KÜNYE
T.C. ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.
- Mercii
- Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/828
- Karar No
- 2024/516
- Karar tarihi
- 20 Eylül 2024
Karar Metni
4.320 kelime·22 dk okuma·14 bölüm
...
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/828
KARAR NO : 2024/516
BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ...
ÜYE
Dr. ... ... KATİP : ... ...
DAVA
Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/07/2013
KARAR TARİHİ : 20/09/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 30/09/2024
Mahkememizde açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... .... ... ... ... ... kapsamındaki işlerin yapılması konusunda, davacı ile davalı arasında 30.11.2011 tarihli taşeron sözleşmesi akdedildiğini, davacının edimini eksiksiz olarak ifa ettiğini, işin geçici ve kesin hesaplarının ... nezdinde yapılmasına rağmen, davalı firmanın sözleşme gereği yapması gereken ödemeden imtina ettiğini , hazırlanan hak ediş raporuna göre ödenmesi gereken bedelin toplam olan 4.146.463,35 TL olduğu ve davalı tarafın ödemediği yaklaşık 965.273,75 TL borçlu kaldığını,
ancak bazı poz ve fiyatlarda taraflar arasında mutabakat sağlanamadığından kesin miktarın belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiğini, düzenlenen hak ediş raporu üzerinde mutabakat sağlanamadığından Kesin Hesabın Mahkeme marifetiyle yapılmasını, yargılamayı gerektiren poz ve fiyatlar bakımından yapılacak inceleme sonrası ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400.000,00 TL nin ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle müvekkiline ödenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 14/12/2017 harç tarihli ıslah dilekçesiyle; talep edilen 400.000,00.-TL nin 565. 273,75.-TL daha artırılarak toplam talebini 965.273,75.-TL ye yükseltmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili firmanın ...
Elektrik Dağıtım A.Ş. ile 2011-2012 yılları AG-OG Elektrik Tesis işlerini sözleşme ile üstlendiğini, daha sonrada davacı ile 30.11.2011 tarihli taşeron sözleşmesinin akdedildiğini, davacı tarafın yer tesliminden sonra işlerin devamında aksamaya sebebiyet verdiğinden kendisine sözlü uyarıda bulunulduğu, edimini ifa ettiği hususunda ispata davet edildiğini, İşin proje ve şartnamesine uygun şekilde bitirilmesi, geçici kabullerin yaptırılması, idareye onaylatılması,
işin geçici kabule hazır olduğunu yazılı olarak bildirilmesinin taşeronun sorumluluğunda olduğunu, ancak davacı taşeronun geçici kabullerin hazır olduğu yönünde yazılı bildirim yapmadığı gibi geçici kabule de iştirak etmediğini, İnşaat sahasında Elektrik Mühendisi bulundurulmasına ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmediği ve taahhütname vermesi gerektiğini, işin başında bulundurmadığı her gün başına 500 TL cezanın hak edişinden kesileceğini, taşeron tarafından İnşaat All Risk Sigortası yaptırılmadığını, bu sigortanın müvekkili tarafından bu yaptırılmak suretiyle davacının hesabına yazdırıldığını,
sözleşmenin 8.maddesinin 32. fıkrasında bahsi geçen nihai projelerin taşeron tarafından hazırlanıp orjinalleri ve CD kayıtları ile birlikte idareye verilmesi gerekmesine rağmen, bu edimin yerine getirilmediği, sözleşmeye göre bu işlerin şirket tarafından yaptırılıp bedelinin %25 zamlı olarak taşerondan tahsil edileceğinin hüküm altına alındığını ve giderin taşerona yansıtıldığını, ayrıca, taşeronun Elektrik Dağıtım Şebekesinde etiketleme yapmadığı, geçici kabule katılmadığından eksikliklerin müvekkili tarafından tamamlandığı, halen yapılmayan uygulamalar bulunduğu,
koordinatların bir kısmının taşeron tarafından yetkisi olmadan İdareye teslim edildiğini ve iş sahibinin eksiklik nedeniyle iade ettiğini, sözleşmenin 9. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen hükme göre, eksik ve süresinde yapılmayan işler için özel bir düzenleme getirildiği,
taşeronun namı hesabına yaptırılan son durum projesi, Ataşmanlı İnşaat işlerinin bir kısmı, Şarkışla ve Kangal ilçelerinde bulunan beton trafo köşklerinin kum havuzu, davacı tarafından bir kısmı yapılan ancak ikazlara rağmen firmaya iletilmeyen koordinat bilgilerine ilişkin işlerin 3.şahıslara yaptırıldığını ve davacı hesabına %25 zamlı olarak kesin hesaba geçirildiğini, sözleşme gereği yüklenicinin taşerona %20 oranında eksik veya ilave iş yaptırma hakkı olduğunu,
yine aynı hüküm gereği fiyat cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedellerine Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümler çerçevesinde İdare tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden taşeronun aynı tenzilat oranı uygulanacağı, İdare tarafından yükleniciye getirilecek mükellefiyetlere taşeronun aynen uymak zorunda olduğunu, hiçbir kayıt ve şart getirilmeyeceğini, bu hüküm göz önüne alındığında bir kısım işlerin taşeron harici ve işin aciliyetine binaen 3. şahıslara yaptırıldığını,
Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 39. Maddesi uyarınca müteahhide ara hakedişler kapsamında hesaplamaların nasıl yapılacağının açıkça düzenlendiğini, birim fiyat analizlerine göre hesaplanmış fiyatların yapılan inşaat miktarı ile çarpılıp ödenecek miktarın hesaplandığını, sözleşmenin 5.maddesinde TEDAŞ birim fiyat kitapçığında belirlenen 2010 yılı 1.Bölge birim fiyatları üzerinden %52 indirimle sözleşme üstlenildiği, ayrıca sözleşmenin 8.maddesinin 2.fıkrası uyarınca imalatlar ile ilgili nakliye bedelinin de ayrıca taşerona ait olduğu hüküm altına alındığından,
nakliyesi müvekkili tarafından gerçekleştirilen imalatlar bakımından kesin hesaba yansıyacak, kesin hak ediş bakımından belirlenen miktardan nakliye bedeli düşülmesi gerektiği, temel sorunlardan birisinin de bu noktada oluştuğu, Sözleşmenin 12.maddesinde ödemenin ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, yüklenicinin hak edişinin idare tarafından onaylanması ve ödeme yapılmasına müteakip, taşeron tarafından yapılan hak edişin incelenip uygun bulunması ve onaylanması sonrası fatura karşılığı ödeme yapılacağı, davacının kendi başına düzenlediği hak edişin yeterli olmadığı,
fatura düzenlemesinin işin yapıldığı ve alacağın doğduğu anlamına gelmediği, edimin yerine getirilmiş olup olmadığının incelenmesi sonrası belirleneceği, keşide ettikleri ihtarda kesin hesap yapılması için davet ettiklerini, ancak davacının reddettiğini, hesap kesim işlemlerinin ayrı ayrı hüküm altına alındığını, bu hükümler doğrultusunda uyuşmazlığın çözülmesi gerektiğini, öncelikle edimin tam olarak yerine getirilmesini, cezai şartların uygulanmasını, başkalarına yaptırılan işlerin %25 zamlı olarak davacıdan talep edilme hakkının gözetilmesi halinde davacı alacağı bulunmadığının anlaşılacağını belirtilerek ,
haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce, taraf delilleri toplanıp yapılan yargılama neticesinde 06/11/2019 tarih ve 2014/557 Esas, 2019/1114 sayılı ilamıyla; ".... Yapılan işlerin tutarının ((6.174. 427, 21TL + 2.817.
487,81 TL)=8.930.610,5,9 ve %52 tenzilatlı tutarınını (8.991.915,02 x (1-0,52) =) 4.316,119,21TL KDV dahil yapılan iş tutarının(4.316,119,21TL + 779,901,45 TL (% 18 KDV)=)5,093,020.67 TL olduğu ,davacıya ödenen tutarın davacı tarafından 3.181.189,60TL olarak belirtildiği ve çalışma mahalinde sulama sistemine verilen zarardan dolayı fatura bedeli 32.944,80TL nin mahsubu neticesinde davacının bakiye alacağının( 5,093,020.67 TL-3.181.189,60 TL-32.944,80TL=) 1,878,886,27 TL olduğu tespiti ve davacının talebi ve ıslah edilen bedel nazara alınarak,
davacının davasının KABULÜNE, 965.273,75 TL'nin 400.000 TL'lik kısmının 05/07/2013 dava tarihinden itibaren, 565.273,75 TL'lik kısmının 14/12/2017 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacının feri nitelikte faiz başılangıcına ilişkin talebinin fazlaya yönelik kısmının reddine", karar verilmiştir.
İş bu kararın davalılar vekilince istinafı üzerine ...
Bölge Adliye Mahkemesi 31. HD nin 15.06.2021 tarih ve 2020/957 Esas, 2021/641 Karar sayılı ilamıyla;"....Somut olayda bilirkişilerce düzenlenen asıl ve ek raporlar denetime elverişli nitelikte bir inceleme ve hesaplama içermediğinden hüküm tesisi için yeterli bulunmamaktadır. ....Somut olayda dava, harcı ödenerek yüklenici davacı tarafından açıldıktan ve karar verildikten sonra 13/01/2020 tarihinde düzenlenen temlikname ile dayanağı dava konusu alacak olduğu davalı tarafça ifade edilen ...
7.İcra Müdürlüğü'nün 2020/354 Esas sayılı dosyasındaki 1.600.000,00 TL alacağın davacı tarafından dava dışı Mehmet Karabulut'a devredildiği anlaşılmıştır. Mahkemece; karar tarihinden sonra gerçekleşen bu devir işleminin niteliği, yukarıdaki açıklamalara göre tespit edildikten sonra bu işlemin sözleşme hükümleriyle birlikte tarafların hak ve hukukuna etkisi de tartışılmalıdır. ...
Sözleşme dışı işler; iş değişikliği, fazla imalât ve sözleşmede hiç bulunmayan işler olmak üzere üç ayrı gurupta toplanır. Sözleşmede hiç bulunmayan işin yüklenici tarafından yapılması halinde bu işler, hakediş raporlarına girmeyeceğinden hakedişlere ihtirazi kayıt konulmasa dahi bedeli yüklenici tarafından istenebilir.
Ancak, fazla iş ya da iş değişikliği halinde yüklenicinin bu işler nedeniyle iş bedeli isteyebilmesi için ara ve kesin hakedişlere usulüne uygun olarak ihtirâzi kayıt ileri sürmesi gerekmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olduğundan şartnamenin 22. ve 23.maddelerinde sözleşme dışı imalât ya da iş değişikliği halinde sözleşmenin birim fiyatlı ya da götürü bedelli olmasına göre fazla imalâtın hesaplama yöntemi belirlenmiştir.
(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/1619 Esas, 2017/3663 Karar)...
O halde Mahkemece; konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden tarafların ileri sürdüğü kesin hesaplar incelenerek karşılaştırılması, kesin hesaplar arasındaki farklılığın nedeninin gerekçeli şekilde izah edilmesi, hangi işlerin sözleşme kapsamında, hangi işlerin sözleşme dışında olduklarının tespiti; sözleşme ve eklerinde yer alan hesap yöntemi ile karşılaştırmalı incelenerek tablo halinde hesabın gösterilmesi, kesinti ve mahsupların incelenip değerlendirilmesi, özel imalatlı işlerin niteliğinin, hesap yönteminin ve hesap detaylarının gösterilmesi;
ara hakedişlere yüklenici tarafından usulüne uygun olarak itiraz edilip edilmediğinin incelenmesi, bu şekilde yapılacak inceleme sonucu işin kesin hesabının çıkarılması için yapılan tüm işin bedelinin belirlenmesi, bu tutardan yapılan ödemelerin mahsup edilerek alacağın tespit edilmesi,
bu rapora esaslı ve hukuken geçerli itiraz olduğu takdirde yeniden ek rapor alarak bu itirazları değerlendirmek ve raporun Dairemiz kararına uygun düzenlenip düzenlenmediğini denetledikten sonra sonuca ulaşılması suretiyle karar verilmesi gerekirken denetime elverişli olmayan bilirkişi raporlarına dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. " gerekçesiyle kararımız kaldırılarak dosyamız geri çevrilmiştir.
Dosyanın geri çevrilmesi sonrası alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde 18/07/2023 tarih ve 2021/429 Esas 2023/453 karar sayılı kararımızla; ".... ...
BAM 31. HD nin kararı kaldırması nedeniyle oluşturulan son heyette teknik bilirkişinin, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri , davacının yaptığı işin vasfı, davacı tarafında kabul ettiği asıl işveren ile davalılar arasındaki kesin kabule esas metrajlara ile taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan alacak kalemleri, mahsup ve cezai şart vs alacakla ilgili olarak sözleşme hükümleri ve dosya kapsamı deliller nazara alınarak yapılan inceleme ve hesaplamada; davacı tarafından yapılan iş bedeli ile davalıların davacı adına yaptıkları ödemler ve diğer mahsuplar neticesinde ödenmeyen bakiye alacağın KDV dahil 1.874.743,70TL olduğu hesap edilmiştir.
Ancak davacı vekili dilekçelerinde, kendilerince hazırlanan hakedişe göre. 8 imalat kaleminden toplam 4.146.463,35 TL alacağı olduğunu, ödemelerin mahsubu ile bakiye alacağının 965.273,75 TL olduğunu ileri sürmesi ile dava dilekçesinde talebini sınırlandırmakla, talebiyle sınırlı olarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca dava açıldıktan ve alacaka ilama bağlandıktan sonra, takip konusu alacağın temliki ve sonrasında takip konusu ilamın BAM ca kaldırılması nedeniyle yargılamaya devam sırasında temlik alacaklısı vekilince davanın takibi nedeniyle, davacı sıfatını temlik alan kazanmıştır. Ancak temlik eden şekli olarak karar başlığından gösterilmiş ve temlik eden leh yada aleyhinde hükme yer verilmemiştir. "şeklinde hüküm kurulmuştur.
İş bu kararımızında davalılar vekilince istinafı üzerine , ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 21/11/2023 tarihli ve 2023/1046 Esas 2023/1218 Karar sayılı ilamıyla ; " .....
Mahkemece inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden karar verilmiş ise de kaldırma kararının gereklerinin yerine getirilmediği; hangi işlerin davacı tarafından yerine getirildiği, hangi işlerin hakedişlere girdiği, hangilerinin girmediği; metrajların ne şekilde dikkate alındığı denetime elverişli bir şekilde tespit edilememiş ve hüküm kurmaya elverişli bir rapor alınamamıştır. ... bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir.
Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır. Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/423 Esas, 2021/1860 Karar).
O halde Mahkemece yapılacak işlem; önceki kaldırma kararımız da dikkate alınarak öncelikle sözleşme konusu iş ve kamu ihaleleri konusunda uzman bir inşaat mühendisi, bir elektrik, bir hesap, bir mali müşavir, bir emekli Sayıştay denetçisi bilirkişiden heyet oluşturulması; taraflar arasındaki sözleşmenin hangi dönemde ayakta olup olmadığının karinelerle birlikte tartışılması; varsa aynı dönemdeki davalı ile dava dışı asıl iş sahibi arasındaki eksik hakediş ve metraj bilgileri de getirtildikten sonra bu belgelerle birlikte dosya kapsamında toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi ile imalat kalemlerinin değerlendirilmesi;
taraflar arasında düzenlenen hakedişlere giren imalatlar yönünden davacının sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne göre usulüne uygun ihtirazi kaydının bulunup bulunmadığının tartışılması; hakedişlere girmeyen imalatlar yönünden şartnamenin 22 ve 23. Maddelerine göre değerlendirme yapılması; kabule göre her bir alacak kalemi yönünden dava dilekçesindeki sınırlama da dikkate alınarak hesap yapılması; kanıtlanan ödemeler düşüldükten sonra bakiye alacağın hesaplanması; bu şekilde denetime elverişli olarak alınacak raporla sonuca gidilmesinden ibaret olacaktır.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararının HMK'nun 353/1-a.6maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması ", gerekçesiyle kaldırılarak, dosyamız geri çevrilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı nazara alınarak yeniden sözleşme konusu iş ve kamu ihaleler konusunda uzman inşaat mühendisi .... .... .... den oluşan heyette alınan rapor ve ek raporda;... taraflar arasındaki sözleşmenin, davalı iş ortaklığı ile dava dışı ... arasındaki şehir
şebekesi yapım sözleşmesine bağlı olarak 30.11.2011 tarihinde,
yüklenici davalı iş ortaklığı uhdesinde bulunan Sivas Bölgesi şehir şebekesi elektrik tesisi işlerinin,
davacı taşeron tarafından malzeme hariç sözleşme ve eklerine uygun olarak işçilik ve montaj /
demontajının yapılması için imza edildiği, sözleşmenin md.5 hükümlerine göre, sözleşmenin başka yerlerinde aksi
özellikle belirtilmedikçe, davacı taşeron tarafından sözleşme konusu işlerin TEDAŞ 1. Bölge Birim fiyatları üzerinden %52 indirimle yapılacağı ve KDV ekleneceği, md.15 hükümlerine göre, iş
kalemi miktarları değiştiğinde ve birim fiyatta bulunmayan yeni fiyatlar oluşturulduğunda, idare
tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden davacı taşeronun aynı tenzilatı uygulayacağı,
sözleşmede her ne kadar 1. Bölge fiyatlarından bahsedilmiş ise de SİVAS bölgesinin TEDAŞ Birim
Fiyatları 3. Bölgede olduğu, davalı iş ortaklığının hak edişlerinin 3. Bölge fiyatlarıyla yapıldığı ve davalı
iş ortaklığının kendisi tarafından yapılan kesin hesaplarda da yine 3. Bölge fiyatlarının kullanıldığı, davalının işin geciktiği ve ceza kesintisi yapılması gerektiğine ilişkin savunmasının, davaya konu işlerle ilgili olarak asıl işveren idarece belirlenen süre uzatımı dahil işin bitirilmesi
gereken tarihlere göre yapılması gereken işlerin tamamının işin bitirilmesi gereken tarihten önce
tamamlandığı ve asıl işveren idare tarafından düzenlenen ara ve
kesin hakedişlerde asıl yükleniciden işin gecikmesine dayalı olarak bir cezai şart kesintisinin yer
almadığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalı asıl yükleniciye tanınan süre uzatımlarının davacı taşerona aynen yansıtılmasının gerekeceği dikkate alındığında,
taşeron tarafından gerçekleştirilen işlerin süresi içinde tamamlandığı ve günlük gecikme
cezasının kesilmemesi gerektiğinden, yerinde olmadığı, yine davalı iş ortaklığının, davacı tarafından ilk ihtarname ile eksik bırakılmış bir takım
işler olduğu ve bu işleri kendisinin tamamladığı ileri sürüldüğü, ancak taşeron sözleşmesinin 22. Md “...İşbu sözleşmeden
kaynaklı uyuşmazlık çıkması halinde yüklenicinin her türlü defter, yazılı kayıt bilgisayar ortamındaki
kayıtlarının münhasır ve kesin delil teşkil edeceği, sevk irsaliyeleri ve faturalar ile ilgili olarak ihtilaf
çıkması halinde, yüklenici firmanın defter ve kayıtlarının esas alınacağı,” hükmü gereği,
davalı iş ortaklığı tarafından dosya kapsamına sunduğu belgeler arasında, eksik kaldığı ihtarname ile belirtilen işlerin 3. Şahıslar veya kendisi tarafından tamamlandığına dair sözleşme/
fatura veya herhangi bir kayıt bulunamadığı, eksiklerin davacı tarafından tamamlanmadığına,
3.şahıslara veya davalı İş ortaklığının kendisi tarafından tamamlandığına dair bir kanaat
oluşturmadığı ve sunulmadığından, bu iddianın kanıtlanamadığı. Yine davalı iş ortaklığının, sözleşme hükmü gereği şantiyede elektirik mühendisi/ teknik personel bulundurulma dığı ve bulundurma yönünde noterde taahhütname alarak sunulmadığı, bu nedenle ceza kesintisi yapılması gerektiği iddiasının, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi 8. fıkrasında; taşeronun işin başında, bir şantiye şefi(Elektrik Mühendisi bulunduracağı ve işin
başından sonuna kadar bulunacağına dair noterden taahhütname alarak yükleniciye teslim edileceği, işin
başında bulundurmadığı mühendis için gün başına 500(Beşyüz)TL cezanın hak edişinden kesileceği belirlenmiş ise de, dosyada yer alan belgelerde davalının söz konusu iş yerinde sigortalı hizmet dökümlerine göre isimli elektirik mühendislerini çalıştırdığı, ayrıca davacı ile davalı arasında düzenlenen ve davacının imzasını taşıyan ara hakedişlerden teknik
elaman bulundurulma masına dayalı olarak bir cezai kesintinin yer almadığı gibi, davalı iş
ortaklığı davacının iş sahasında teknik eleman bulundurmadığına yönelik tutanak düzenlemediği ve de yazılı bir ihtarda da bulunmadığı dikkate alındığında, bu itiraz ve savunmasının yerinde olmadığı. Yine davalının sözleşmenin 8/24 maddesinde taşeronun İnşaat All Risk sigortası yaptırma
yükümlülüğü bulunmasına rağmen bunu yerine getirmediği yönündeki itirazının; davacı tarafça bu sigorta poliçesinin yapılmadığı, ancak sözleşmenin 8.maddesi 24 bendinde, "Taşeron şirketin lehtar olduğu, 3. Şahıs mali mesuliyet ve sorumluluk sigortası yaptıracaktır", açık hükmü
karşısında sigorta sorumluluğunun All Risk sigortasının yaptırılmasına ilişkin olmadığı ve davalı firmanın Ana İşveren ... Elektrik A.Ş.'ye sunduğu 26/ 10/2011 tarihli
dilekçesi ekinde bulunan Montaj/ İnşaat All Risk ve 3.Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin birlikte
ve toplam bedelinin 58.133,87 TL olduğu, sunulan poliçelerle 3 ildeki işlerin toplamında Sivas ilinin yüzdesi % 46,48 olarak
hesaplandığı, ana sözleşmenin ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davacı
taşeron tarafından işe başlama tarihinden itibaren garanti süresi içinde sigorta yaptırmak zorunda
olduğu, davalı iş ortaklığı tarafından sigortaların ihale bedeli üzerinden yapıldığı, bu bedele davalı
tarafından temin edilen malzemenin de dahil olduğu değerlendirilerek, davacı taşeronun işçilikten dolayı
payına düşen tutar (58.133,87x%46,48=)27.020,62 TL olarak hesaplanmıştır.
Yine sözleşme hüküm gereği, davacı taşeron firma tarafından iş bitiminde düzenlenmesi
gereken son durum projesi ve koordinatları düzenlemediği ve teslim etmediği yönündeki itirazının incelenmesinde; İşin resmi alt yüklenicisi olduğunu belirten davacının teslim etmiş olduğu koordinat projelerinin
dava dışı idare tarafından 5 klasör halinde, proje baş mühendisi Ali Ala tarafından "ekleri elden teslim
aldım" notu ile alındığı ve teslime ilişkin belgenin imzalandığı dosya kapsamında sabit olup, bu hususta
davalı iş ortaklığının kesin hesaplarında, dava dışı işin sahibi ... tarafından herhangi bir kesinti
yapılmadığı, bu hususta bir eksiklik ve ikame edilmesi gereken işlemlerin varlığı söz
konusu olmadığından, davalının son durum proje kesintisi olarak 204.294, 00 TL ve koordinat kesintisi
olarak 43.187,50-TL tutarındaki kesinti talebinin yerinde olmadığı. Yine davalı iş ortaklığının, iş bittikten sonra teslim edilen malzemenin iadesi gerektiği halde teslim edilmeyen malzeme olduğu yönündeki itirazının; sözleşme konusu iş için malzemelerin müteahhit tarafından verileceği, montaj işlemi bittikten
sonra artan malzemelerin iade edileceği, taşerona teslim edilen artan malzemelerin iade edilmediği belirtilmiş ise de, sözleşmenin 22/2. maddesinde davalıların ticari defter ve kayıtların delil olarak kabul edildiği nazara alınarak, kayıt ve belgeler içinde "Avan İnşaatın Sivas ilinde kullandığı m
alzeme icmali" başlıklı 2 sayfa halindeki tablolarda yer alan malzemenin, hak edişlerde yer alan
malzemelerden olduğu ve mutabakat sağlandığı bildirilse de tablolarda imza-kaşe bulunmadığından
davalı iş ortaklığı tarafından 45.270,48TL olarak hesaplanan malzeme kesintisinin
yerinde olmadığı. Ancak davacı taşeron firma tarafından karayolunda otomatik
sulama sistemine verilen zarar yönünde, ... tarafından davalı iş ortaklığına yazılan 15.05.2014/0025 sayılı yazıda;" 200-21 K.K.
No. lu Sivas Bolucan Ayrım yolu 3+600-8+000 kilometreler arası orta refüjde otomatik sulama sistemi
imalatı yapılmıştır. 2012 yılında kurumunuzca orta refüj yol aydınlatma çalışmaları yapılması sırasında
otomatik sulama sistemine zarar verilmiştir. Hasar miktarının ödenmesi hususunda" olup, 32.944,80 TL
fatura bedelinin, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesi gereğince, taşeron davacının, yapımının üstlenildiği işler nedeni ile, meydana gelebilecek iş kazaları, 3. Kişilerin uğrayacağı maddi
ve manevi zararlar, hasarlar, sigortalanmamış teçhizatta meydana gelen hasardan sorumlu
Olduğu ve tazminatın yüklenici tarafından karşılanması halinde taşerona aynen yansıtılacağından davacı taşeron hesabından düşülmesinin gerektiği. Yine davalı tarafından davacı adına alınan baks bedellerinin mahsubu isteminin; sözleşme özel hükümlerinde, " İşçilik ile ilgili olan ve montaj
kapsamına giren her türlü malzeme taşeron tarafından temin edilecek ve yüklenici tarafından hiçbir
bedel ödenmeyecektir", hükmü gereği, davacı yerine alınan 16.698,00 TL tutarındaki baks bedelleri kesintisinin, hakedişler üzerinde yapılan inceleme ile toplam 155 adet beton kaideli box tespit edilmiş olup,
davalı iş ortaklığı tarafından ise 207 adet olarak hesaplama yapıldığı, 155 adedin dışındaki boxların
galvaniz kaideli olduğundan hesaba dahil edilmediğinin, davalı iş ortaklığı tarafından 1 adet kaide için
14.09.2012 tarihli fatura ile serbest piyasa rayici olarak 70TL bedel tespit edildiği ve söz konusu yapım
işinde fiyat farkı ödenmesi ön görülmediğinden Hakediş ödeme ve/veya kesintilerinde uygulama ayına
göre tespit edilen fiyatlara göre beton kaide bedeli olarak davacı taşeron kesin hesabından düşülmesi gereken
tutarın 155adet x 70,00TL/ad = 10.850,00TL olarak hesaplandığını. Yine
Yıldızeli ve Şarkışla da davacı taşeron firma tarafından 2 adet trafo merkezi binasının özel birim
fiyatlı( sözleşme dışı ) iş olarak yapıldığı, 1 nolu ara hakediş düzenlendiği, ihale tenzilatı
uygulanmadan sözleşme yılı fiyatları ile tutarının (2 adet x 40.000,00 TL=) 80.000,00 TL olduğu, YİNE taşeron tarafından sözleşme dışı yapılan işlerini (Sözleşme Eki Özel Birim Fiyatlı Yapılan İşlerin;
Betonarme Direk montajı,
Beton Travers ve Konsollar montajı, İzolatör Montajı, İletkenli Havai Hattı (AER) Alpek Kablo Montajı, AG Saha Dağıtım Kutusu malzeme ve montajı,
Asfalt kaplamalı Kablo kanalı montajı,
I-şehir içi A.G. Ve O.G. Müşterek Şebeke Direkleri demontajdan montajı,
1-şehir içi A.G. Ve O.G. müşterek şebeke direk travers ve havai hattı mesnet izolatörleri
demontajdan montajı)
iş kalemleri olduğu, YİGŞ nin 22. Ve 23. maddelerine göre
irdelenmesi (sözleşme tarihinde yürürlükte olan YİGŞ nin 21. Ve 22 maddeleri kapsamında) değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda davacı taşeron tarafından;
Sözleşme kapsamı içerisinde yapılan işçilik tutarının 6.100.072,48 TL, Özel fiyatlı (sözleşme dışı)imalatın yapılan işçilik tutarı 2.657. 383,13 TL, Sözleşme dışı yapılan işçilik iş artışı oranı (2.657.383,13TL /6.100.072,48TL =) %43,56 olarak hesaplanmıştır. Yine taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre iş artışı %20 olarak belirlenmiş olup tarafların % 20
üzerinde olan iş artışına itirazları olmadığı, ancak davacı firmanın sözleşme dışı iş kalemlerine %52 oranında ihale tenzilatı uygulanmaması gerektiği, davalı şirketlerin ise %52 oranında ihale tenzilatının
uygulanması gerektiği noktasında uyuşmazlık olduğu, idari şartnamede %50 iş artışı ön
görüldüğünden ve ana ihalenin yürürlükteki ilgili yasa hükümlerine göre ihale edilmediği değerlendirildiğinden ve bu hususta taraflarında bir itirazı olmadığından %20 iş artışı üzerinde olan
iş kalemleri için serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirme yapılmadığını. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa sebep olan konular arasında "özel birim fiyatlı işlerde tenzilat uygulanıp /uygulanmayacağı", hususunda, davacı taşeronun özel birim fiyatlı işlerin %52 tenzilatsız
fiyatlandırılması gerektiğini, zira idarenin davalıya bu işler için tenzilatsız ödeme yaptığını ileri
sürmekte ise de; özel birim fiyatlı işlerin davacı taşeron sözleşmesinin md.5 ve md.15 hükümleriyle
davacı taşeron tarafından %52 indirim yapılacağı taahhüt edildiğinden, sözleşme dışı yapılan işlere
de taşeron sözleşmesinde belirtilen tenzilatının uygulanmasının gerektiği.
Yine taraflar arasında düzenlenen hak edişlerde davacının ihtirazi kayıt ileri sürüp sürmediği hususunda; davacı şirket tarafından Darende- Gürün 1 no.lu
hak ediş hariç olmak üzere diğer hak edişlerde ihtirazi kayıt bulunmadığı, bu hak edişte "tenzilat ve
imalat kar oranının düşümüne itiraz kaydı ile" denilerek imzalandığı, 2 ve 3 nolu hakedişleri “ihtirazi
kaydı” şerhi koymadan imzalandığı, diğer projelerde düzenlenen hak edişlerde ihtirazi kayıt bulunmadığı, davalı iş ortaklığı ile davacı taşeron firma arasında her bir proje bazında düzenlenen ara
hakedişlerde sözleşmede bulunmayan özel fiyatlı iş kalemlerinin yer almadığı belirlendiğinden, davacı
taşeron firma tarafından ara hakedişlere ihtirazi kayıt şerhi konulmasa da bedelinin talep edileceğine yönelik
Yargıtay içtihatları gereği, davacı taşeron firmanın talebinin yerinde olduğu belirtilerek, düzenlene KESİN HESAP HAKEDİŞ İCMALİNDE;A- Sözleşme Fiyatları ile yapılan İş Tutarı 6.100.072,46
, B- Özel birim fiyatlı (Sözleşme dışı) yapılan İş tutarı 2.657.383,13
,C-Baks bedeli kesintisi (5.8md)10.850,00,D-İş tutarı (A+B-C)) 8.746.605,59,E- %52 İhale tenzilatı 4.548.234,91,F-Yapılan işlerin tenzilatlı tutarı (D-E) 4.198.370,68, G- Tenzilatsız imalat tutarı(5.9md) 80.000,00, H-Toplam İş Tutarı(F+G) 4.278.370,68,
I- %18 KDV (H*0,18) 770.106,72
, J -Tahakkuk tutarı(H+I) 5.048.477,40 ,KESİNTİLER ;K- All Risk sigorta kesintisi (5.4 md) 27.020,62, L- Otomatik sulama sistemine verilen hasar kesintisi(5.6 md) 32.944,80, M- Davacı adına SGK ödemesi 15.174,08 , N-Kesintiler ve Mahsuplar tutarı (K+L+M) 75.139,50, N-ara toplam (J-N) 4.973.337,90 ,O- Davacı Taşerona ödenen (mali kayıtlardan) 3.181.489,60 , P- Davacı Taşeron alacağı (N-O) 1.791.848,30
,R- Geçici ve kesin kabul kesinti iadesi 154.361,21 ,S- Kesin hesap neticesi yasal kesintiler hariç Davacı Taşeron alacağını (yasal kesintiler hariç)KDV dahil 1.946,209,51 TL olduğu, hesaplanmıştır.
İş bu heyet raporu, tarafların uyuşmazlıkta ileri sürdükleri her bir husus ve önceki raporlara itirazları karşılar şekilde ve de BAM kararında belirtilen şekilde, hangi işlerin sözleşme kapsamında, hangi işlerin sözleşme dışında olduklarının, sözleşme ve eklerinde yer alan hesap yöntemi ile karşılaştırmalı incelenerek tablo halinde hesabın gösterildiği, kesinti ve mahsupların incelenip değerlendirildiği, özel imalatlı işlerin niteliği, hesap yöntemi ve hesap detayları gösterilerek,
ara hakedişlere yüklenici tarafından usulüne uygun olarak itiraz edilip edilmediği hususu ve yapılan ödemelerinde mahsubu neticesinde kesin hesabının çıkartıldığı görülmekle, yeterli bulunmuş ve ek rapor alınmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, BAM kaldırma kararı içeriği ile son kaldırma kararı sonrası oluşturulan heyetten alınan hüküm vermeye elverişli bilirkişi heyet rapor birlikte değerlendirildiğinde; Öncelikle mahkememizin son kaldırma kararında belirtildiği gibi taraflar arasındaki sözleşme hüküm gereğince temlik yasağı var ise de, ilk kaldırma kararında sonraki duruşmada davalılar vekilinin temlikte bahis ederek temlik alacaklısı adına vekalet sunulması ve onun davayı takibi yönündeki beyanı ile bu işleme rıza gösterildiği gibi, temlik yasağı bulunan alacakla ilgili yargılama yapılarak alacağın mahkeme hükümü ile belirlenip ilam alacağına dönüştüğünden artık icra aşamasında temliki engeli olamayacağı da nazara alınarak temlik alacaklısı davacı olarak iş bu davada yer almıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme konusunun, davalı iş ortaklığı ile dava dışı ... arasındaki şehir
şebekesi yapım sözleşmesine bağlı olarak,
yüklenici davalı iş ortaklığı uhdesinde bulunan Sivas Bölgesi şehir şebekesi elektrik tesisi işlerinin,
davacı taşeron tarafından malzeme hariç sözleşme ve eklerine uygun olarak işçilik ve montaj /
demontajının yapılması için 30.11.2011 tarihinde imza edildiği, söz konusu sözleşmenin feshine ilişkin bir iddianın bulunmadığı, davalı iş ortaklığının bazı işlerin üçüncü kişilere yaptırıldığı yada kendilerince yapıldığı iddiasının davalılarca ispat edilemediği, yine şantiyede elektrik mühendisi bulundurulmadığı itirazının yerinde olmadığı ve bu nedenle ceza kesintisi yapılmaması gerektiği, davacının sözleşme dışı yaptığı işlerde de %52 oranında ihale tenzilatı uygulanması gerektiği hususunun sözleşme hüküm gereği olduğu, buna göre bilirkişi heyetince tespit edilen bu iş kalemlerinde indirim uygulanarak iş bedelini tespit edildiği,
davacının sözleşme kapsamı dışında bulunan bir takım işler yapım bedellerin sözleşme kapsamında YİGŞ göre bilirkişilerce hesap edilerek kesin hesaba dahil edildiği, davacı taşeronun sözleşme gereği yapması gereken İnşaat All Risk sigortasının davalılarca yapıldığından bedelinin davacı hak edişinden mahsup edilmesi gerektiği , davalının sözleşme hüküm gereği, davacı taşeron firma tarafından iş bitiminde düzenlenmesi
gereken son durum projesi ve koordinatları davacı tarafından asıl işverene teslim edilerek bu edimin yerine getirildiği, davacı tarafından iş bitiminde davalılara teslim etmediği bir malzemenin olmadığı bu iddianın davalılarca ispat edilmediği, davalılar tarafından davacı yerine alınan 155 adet beton kaideli baks olduğu ve bedelinin 10.850,00TL nin davacı hak edişinden mahsubu gerektiği ,davacı taşeron firma tarafından karayolunda otomatik
sulama sistemine verilen 32.944,80 TL zararın da davacı hak edişinden mahsubu gerektiği, taraflar arasında düzenlenen hak edişlerde davacı şirket tarafından Darende- Gürün 1 no.lu
hak ediş hariç olmak üzere diğer hak edişlerde ihtirazi kayıt bulunmadığı, davalı iş ortaklığı ile davacı taşeron firma arasında her bir proje bazında düzenlenen ara
hakedişlerde sözleşmede bulunmayan özel fiyatlı iş kalemlerinin yer almadığı, davacı
taşeron firma tarafından ara hakedişlere ihtirazi kayıt şerhi konulmasa da bedelinin talep edileceği
Yargıtay içtihatları gereği davacı taşeron firmanın talebinin uygun olduğu nazara alınarak ayrıca sözleşme dışı yapılan iş miktarını toplam sözleşme konusu işin %20 olduğu ve bunun ilgi birim fiyatlarda yer almayan özel birim fiyatlı işlerinin serbest piyasa şartlarında tespit edilerek, taşeron sözleşmesinin md.5 ve md.15 hükümleriyle
davacı taşeron tarafından %52 indirim yapılacağı taahhüt edildiğinden, sözleşme dışı yapılan işlere
de taşeron sözleşmesinde belirtilen tenzilatın uygulanmasının gerektiği, bilirkişilerce tespit edilerek yapılan Kesin hesap neticesi davacı taşeron alacağını (yasal kesintiler hariç)KDV dahil 1.946,209,51 TL olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve bilirkişi heyetince yapılan kesin hesap neticesinde, davacının, söz konusu sözleşme kapsamında davalılarda (talebi ve ıslah konusu miktar nazara alınarak) 965.273.75TL bakiye hak ediş alacağının bulunduğu anlaşılmakla, davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının Kabulü ile; 965.273,75 TL' nin 400.000,00 TL' sine dava tarihi 05.03.2013 den itibaren, bakiye 565.273,75 TL' sine ise ıslah tarihi 14.12.2017 den itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi uygulanarak davalılardan müteselsilen tahsili ile temlik alan davacıya ödenmesine,
2-Kabul edilen tutar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 65.937,85 TL karar ve ilam harcından 6.831,00 TL peşin harç, 9.653,47 TL ıslah harcı toplamı olan 16.484,47 TL harcın düşümü ile eksik kalan 49.453,38 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 24,30 TL başvuru harcı, 6.831,00 TL peşin harç, 3,75 TL vekalet harcı, 9.653,47 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.512,52 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak temlik alan davacıya ödenmesine,
4-Davacının karşıladığı 258,80 TL yazışma gideri, 51.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 51.258,80 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutar üzerinden takdir edilen 136.180,11 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak temlik alan davacıya ödenmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.20/09/2024
Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/828, K. 2024/516, 20 Eylül 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama