Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/189 K.2024/163

2- ... -...

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2015

KARAR TARİHİ : 14/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 18/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Taraflar arasında 01.08.2012 tarihinde, bu tarihten 31.08.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere "Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Süreli) " tanzim ve imza edildiği, karşı tarafın, sözleşme hükümlerine uymak kayıt ve şartıyla, işyerinde şirketin yetkilendirdiği bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımı yapılan bira ürünlerini, talebe uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde bulundurmayı, önceden bilgilendirmeden faaliyet alanım ve nev'ini değiştirmemeyi, işyerini başkasına devretmemeyi, kiralamamayı,

yeni ortak almamayı ve sözleşmede belirtilen tüm hususları kabul ve taahhüt ettiği, müvekkili şirket tarafından, sözleşmenin 11. maddesinde belirtilen geri işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacı ile 65.000,- TL katkı sağlandığı, bu hususun davalı işleticinin 64.473,66 TL'lik 5 adet faturası ile Bayi/ Distribütör ... Gıda Tekel Mamulleri Ltd.

Şti'nin 5 adet faturası ve teslim belgesi kayıtlanyla sabit olduğu, davalının sözleşmeye uymadığı, ihlal ettiği, edimini yerine getirmediği, mali yardımı almasına rağmen, kanuni ve akdi görevini yerine getirmediği, işyerinde faaliyetini sonlandırdığı, işyerini kapattığı, müvekkil firma ürünlerini bulundurmadığı ve satmadığı, bizzat müvekkil şirketten ve/veya Bayi'den ürün alımında bulunmadığı anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 19. ve 20. maddelerinde bahsi geçen fesih nedenleri ile uygulanacak hak ve alacaklar ile cezai şartın itiraz etmeksizin nakden ödenmesinin kabul ve taahhüt edildiği,

olayda, sözleşmenin 19. ve 20. maddelerinin uygulama koşullan oluşması karşısında, fazlaya dair ve işlemiş faiz dâhil başkaca talep ve dava haklan saklı kalmak kaydıyla, cezai şart tutan 40.000,- ABD Dolannın 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyannca Devlet Bankalannın Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında faiz uygulanmasını ve 3095 Sayılı Kanun'un 2/2. Maddesi uyannca işleyecek faizin fiili ödeme günündeki T.C.

Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz efektif kuru üzerinden Türk parası olarak hesaplanarak ödenmesini, aktarılan mali yardım tutan olan 9.360,00 TL katkı tutannın ise, verildikleri tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dâhil olmak üzere T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği, bu nedenle; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 40.000-ABD Doları cezai şartın Devlet Bankalarının Amerikan Dolan ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla fiili ödeme günündeki T.C.

Merkez Bankası efektif döviz kuru üzerinden Türk parası olarak ve 64.473,- TL mali yardım/katkı tutarlarının verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dâhil olmak üzere T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masraf ve avukatlık ücretinin davalıya tahmiline, delil tespiti giderlerinin yargılama masraflan faslında değerlendirilerek davalıdan tahsiline, karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı ile müvekkil ..., ... ve ... arasında davaya konu sözleşme imzalandığı, sözleşme devam ederken müvekkilinin kardeşinin şehit düştüğü, Devlet tarafından müvekkile öncelikli memuriyet hakkı verildiği, hayatını garanti altına almak isteyen ve hem kendisini hem de ailesini gelecek kaygısından kurtarmak isteyen müvekkilin Devletin kendisine tamdığı bu imkândan faydalanarak memuriyet hayatına başladığı, bu durumun bir nevi müvekkili açısından zorunlu bir hal aldığı, memuriyet ile serbest mesleği bir arada hukuken de yürütemeyecek olan müvekkil açmış olduğu ...isimli işyerini kapatmak zorunda kaldığı,

sözleşmenin tarafı olan diğer iki isim ... ve ...'nin işbu davada davalı olarak gösterilmemesinin nedeninin anlaşılamadığı, hasım/davalı olarak bu davada gösterilmeleri gerektiği, adres bilgileri ya da TC numaraları edinildiğinde kendilerine iş bu davanın ihbar edileceği, ayrıca, müvekkilinin dava konusu 65.000,00 TL'nin bir kısmını davacı firmaya geri ödediği ve buna ilişkin delillerin ibraz edileceği, bu sebeple, davacının hukuka ve yasaya aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istenmiştir.

Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... .... ... ... ... ... 'dan 21.09.2017 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.

... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/915 esas sayılı dosyasının mahkememizin 2015/486 esas sayılı dosyası ile birleşmesine karar verildiği, mahkememizin 30/05/2018 tarihli 10. celsesinde birleşen dosyanın tefrik edilerek yeni bir esas kaydı almasına karar verildiği, yargılamaya bu haliyle devam olunduğu, Mahkememizin 2015/486 esas ve 2019/721 karar sayılı 27/06/2019 tarihli kararının istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 24/01/2024 tarih ve 2021/625 esas, 2024/16 karar sayılı ilamıyla mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın yukarıda belirtilen esasa kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu görülmüştür.

Dava, bayilik sözleşmesine dayalı cezai şart ve katkı payı istemine ilişkindir.

Yukarıda belirtilen ... BAM 22. HD'nin 2021/625 esas, 2024/16 karar sayılı ilamında;..."...

9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/915 Esas sayılı dosyasında davacı Efes Pazarlama ve Dağıtım A.Ş. ile davalılar ..., ..., ... arasında farklı işyeri için yapılan bayilik sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemli açılan davanın işbu dosya ile birleştirildiği, yargılama sırasında birleşen davanın konusunun farklı olması nedeniyle ayırma kararı verildiği, ayırma kararından sonra dosyanın mahkemenin 2018/415 Esasına kaydedildiği, yargılama sırasında davalılar ..., ... ve ...'nin tacir olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

İstinafa konu işbu dosyada davalı ...'nun ayırma kararı verilen dosyada da davalı konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davaya konu uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığı hususuna ilişkin olarak yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan davanın esası hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece; yukarıda ifade edilen yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alınmak suretiyle ve ayırma kararı verilen dava dosyası da incelenmek suretiyle davaya konu edilen uyuşmazlık yönünden Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevli olup olmadığına ilişkin daha kapsamlı şekilde inceleme ve araştırma yapılması gerekirken, eksik inceleme yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, tarafların esasa yönelik istinaf itirazları bu aşamada incelenmeksizin HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde gerekçeye yer verilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına hükmolunmuştur.

İstinafı ilamı doğrultusunda davalının tacir kaydının olup olmadığı için Samsun Ticaret Odasına yazı yazılmış, yine mahkememizin 2018/415 esas sayılı dosyada davalı ... için ilgili vergi dairesi ve ticaret odasına yazılan yazı cevapları UYAP marifetiyle celp edilmiştir.

Yazı cevapları incelendiğinde davalının tacir kaydının olmadığı, esnaf işletmesinin bulunduğu ve 07/11/2012 tarihinde işletmesini kapattığı anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde; yukarıda belirtilen evraklara göre davalının tacir olmadığı, bu sebeple nispi ticari davadan bahsedilemeyeceği, davanın niteliği gereği TTK'da belirtilen mutlak ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle davaya bakma görevinin mahkememizin görev alanına girmediği, genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmakla açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK'nın 1, 20 maddeleri uyarınca, görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır