Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/671 K.2022/393

2-... 3- ... 4- ....... : 5... 6-... 7- ... 9-....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/11/2021

KARAR TARİHİ : 20/05/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı Kurumun temizlik hizmetlerinin yürütülmesi için ihale yoluyla hizmet alımları yapıldığını, davalı firmalarla temizlik hizmet alım sözleşmesi düzenlendiğini, kurumda şirket personeli olarak çalışmakta iken emekli olan dava dışı işçi ...'ın Kıdem Tazminatı talebinde bulunup 08.11.2019 tarihinde adı geçene 7298 günlük prime karşılık yasal kesintilerle birlikte toplam 46.348,14 TL ödeme yapıldığını, söz konusu yüklenici firmalardan 4857 sayılı kanımun 112. maddesinin altıncı fikrasına göre firmalara sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını kurum hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını,

dava dışı işçiyi çalıştıran firmalardan ....'nin 11.11.2019 tarih ve 304120 sayılı yazı ile sorumlu oldukları döneme ait 4.164,42 TL tutarındaki kıdem tazminatını kurum banka hesabına yatırdığını ancak diğer firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin bakları saklı kalmak kaydıyla,

davanın kabulü ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanımu'nun 61 ve 62. maddeleri gereğince kurum tarafından ...'a ödenmek durumunda kalınan kıdem tazminat süresine ilişkin olarak yasal kesintilerle birlikte toplam 46.348,14 TL'den ... ödemesi dışında kalan toplam 42.183,72 TL'nin ödeme tarihi olan 08.11.2019 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte dava dışı işçiyi çalıştıran davalı firmalardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ..... veklit cevap dilekçesinde; ...Kararları uyarınca işbu davanın ... görülmesi gerektiğini, görev itirazımın sunumu ile dosyada görevsizlik kararı verilerek görevli olan ...gönderilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketlerin sorumluluğunun dava dışı işçinin müvekkili şirketlerde çalıştığı süre ile kısıtlı olduğunu,....'de 19.02.2016-18.02.2018 tarihlerinde çalıştığını, davalı şirketlerin sorumluluğuna hükmedilecekse dahi her bir şirketin sorumluluğunun alt işveren olarak çalıştığı süreyle kısıtlı ve bu kısıtlı sürede çıkan miktarın 1/2 oranında olması gerektiğini,

davacının tazminat ödediği işçiye ödediği tazminatlardan müvekkili şirketlerin sorumluluğundan bahsedilebilmesi için; işçinin müvekkili şirketler nezdinde çalıştırdığı sürenin sonundan itibaren 2 yıl sürenin geçmemesi gerektiğini, öncelikle zaman aşımı itirazı mevcut olup davacının alacaklarının zamamaşımına uğraması nedeni ile davanın reddinin talep edildiğini beyanla öncelikle görev ve zaman aşımı itirazının sunumu ile toplanacak deliller neticesinde davanın reddini savunmuştur

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Davacı ve davalılar tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin ... Mahkemesi olduğu kabul edilerek davalının itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

TBK nun 146. Maddesindeki süre dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

22/04/2022 tarihli hesap bilirkişisi ....'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Hukuki durumun tayin ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

1-Davacının dava dışı işçi ... için ödediği 46.348,14 TL “den talep ettiği 42.183.72 TL olduğu, bu tutarın; 42.183,72 TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın,

-3.237.12 TL'den davalı ...

-4.535.34 TL'den davalı ...

-1.382,52 TL'den davalt ..

-4.880,97 TL'den davalı ...

-1.610,13 TL'den davalı ...

-2,469,99 TL'den davalı ...

-252,90 TL'den davalı...

-7.848,33 TL'den davalı ...

-6.946,32 TL'den davalı ...

-6.052,74 TL'den davalı...

-741,84TL'den davalı ...

-252,90 TL'den davalı...

-1.584.84 TL'den davalı ...) sorumlu olacağı,

2- Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarlarının tabloda gösterildiği,

3- Mahkemenin kabulüne göre belirleren tutara ödeme tarihi olan 08.11.2019 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği" rapor edilmiştir.

Sözleşme eklerinde kıdem tazminatına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı.

Bazı sözleşmelerde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı Madde 22'de "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemelerinin bulunduğu,

Genel Şartnamenin "Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları" başlıklı Altıncı Bölümünde devamında çalışanların özlük hakları, çalışanların sağlık işleri ve çalışanların kazaya uğramaları düzenlenmiş olup, özellikle kıdem tazminatından söz edilmediği, Sunulan teknik ve idari şartnamelerde de özellikle kıdem tazminatından söz edilmediği görülmüştür.

Rücuan alacak isteminin dayanağı olan dava dışı işçi ...'ın davalı şirketler büyesinde 7298 gün çalışmakta iken emekli olması nedeniyle kıdem tazminatı talep etmesi üzerine davacı idare tarafından dava dışı işçiye 08/11/2019 tarihinde 46.348,14-TL ödeme yapıldığı, dava dışı ... 4.164,42-TL ödemenin mahsubu ile kalan 42.183,72-TL'nın sorumlulukları oranda davalı şirketlerden ödenmesinin talep edildiği, ödeme yapılmayınca bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (.... K).

Bilirkişiden alınan rapor hükme esas alınmıştır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmekle bu esaslara göre düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın toplam 41.795.94-TL yönünden davanın kısmen kabulüne, müteselsil sorumlulukta ödeyenin diğerine rücu durumunda ayrıca temerrüt ihtarı gerekmediğinden ödeme tarihi olan 08/11/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsile karar verilmiştir.