Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/203 K.2024/635

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/203 Esas - 2024/635 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/203 Esas

KARAR NO : 2024/635

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/03/2024

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/12/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili.... .... .... E. sayılı 5 adet dosyasında, işçilik alacaklarında dair açılan davalarda, Mahkemesince davaların kabulüne karar verilmiş olduğunu, ancak hüküm altına alınan işçilik alacaklarının , harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tamamının Teşekkülleri tarafından ödenmiş olduğunu, söz konusu karara karşı temyiz yoluna gidilmiş ancak.... .... ....

Sayılı dosyaları ile ilgili olarak; dosya masrafları ve icra ödemeleri toplamı olan 128.262,21 TL'den iade alınan gider avansı ve harç toplamı olan 6.063,49 TL'nin çıkarılması ile bulunan 122.198,72 TL'yi talep etme zaruretinin ortaya çıkmış olduğunu, söz konusu meblağların; icraya yapılan ödemeler ve dosya masrafları ödemeleri toplamından (varsa) iade alınan harç, gider avanslı ve icra ödemesi iadelerinin düşülmesi ile bulunmuş olduğunu, Ödemelere ve iadelere ilişkin tüm makbuzların ekte sunulmuş olduğunu,.... .... ....

1) 2016/6489 sayılı dosyasına 09/03/2022 tarihinde, (Ank.4. Genel İcra Müd. 2023/101395)

2) 2016/6492 sayılı dosyasına 09/03/2022 tarihinde, (Ank.4. Genel İcra Müd. 2023/101398)

3) 2016/6500 sayılı dosyasına 09/03/2020 tarihinde, (Ank.4. Genel İcra Müd. 2023/101406)

4) 2016/6505 sayılı dosyasına 14/03/2022 tarihinde, (Ank.4. Genel İcra Müd. 2023/101411)

5) 2016/6509 sayılı dosyasına 09/03/2022 tarihinde, (Ank.4. Genel İcra Müd. 2023/101414)

asıl ödemelerin yapılmış olup, ödeme tarihi olarak teminatların nakde çevrilme tarihi dikkate alınmış olduğunu, bir kısım dosyalara daha sonra bakiye borç ödemesinin yapılmış olduğunu, davalı yükleniciler ile akdedilen sözleşme ve eki şartnamede yer alan düzenlemeler uyarınca Teşekkülleri tarafından ödenmiş işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu bulunduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Teşekküllerinin ihale makamı olarak ödemek zorunda kaldığı toplam 122.198,72 TL'nin her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalılar davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, ...4.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/101395-101398-101406-101411-101414 (Eski Esas: ...18. İcra Müdürlüğü 2016/6489 - 6492 - 6500 - 6505 - 6509), ...4. İş Mahkemesinin 2021/268-272 esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 01/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda, Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince dava dışı işçilerin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, bu doğrultuda yapılan hesaplamalar neticesinde davalı yükleniciler Baran Elektrik Ltd. Şti. ve Montel Elektrik Ltd. Şti. Firmalarından müştereken ve müteselsilen rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 126.824,30 TL olarak hesaplanmış olduğunu belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri, TBK hükümleri ve içtihatlar uyarınca dava dışı işçilerin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak rücuen tahsilinin talep edilebileceği, mahkememizce dosya kapsamına uygun,

ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 01/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya göre davalıların toplam 126.824,30 TL işçilik alacakları ile yargılama giderlerinden sorumlu olduğu ancak davada bundan daha az bir bedel olan 122.198,72 TL istendiğinden taleple bağlılık ilkesi gereği bu miktara hükmedilmesi gerektiği, davalıların adi ortaklık oluşturması nedeni ile tazminattan müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.