Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/581 K.2024/705

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/581 Esas - 2024/705

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2023/581

KARAR NO : 2024/705

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/08/2023

KARAR TARİHİ : 22/11/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024

Mahkememizde açılan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait.... .... ... ... A.Ş.'ye ihbarda bulunulduğunu ve davalı tarafından görevlendirilen eksperler tarafından rapor düzenlendiğini. Raporda 2.867.346,17 TL yangın hasarı tespit edildiğini ve ekspertizlerin olumlu kanaat bildirildiği halde, davalı şirketçe haklı, makul ve geçerli hiçbir sebep gösterilmeden hasar giderim bedeli ödemesinin ret edildiğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, HMK'nun 107. Maddesi gereğince şimdilik 100,00TL, hasar bedelinin 11.02.2023 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 18/10/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle; talebini 2.007.142,32TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu hasara uğrayan yerin müvekkili şirket nezdinde 1620344 numaralı ... Restaurant Paket Sigorta Poliçesi ile 22.12.2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalandığını, yangın raporunda, yangın sebebinin yanıcı ve yakıcı madde dökülmek suretiyle çıkarıldığının belirlendiğini, eksper raporunda işyerinin faaliyette olmadığının tespit edildiğini ve kanaatin olumsuz olduğunun açıklandığını, işletmenin atıl halde olduğu eksper raporu ile de sabit olduğunu ve talebin bu nedenle teminat dışı kaldığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... Restaurant Paket Sigorta Poliçesine dayalı olarak, iş yerinde üçüncü kişilerce çıkartılan yangın nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak: Sigorta poliçesine, itfaiye yangın raporu, ifade tutanakları, görgü ve tespit tutanağı davalı sigorta tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporuna, savcılık dosyasına, vergi levhasına, müvekkilinin faaliyetini devam ettirmeye ilişkin alım faturasına, yangın sonrası çekilen iş yerine ait fotoğraflara, davalıya gönderilen ihtarnameye, tanık yemin, bilirkişi incelemesi ve keşif deliline, davalı vekili ise; sigorta poliçesine, poliçe genel şartlarına, bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Davacı vekili zorunlu arabuluculuğa başvurulduğuna ve anlaşamamaya ilişkin son tutanağı sunarak özle dava şartını gerçekleştirmiştir.

Davalı vekilinin, iş bu davanın belirsiz alacak davası olmayacağına ilişkin itirazının yerinde olduğu ve davanın kısmi dava olduğu kabul edilmiştir. Ancak riziko adresinin ve sigortalı işyerinin ...'da bulunduğu, tarafların tacir olduğu ve iş yerine ilişkin sigorta poliçesine dayalı talep olduğundan yetki itirazının yerinde olmadığı, Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ... Restaurant Paket Sigorta Poliçesinde, sigortalının davacı, riziko adresinin Doğantepe Mah. Yıldız Sk. No: 27 Altındağ/... olduğu, teminat kapsamına yangın nedeni ile oluşan zararların (bina, emtiya, dekorasyon, demirbaş makine, kasa, yazar kasa, yangın mali sorumluluk enkaz kaldırma masraflarının) dahil olduğu görülmüştür.

... ... ... ... ... ... 'de kimliği tespit edilemeyen kişi ya da kişilerce iş yeri içerisindeki yanmaya elverişli malzemelerde yanıcı ve yakıcı madde dökülmek suretiyle tutuşturulduğu, çıkan alevlerin çatıya sirayet ederek ahşap ve izolasyon malzemelerini tutuşturduğunun tespit edildiği belirlenmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/100031 soruşturma sayılı evrakında; söz konusu yangın olayına ilişkin soruşturmada akıl hastalığı bulunan şüpheli hakkında söz konusu yangın olayından dolayı soruşturmanın başlatıldığı anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin söz konusu yangınla ilgili olarak atadığı eksperlerce hazırlanan 20/04/2023 tarihli ekspertiz raporunda; dava konusu iş yerinde çıkan yangın olayı ile ilgili yapılan araştırma neticesinde yangın olayının itfaiye raporu ile tespit edildiği, sigortalı işletmenin boş ve donanımsız olarak 10 yıllığına Altındağ Belediyesi tarafından kiralandığı, sigortalının 2022 yılında kira ödemediği için dava açıldığı ve 28/12/2022 tarihli Mahkeme kararıyla tahliye kararı verildiği, mahkeme kararının tebliğ aşamasında birçok kez riziko adresine gidildiği, ancak iş yerinin kapalı olması sebebiyle tebligatın yapılamadığı,

davacı yetkilisi ...'ın hukuk bürosuna giderek ailesinin rahatsızlığı sebebiyle işletmenin kapalı olduğunu belirterek, tebliği aldığı ve kararı istinafa götürdüğü henüz sonuçlanmadığı. Yine söz konusu yerin kiralandığı tarihten itibaren iş bu yangın olayına kadar birden çok olumsuzluklar yaşandığı.

Asayiş yönünden suç oranı yüksek bir bölge olduğu ancak işyeri ve etrafında hiçbir güvenlik önleminin bilinçli olarak alınmadığı, iş yeri sahibinden elektrik, su faturası, iş yerine yapılan harcamalarla ilgili faturalar ve müşterinin kredi kartı ile ödeme yaptığına ilişkin kart slipleri istendiğinde önce verileceğinin belirtildiği, ancak daha sonra verilmediği.

Bu nedenle iş yerinin yangın esnasında faaliyette olmadığının tespit edildiğinin, ayrıca işletmeye ait ibraz edilen bir kısım elektrik faturalarında 2022 yılı başında Eylül ayına kadar ortalama tüketimin 100-120 kwh saat olduğu, 2022 Kasım- Aralık ve 2023 Ocak ayında ise ortalama tüketimin 20-25 kwh sayısına kadar düştüğü, son döneme ait tüketim verilerinin diğer aylara göre düşük olduğu.

Ancak yangın hadisesinin gerçekleştiği tarihe kadar geçmiş üç aylık periyotta işletmenin faaliyette olabilmesi için gereken minimum seviyede enerji tüketildiği yani işletme için çalışması zorunlu cihazlara gerekli enerjinin tüketildiği işletmenin faaliyette olduğu anlaşıldığı.

Hasar bedelinin (dekorasyon hasar tutarının 933.981,40 TL, demirbaş hasar tutarının 1.025640,77 TL, makina tesisat hasar tutarının 374.224,00 TL, cam kırılması hasar tutarının 462.500,00 TL, enkaz kaldırma masrafının 45.000,00 TL ve koruma kurtarma masrafının 26.000,00 TL olmak üzere) toplam 2.867.346,17 TL olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplandıktan sonra, refakete güvenlik uzmanı Mehmet Tatlı, Sigorta Hukukçusu Emre Bertan Özarslan, İnşaat yüksek mühendisi Celal Cihan Uygurer alınarak mahallinde 12/01/2024 tarihinde yapılan keşif neticesinde hazırlanan 02/05/2024 tarihli raporda: " Yangın olayından dolayı sigortalının uğramış olduğu toplam hasar bedelinin 2.867.346,17TL olarak hesaplandığı.

Sözkonusu sigortalı işletmenin benzer hadiseler için yüksek risk taşıdığı, ancak belirtilen tüm bu olumsuzluklar İşletme Sahibi tarafından tedbirler alınmadığı, ancak tedbirler yerine getirilmiş olsa bile İşletmede meydana gelen yangının.

Yangın başlatıcı olarak kullanılan “Molotof Kokteyl” (yanıcı ve parlayıcı madde kullanılarak başlatıldığı) kullanılmak suretiyle üç ayrı noktadan başladığı, Ayrıca olayın oluş saatinde yani saat 06.00 civarında işletmede hiç kimsenin bulunmadığı bir zaman dilimi seçilerek, eylemi gerçekleştiren kişi veya kişilerce söz konusu işletmeye “Kasti Yangın Çıkarılmak” suretiyle zarar verildiği, nazara alınarak; işletme sahibinin olayda %30 kusurlu olduğu, Gerçekleşen hadisenin sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunduğu, Sigorta eksperi tarafından yapılan hesaplamalar ve tutarlar heyetimizce de kabul görmüş olup;

amortisman tenzili ve eksik sigorta esas alınarak yapılan hesaplamalar doğrultusunda tespit edilen ve sigorta şirketince poliçe gereğince ödenebilir hasar tutarının 2.867.346,17TL olduğu " belirtilmiştir.

Rapora karşı davacı vekili; iş yerinin büyüklüğü, yangının molotof kokteyli kullanmak suretiyle başlatılmış olduğu nazara alındığında, yangın algılama, alarm ve hareket algılama sistemleri kurulmuş olsa dahi yangının engellenmesinin mümkün olmayacağını, ayrıca 13 adet tente olduğu bunlara ilişkin zarar tespitinin eksik ve hatalı olduğu, davalı sigorta şirketi vekili;

sigortalı iş yerinin poliçe tanzimi esnasında bildirdiği faaliyeti sürdürmediğini, yani müvekkili sigorta şirketine bildirdiği faaliyeti yapmadığını, bunun ekspertiz raporu ile belirtildiğini, 17.Hukuk Dairesi'nin içtihatları da nazara alınarak poliçede faaliyet konusu olarak belirtilen restaurant faaliyetinin yapılmadığı, alanın boş ve atıl bırakıldığı, güvenlik önlemlerinin alınmadığı, bu nedenle yangının ve zararın teminat kapsamında kalmadığı belirtilerek rapora itiraz edilmiştir.

Mahkememizce, itirazların değerlendirilmesi için aynı heyetten rapor alınmıştır. Heyetin sunduğu 03/09/2024 tarihli ek raporda; itirazlar değerlendirilmiş ve önceki raporda tespit ve görüşlerinden bir değişiklik olmadığı, belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, sigorta poliçesi, itfaiye raporu, savcılık soruşturma evrakları, sigorta şirketinin hazırlattığı ekspertiz raporu, Mahkememizce keşif yapılarak alınan bilirkişi heyeti raporu ile davacı vekilince sunulan 01/02/2023 tarihli muhtelif meşrubat içecek alımına ilişkin fatura hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacıya ait, davalı sigorta şirketi nezdinde " Restaurant Paket Sigorta Poliçesi" ile sigortalı, Next Life Kayadibi Cafe Bistrol isimli işyerinde, 11/02/ 2023 tarihinde üçüncü kişilerin molotof kokteyli atarak çıkardıkları yangın neticesinde, iş bu işyerinde sigorta şirketi eksperi tarafından da tespit edildiği gibi toplam 2.86.346,17TL zararın meydana geldiği.

Zararın ödenmesi için sigortalı tarafından yapılan başvuru üzerine ekspertiz raporu hazırlatıldığı, zararın miktarının tespit edildiği ancak ödeme yapılmadığı. Ödeme yapılmamasına gerekçe olarak iş yerinin kapalı olmasının ileri sürüldüğü görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin, sigortalı işletmenin faaliyet türünün poliçe düzenlendiğinde "lokanta/ restaurant" olarak beyan edildiği halde, yangın üzerine yapılan ekspertiz çalışmasında söz konusu yerin atıl olduğu işletmenin faaliyette olmadığı, bu nedenle 17.Hukuk Dairesi'nin içtihatlarında da belirtildiği gibi iş yerinin faaliyetini sürdürmemesi,

atıl halde boş dükkan olarak durması nedeni ile zararın poliçe teminatı dışında kaldığı iddia edilmiş ise de;gerek aldırdıkları ekspertiz raporunun sonuç kısmında iş yeri sahibi ...'a tahliyeyle ilgili tebligatın iş yerinin kapalı olması nedeniyle tebliğ edilememesi gerekçesinin ailesinin rahatsızlığının gösterildiği,

yine elektrik faturalarındaki tüketim miktarının işletme için kullanılması zorunlu olan cihazların enerji tüketimine uygun olduğu ve bu nedenle işletmenin faaliyette olduğu ifadeleri ile davacı vekilinin dilekçesi ekinde sunduğu 01/02/2023 tarihli muhtelif meşrubat içecek alımına ilişkin fatura nazara alındığında, söz konusu yerin faaliyette olmadığı iddiasının ispatına yeterli olmadığı nazara alınarak iş yerinin faal olduğu kabul edilmiştir.

Söz konusu sigortalı iş yerinin bulunduğu konum itibari ile ve de geçmiş dönemde yangın ve hırsızlık hadiselerinin meydana geldiği halde, davacının caydırıcı maaliyette pasif güvenlik tedbirleri almadığı tespit edilmekle %30 oranında kusuru olduğu gözetilerek, zararda bu oranda indirim yapıldığından talep edeceği miktarın 2.007.142,32 TL olduğu hesap edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı iş yerinde yangın nedeniyle meydana gelen zararın sigorta teminatı kapsamında kaldığı gözetilerek, TTK' nun 1427/2. maddesi gereğince başvurudan itibaren 45 gün içinde, yani 22/08/2023 tarihinde kadar ödenmesi gerektiği halde ödenmediğinden, bu miktarın temerrüt tarihinden itibaren tarafların tacir olduğuda gözetilerek, avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesi yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.