Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/732 K.2024/206

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 25/10/2023 tarihli dilekçesinde özetle; T.C. Ziraat Bankası Balgat Ticari Şubesine ait 43491 seri numaralı, müvekkili şirketi oluşturan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilmiş; 20/08/2021 vade tarihli, 5.000.000,00 TL(Beş Milyon) bedelli, yine 43494 seri numaralı, 20/08/2021 vade tarihli ve 5.000.000,00TL (Beş Milyon) bedelli çeklerin zayii olduğunu belirterek, iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Ticaret Sicil Gazetesinde 1. ilan 22/12/2023 tarihinde, 2. ilan 02/01/2024 tarihinde, 3. ilan ise 10/01/2024 tarihinde yapıldığı halde çekler Mahkememize ibraz edilmemiştir. İlgili banka şubesine müzekkere yazılarak çeklerin hesabı sahibi, dava konusu çeklerin bu hesaba ait olup olmadığı, dava konusu çeklerin işlem görüp görmediği sorulmuştur. Verilen cevaplarda çeklerin adı geçen keşideci hesabına ait olduğu ve yazı tarihi 30/10/2023 itibariyle ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 757. madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK.

758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.

Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmü uyarınca, kıymetli evrak (bono, poliçe, çek)ı elinde bulunduran yetkili hamile tanınmıştır.

Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; ticaret sicil gazete ilanlarında dava konusu çeklerin lehine keşide edildiği ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Nin davacı şirketle birleşen şirket olduğu bu nedenle davacının yetkili hamil olduğunun anlaşıldığı, çeklerin zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, Mahkememize müracaat edenin olmadığı vede çekin bankaya ibraz edilmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde karar vermek gerekmiştir.