Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/102 K.2022/799

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/102 Esas - 2022/799 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/102 Esas

KARAR NO : 2022/799

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM... KATİP... ... DAVALILAR :...

DAVA

Alacak (Rücu)

DAVA TARİHİ : 10/02/2022

KARAR TARİHİ : 18/10/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2022

Mahkememizde açılan rücuen alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılar arasında... Et Kombinası Müdürlüğünde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi ... tarafından iş akdinin haksız olarak feshedildiği iddiasuyla müvekkili aleyhine ...1. İş Mahkemesi'nin 2019/200E sayılı dosyası ile dava açıldığını, Kayseri BAM 7. Hukuk Dairesi 2020/645E. Ve 2021/130 K. Sayılı ilamı ile kesinleşen kararın ...İcra Müdürlüğü'nün 2020/4979 esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu davacı kurumun 24.463,03TL ödemede bulunduğunu, dava dışı işçinin davalı alt işverenlerin işçisi olduğunu, işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğunu belirterek yapılan 25.017,92TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Deliller: Hizmet alım sözleşmeleri, ...1. İş Mahkemesinin 2019/200 E.- 2020/8 K. sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2020/645 E., 2021/130 K. Sayılı ilamı, İcra emri , tahsilat makbuzu, İhale Dokümanı ( Teknik Şartname, İdari Şartname ve Sözleşme), Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, Kamu İhale Genel Tebliği. SGK kayıtları , tüm dosya kapsamı .

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Dava dışı işçiye karşı müteselsil sorumluluk mevcut ise de asıl işveren ve yükleniciler arasında sözleşme hükümleri geçerlidir.

HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan bilirkişi raporunda;

5801200804837 Sicil Nolu dava dışı işçi ...'nun SGK Kaydı'nın;

İşveren

Unvanı Sicil No İşe Giriş Gün İşten Çıkış

...… Ltd.Şti. 1046054 28.11.2016 44 11.01.2017

...… A.Ş. 1046579 12.01.2017 364 11.01.2018

...… Ltd.Şti. 1051049 12.01.2018 353 31.12.2018

...… Ltd.Şti. 1055096 1.01.2019 70 12.03.2019

Toplam 831 olduğu, görülmüştür.

Davalılarla imzalanan tip sözleşmelerde yer alan "Madde 22.1.- Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları :

Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." maddesi olduğu görülmüştür.

Kıdem tazminatından kendi dönemleri ile, yıllık izin ve ihbar tazminatı bakımından son işverenin sorumlu olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamada;

Ödeme Tarihi Miktarı Ödeme Tarihi Miktarı

...… Ltd.Şti. 4.02.2021 1.026,43 22.02.2021 23,28

...… A.Ş. 4.02.2021 8.491,40 22.02.2021 192,61

...… Ltd.Şti. 4.02.2021 14.945,19 22.02.2021 339,00

Toplam 24.463,03 TL, Toplam 554,89 TL, hesaplama yapılmış, bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş rapora itiraz edilmemiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.'' şeklinde verilen karar işe işçilik alacaklarının nihai sorumlusunun yüklenici firmalar olacağı belirtilmiştir.

Netice olarak dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davalıların alt yüklenici olarak işçiti çalıştırdıkları, davacı ile davalılar arasındaki sözleşme , şartnameler gereği davalıların sorumlu olduğu, Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama Yargıtay içtihatlarına uygun olduğundan hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar tacir olup dava konusu alacak ticari işletmesi ile ilgili olduğundan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır ve dava konusu alacak için ticari (avans) faizi istenebilir. Rücu davalarının niteliği gereği ödeme tarihinden itibaren faiz istenebileceği, ayrıca temerrüt ihtarı gerekmediğinden ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsil kararı verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.