95-TL,... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.064,77-TL olduğunu, ...'A (17/05/2013-31/03/2019) ödenen 19.000,00-TL'den ... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 5.545,90-TL, ... iş ortaklığının sorumlu olduğu miktarın 3.340,45-TL,... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.303,54-TL,... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.460,42-TL,

...şirketinin sorumlu olduğu miktarın 3.349,69-TL olduğunu belirtip fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 38.500,00-TL'nin ödeme tarihi olan 26/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yukarıda belirtilen sorumluluk miktarıyla birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ...

vekili cevap dilekçesinde özetle: Görevli Mahkemenin ...olduğunu, dava dışı her iki personel açısından da müvekkilinin "alt işveren" sıfatı bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesi mümkün olmadığını, müvekkilinin sorumlu olduğu 2 yıllık sürenin de geçtiğini beyan ederek davanın zaman aşımı yönünden de reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazında bulunmuş, esasa dair itirazlarında müvekkili şirketin ... ile yapmış olduğu bir sözleşmenin mevcut olmadığını, ... İle karşılıklı olarak sözleşme imzalandığını ve davacı kurumun müvekkil şirkete huzurdaki davayı ikame edebileceği dayanak bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden de reddi karar verilmesi gerektiğini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçilere ödenen ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Davacı ve davalılar tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin ... olduğu, sözleşme hükmüne göre ... yetkili olduğu kabul edilerek davalının itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

TBK nun 146. Maddesindeki süre dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

Dava dışı işçilere yapılan ödemeler işin sona ermesi üzerine yapılan ödemedir.

Davacının davadan önce işçilere ödeme yaptığı rücuen bu davayı açtığı görülmüştür.

Dava dışı işçi ...'ün Hizmet Cetvelinin incelemesinde; çalışma süresinin 16/10/2012-31/03/2019 tarihleri arasında 6 yıl, 4 ay, 6 gün olduğu , brüt 19.629.77-TL, net 19.480,78-TL hesaplandığı, kıdem tazminatı alacağı hesaplaması ile 19.500 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Dava dışı ...'ın Hizmet Cetvelinin incelemesinde; çalışma süresinin 17/05/2013-31/03/2019 tarihleri arasında 5 yıl, 7 ay, 24 gün olduğunun belirlendiği, kıdem tazminatının brüt 19.12811, net 18.982,93 TL olarak hesaplandığı, kıdem tazminatı alacağı hesaplaması ile 19.000 TL yatırıldığı görülmüştür.

HMK nın 266. Maddesi uyarınca Bilirkişiden yapılan ödemelerin doğru olup olmadığının tespiti için rapor alınmasına karar verilmiş ... alınan raporda tam ve yarı yarıya sorumluluk yönünden her bir işçi için hangi davalının ne kadar sorumlu olduklarını gösteren çizelge halinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi raporu yeterli görülmediğinden yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş hükme esas alınan 28/07/2021 tarihli raporda;

Dava dışı işçi ...'e ait hesaba davacı T... tarafından 26/04/2019 tarihinde "kıdem tazminatı alacağı" açıklaması ile 19.500,00 TL yatırıldığı, Bu miktarın davalılar lehine ödenmesi gereken (19.683,72) miktardan daha az olduğu görülerek, dava dışı işçi ... yönünden rücuya esas miktar 19.500,00 TL olarak hesaplanmış ve davalıların kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olacak şekilde paylaştırılmıştır. Buna göre, ödenen 19.500,00 TL kıdem tazminatı dava dışı işçinin davalılar yanında çalıştığı döneme göre paylaştırılacağından;

Gün Kıdem Tazminatı

.. 393 3.259,68

...I 437 3.624,63

... ŞİRKETİ 364 3.019,14

... 365 3.027,44

...I 395 3.276,27

... 33 273,71 ... 364 3.019,14 2351 19.500,00 Olarak hesaplanmaktadır. Dava dışı işçi ...'a ait hesaba davacı ... tarafından 26/04/2019 tarihinde "kıdem tazminatı alacağı" açıklaması ile 19.000,00 TL yatırıldığı, bu miktarın brüt kıdem tazminatından fazla olduğu görülerek, buna göre de, dava dışı işçi ... yönünden rücuya esas miktar 18.036,61 TL olarak hesaplanmış ve bu miktar üzerinden davalıların kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olacak şekilde paylaştırılmıştır. Buna göre, ödenmesi gereken 18.036,61 TL kıdem tazminatı dava dışı işçinin davalılar yanında çalıştığı döneme göre paylaştırılacağından; Gün Kıdem Tazminatı ... 180 1.518,52 ... 437 3.686,62

... ŞİRKETİ 364 3.070,78

... 365 3.079,22

... 395 3.332,30

... 33 278,39

... 364 3.070,78

2138 18.036,61 Olarak hesaplanmaktadır.

Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar incelenmiş, bilirkişi raporu denetime uygun gerekçeli ve ara karara uygun hazırlandığından hükme esas alınmıştır.

İhale yoluyla yapılan süreli sözleşmelere göre; ... bağlı birimlerin "bitkisel üretim ve hayvancılık işçilikleri hizmeti işinin” yüklenici olarak adlandırılan şirketlere verildiği, bu işlerin sözleşmeye taraf şirketlerin işçileri vasıtasıyla ve ancak ... bağlı birimlerin kontrolü altında yapıldığı, belirlenmiştir.

4857 sayılı Yasanın 2/6. Maddesinde de bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bölümünde iş alıp, o işte diğer işçilerini çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasındaki ilişki asıl ve alt işveren ilişkisi olarak tanımlanmıştır. dolayısı ile davacı asıl işveren, davalılar ise alt işverendir.

Dava dışı işçilerin çalışma dönemleri ile hizmet alım ihalesi yapılan şirketlerin hizmet süreleri birbiri ile uyumludur.

Yargıtay kararlarına göre'' İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.''

Teknik Şartnamenin 2.12. maddesinde; "Yüklenici adına çalışan işçilerin puantaj kayıtları, yüklenici ve işletme personeli tarafından ortak tutulur....ve diğer tüm mevzuatla ilgili mükellefiyetlerden ' yüklenici sorumludur. "hükmü bulunduğu, tespit edilmiştir.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (...).

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması ve yukarıda açıklanan sebeplerle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yükleniciden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmekle bu esaslara göre düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ancak davacının ödediği miktardan fazlasını talep edemeyeceğinden dava dilekçesinde de her bir davacı için ayrı ayrı talepte bulunulduğundan bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınarak bir kısım davalılar için talebin

kabulüne bir kısmı için taleple bağlılık gereği kısmen kabulüne karar verilerek , rücu davalarının niteliği gereği ayrıca temerrüte düşürülmesi gerekmediğinden ödeme tarihinden itibaren (taraflar tacir olduğundan ) avans faizine hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.