Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/102 K.2023/812

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün 233 Sayılı KHK hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, Genel Müdürlüklerine bağlı Türkgeldi Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nün koruma ve güvenlik hizmet personeli alımının 2013 ve 2020 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstlenilmiş olduğunu, söz konusu yıllar arasında, davalıların işçisi olarak çalışan işçi ...'e başvurusu üzerine kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirildiğinden 20/01/2021 tarihinde 36.179,55 TL ödeme yapılmış olduğunu,

yükleniciler ile müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmeler ve sözleşme eki ihale dokümanında yer alan düzenlemeler uyarınca işçiye ödenen kıdem tazminatından davalı yüklenicilerin sorumlu bulunduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 36.179,55 TL'nin ödeme tarihi olan 20.01.2021'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar davaya herhangi bir cevap vermemişlerdir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 13/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda, Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren iş yerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen kıdem tazminatı bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceğini, bu doğrultuda yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca davalı yükleniciler ....

Grup Güvenlik Hizm. Ltd. Şti., ... Özel Güvenlik Hizm. A.Ş. ve ... Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 7.749,98 TL, davalı yüklenici .... Grup Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 14.175,84 TL, davalı yüklenici ... Koruma ve Özel Güv. Hizm. Ltd.

Şti Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 14.253,73 TL olacağını, Sayın Mahkemece ödeme tarihinden itibaren faiz işletilebileceği kanaatine varılması halinde faiz başlangıç tarihinin 20/01/2021 ödeme tarihi olacağı netice ve kanaatine varıldığını belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 13/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçinin asıl işveren iş yerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen kıdem tazminatı bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak rücuen tahsilinin talep edilebileceği, davalı yüklenici ....

Grup Güvenlik Hizm. Ltd. Şti., ... Özel Güvenlik Hizm. A.Ş. ve ... Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. firmalarından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 7.749,98 TL, davalı yüklenici .... Grup Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. Firmalarından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 14.175,84 TL, davalı yüklenici ... Koruma ve Özel Güv. Hizm. Ltd.

Şti Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının ise 14.253,73 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.