Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/795 K.2022/356

Mahkememizde açılan Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili çek üzerinde imza ve kaşesi olan şirketlere karşı açtığı davada dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ...Beton Mak İnş Paz İth İhc San ve Tic AŞ 'ne fatura karşılığı iş yaptığını, fatura bedeli kadar çek aldığını ve çeki sürat kargo ile istanbul'a gönderdiğini, çekin kargo firmasında kaybolduğunu, Ankara ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/562 Esas sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talepli çek iptali davası açtıklarını, dava derdest iken davalının çeki bankaya ibraz ettiğini, ayrıca zayi dosyasına da müdahale dilekçesi gönderdiğini belirterek, müvekkilimin rızası dışında elinden çıkan ...Ostim Şubesi ait E-1 5338187 seri nolu, 07/12/2021 vade keşide tarihli, 75.971,29 TL bedelli çekin istirdadını , davalılara borçlu olmadığının tespitini istemiş, menfi tespit davası tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiş, çek hamili hakkında açılan çek istirdadı davasına devam olunmuştur.

CEVAP

Davalı ... Tic. ve San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının çeki Birleşik Tedarik Hizmetleri Ltd. Şti.' den aldığını, çek hakkında tedbir kararı verilmeden önce davalının mallarını Birleşik Tedarik şirketine sattığını ve karşılığında dava konusu çeki aldığını, davacının ticari hayatın kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getiremediğini, davacının çeki kargoya verdiğini ispat etmesi gerektiğini, Sürat Kargonun bilgilendirme sayfasında kargo ile çek gönderiminin yasak olduğunun yazılı olduğunu , davacının basiretli davranmadığını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava (çek hamili ... 'a karşı açılan) çek istirdadı (TTK 792) davasıdır.

6102 sayılı TTK 'nun790 .Maddesi "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır".

TTK.'nın 792. Maddesi; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükümleri uyarınca, işbu davada çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacının, çeki elinde bulunduran kişi aleyhine dava ikame etmesi gerekir.

TTK 790. Maddesindeki düzgün cirodan kasıt, ilk ciro lehtar tarafından yapıldıktan sonra, bir ciroda kendisine ciro edilen kişinin sonraki ciroda, ciro eden durumunda bulunması, bu şekilde birbirine bağlı cirolarla çekin hamile kadar gelmiş olmasıdır. Bir beyaz cirodan sonra çeki yeniden ciro eden kişinin, çeki beyaz ciro ile iktisap ettiği kabul edilir. Bu ilkeler ışığında çeki ödemek üzere muhataba ibraz eden kişinin de tam ciro şeklindeki son ciroda adı yazılı kişi olması veya çeki son olarak beyaz ciro ile iktisap etmiş olması şarttır.

Davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Davacı tarafından Ankara Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde Zayi nedeniyle çek iptali davası açılmış , çek davalı tarafından ibraz edildiğinden mahkeme davacıya çekin iadesi davası açması için süre vermiş yasal süre içinde bu dava açılmış, çek iptali davasında da karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacının şikayeti üzerine açılan soruşturma dosyası incelenmiş, çekin hırsızla konu edilmesi tek başına istirdat sebebi olmayacağından davacı vekilinin soruşturmanın bekletici mesele yapılması talebi kabul edilmemiştir.

Davalı cevap dilekçesi ekinde ticari ilişkiye dair fatura örnekleri ibraz etmiştir.

İncelenen çek örneğinde ciro zincirinde kopukluk görülmemiştir. Davalının çeki iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu iddia ve ispat edilmediğinden , davacının sırf çeki kaybetmiş olmasının çekin istirdadı için yeterli sebep olmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Menfi tespit davası bu davadan ayrılarak ayrı esasa kaydedildiğinde bu konuda hüküm ayrılan dosyada verilmesi gerekmekle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.