Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/687 K.2024/555

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, keşidecisi ... Civata Rulman Hırd. El Alet. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. Olan ... .... ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi'nin 23/11/2024 keşide tarihli, 482457 seri nolu, 25.146,00-TL bedelli keşide yeri ... olan çekin lehdarı olduğunu, müvekkili ile keşideci arasında yapılan mal satımı üzerine, malların bedelinin söz konusu çek vasıtası ile ödenmek üzere keşideci tarafından müvekkiline teslim edilmek üzere Aras Kargo Taşımacılık aracılığıyla müvekkilinin adresine gönderildiğini, davaya konu çekin içinde bulunduğu gönderi taşıma işlemi sırasında kaybolduğunu ve müvekkiline teslim edilemediğini, bu sebeple çekin yetkili hamil olan müvekkilin rızası dışında zayi olduğunu, müvekkilinin çekin akıbeti hakkında haberdar olmadığını,

söz konusu çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek karşılığının haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimalinin bulunduğunu, bu ihtimal ve tehlikeye binaen önlem alınması gerektiğini belirterek söz konusu çeki bulan yahut çalan kimselerin çek üzerinde yer alan miktarın tahsilini önlemek adına, işbu çeke teminatsız olarak tedbir kararı verilmesini ve yargılama sonucunda zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Hamil TTK'nın 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek, TTK.'nın 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757. ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasını açılabilecektir.

Somut olayda, zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin dava dışı keşideci tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktadır.

Talebe konu çekte lehtar olarak davacı yazılmış ise de çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil olarak kabul edilmesi mümkün değildir. (bkz İstanbul BAM 43. HD.'nin 2022/1071 esas ve 2022/806 karar sayılı, 23/06/2022 tarihli ilamı) Bu durumda, davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine,

şartları oluşmadığından ve dava hasımsız olarak açıldığından çekin muhatap banka tarafından ödenmemesine ve icra takibine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır