Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/752 K.2024/817

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/752 Esas - 2024/817

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/752

KARAR NO : 2024/817

DAVA

Tazminat ( Haksız Fiilden Kaynaklan )

DAVA TARİHİ : 11/07/2011

KARAR TARİHİ : 27/12/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 20/01/2025

Mahkememizde açılan Tazminat ( Haksız Fiilden Kaynaklan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı şahısların .... ... ... .... tarafından ödeme yapılmasının şirketin, ... .... .... ya borcu olmadığının göstergesi olduğunu, sonrasında teminat mektubunun nakde çevrilmesinden kaynaklı müvekkilinin üzerine kayıtlı 2, 10 ve 14 nolu dairelerin ...Yönetim A.Ş.'ye devredilerek icra dairesinden satıldığını, 6 numaralı dairenin satışı yapılmasına rağmen borçtan düşülmediğini, 3 adet taşınmaz borcu karşılamadığı halde kalan ipotekli 11 numaralı taşınmazın ipoteğinin paraya çevrilmediğini ileri sürerek; öncelikle teminat mektubunun usulsüz şekilde nakde çevrildiğinin TESPİTİNE ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmini amacıyla şimdilik 1.000 TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava edilmiştir.

Bilahare, Mahkememiz sehven nakde çevrilen teminat mektupları bedeli toplamı 865.000.00 TL üzerinde harcın tamamlanması için oluşturulan ara kararı üzerine davacı vekilince, dava konusunun haksız olarak teminat mektupların nakde çevrilmesi sonrasında, müvekkilince ipotekle yükümlü satın alınan iş bu taşınmazların satılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini( haksız fiilden kaynaklanan zarar tazmini) ilişkin kısmi davada, ara kara hükmü gereğince davanın harçlandırılan değerini 865.000,00 TL kabul edilerek sonuca gidilmiştir.

CEVAP

1)Davalı ABB ... (...) vekili cevap dilekçesinde özetle;teminat mektubunun 17/03/2004 tarihinde nakde çevrildiğini, davacının taşınmazlarındaki ipoteğin paraya çevrilmesinin 2009 yılında yapıldığını, bu sebebple talebin zamanaşımına uğradığını, davacının taşınmazları ipotekli olduğunu bilerek satın aldığını, ...şirketi ile müvekkilinin ticari ilişki içerisine girdiğini, teminat mektubu aldığını Şekerbankın teminat mektubu verirken bu şirketten ipotek aldığını, müvekkilince teminat mektubunun paraya çevrildiğini, bundan sonraki aşamada müvekkilin bir dahili olmadığını, müvekkilinin aktif ya da pasif dava ehliyeti bulunmadığını,

ayrıca söz konusu ihale sürecine ilişkin ceza yargılamasının devam ettiğini, davalı banka tarafından müvekkili şirkete teminat mektubunun usulsüz paraya çevrilmesi ile ilgili tespit ve tazminat talepli davasının olduğunu, bu davaların sonuçlarının beklenmesi gerektiğini, müvekkilinin haklı nednelerle teminat mektubunu paraya çevirdiğini, ...şirketinin iflas sürecine girdiğini, müvekkiline zarar verdiğini, SGK borçları ile işçi alacaklarını ödemediğini, müvekkilinden haksız ödeme aldığını müvekkili yönünden iş bitmese bile riskin gerçekleştiğini, bu sebeple teminatın nakde çevrildiğini,

müvekkili şirketin ...şirketinden 10 milyona yakın alacağı olduğunu, yapılan işlemlerde müvekkiline atfedilebilecek kusur bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2)Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ...şirketinden olan alacağını ...Yönetim şirketine temlik ettiğini, davanın bu şirkete yöneltilmesi gerektiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, 6 numaralı dairenin icra yolu ile satılıp borçtan mahsup edildiğini, 11 numaralı daire yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlatıldığını, müvekkilince alacağının temlik edilmesinin eldeki davada uğranılan zarar ile illiyet bağının olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3)Davalı Doğan Varol cevap dilekçesinde özetle; 2,10 ve 14 numaralı daireleri ipotekli olarak davacıya sattıklarını, satıştan 5 gün sonra teminat mektubunun nakde çevrildiğini, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin susulsüz olduğunu, mektup nakde çevrildikten 3 gün sonra şirkete ... tarafından ödeme yappıldığını, mektup nakde çevrildikten sonraki süreçte şirkete yaklaşık 5.343.936.823.195 ETL ödeme yapıldığını, borcu olan şirkete ödemelerin neden yapıldığının açıklanması gerektiğini, bu şekilde davacının diğer davalılarca dolandırıldığını belirtmiştir.

4-Diğer davalılaraca usulüne uygun dava dilekçesi tebliği edildiğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının ipotekle yükümlü satın aldığı taşınmazların teminatını teşkil ettiği ve davalı banka tarafından, davalı ...'ya ," davalı şirket ile aralarında imzalanan taşeronluk sözleşmesi kapsamında kesin teminatı teşkil etmek üzere " verilen teminat mektuplarının , davalıların haksız eylemleri nedeniyle usulsüz olarak paraya çevrilmesi ve bankaca davacıya ait 3 adet taşınmaz üzerinde lehine verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi takibi neticesinde taşınmazların icra yoluyla satılması sonucunda uğranılan zararın tazim istemine ilişkindir.

Mahkememizce deliller toplanarak yapılan yargılama neticesinde verilen 30/11/2022 tarih ve 2014/369 Esas, 2022/971 sayılı kararımızla;""dava, cevap, teminat mektupları, taşınmaz tapu kayıtları, ipotek resmi senetleri, kredi sözleşmesi, hesap katı ihtarı, taşeron sözleşmesi, teminatların nakde çevrilmesine ilişkin bilgi ve belgeler, icra takip dosyaları, Ağır ceza mahkemesi dosyaları, ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/3 E. Sayılı dosyasındaki banka vekilinin dava dilekçe içeriği ile dosyada alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının ipotekle yükümlü olarak satın aldığı üç adet taşınmazı, ipotekle yükümlü satın alınmasında kısa bir süre sonra, ipotek teminatı kapsamında bulunan ve davalı ... ile .... arasındaki taşeron sözleşmesi kapsamında davalı bankaca verilen kesin teminat mektuplarının, sözleşme , kanun ve mektup hükümlerine aykırı olarak nakde çevrilmesi ve bankanın ipotekli taşınmazları paraya çevirerek, bu teminat mektubu bedeli içinde tahsilat yapması nedeniyle;

Davalı .... AŞ nin taşeron sözleşmesi kapsamında, davalı ... dan alıp , ...'ya teslim ettiği kesin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin.

Teminat mektuplarının 17.02.2004 tarihte davalı Belkon nun talebi üzerine bankaca hiçbir araştırma yapılmadan nakde çevrilerek 865.000.000.000 ETL nin ... ya ödenmesinin , davalılar arasındaki sözleşme ilişkisinin devam ettiği vede teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden sonraki tarihlerde hakediş ödemelerine devam edildiği, SSK tarafından 02.06.2004 ve 04.06.2004 tarihlerinde ....

A.Ş. nin hak edişleri ve teminatları üzerine konulan 447.695.209.054 ETL tutarında ki borcun, hak ediş ödeme tarihlerinde de mevcut olduğu halde, hak edişte kesilerek SSK ya ödenmesi gerekirken ödenmediğinden SSK ca takibe konu edildiği ve teminat mektuplarının nakde dönüşmesinden sonra bu haciz yazılarının ... ya geldiği görülmekle, her iki teminat mektubunun nakde çevrilmesinin, taşeron sözleşmesine , kamu ihale yasalarına ve SSK mevzuatına aykırı olduğu görülmekle öncelikle ...'nun kusurlu olduğu,

yine davalı bankanın, kesin teminat mektubu hükümleri gereğince tazmin talebinin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ,şarta bağlı teminat mektubunda şartın ihlal edilip edilmediği, hususlarında bir sorgulama yapmadan ... nun tazmin talebini kabul etmesiyle kendisine düşen yükümlülük ve özen borcunu yerine getirmediğinden ... ile ortak ve eşit oranda kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Ancak diğer davalılar olan ....

AŞ nin yetkili ve ortakların, bu zararın doğumuna etkili eylem ve davranışları bulunduğu iddiasını ispata yarar delil olarak bildirilen ve neticeleri beklenen Ağır Ceza Mahkemeleri dosyalarında davalılar aleyhindeki ceza davalarının zamanaşımı nedeniyle düştüğü , başkaca da delil sunulmadığı nazara alındığında, bu davalıların zararın doğumuna katkıda bulundukları ispat edilemediğinden aleyhlerindeki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca davalı ... vekilinin, davalı Doğan ile davacının muvazzalı işlem ile ipotekli taşımazları devri aldığı ve davacı zararının bulunmadığı yönünde ki iddiasını ispata elverişli ve yeterli delil sunmadığından iddiası nazara alınmamıştır.

Davacının zarar ve miktarının; davacının dava konusu taşınmazlar üzerindeki ipotekleri bilerek , ipotekle sorumlu olarak satın aldığı , ipoteklerin davalı .... AŞ nin davalı banka ile arasındaki kredi sözleşmeleri kapsamında verilen nakdi ve gayri nakdi, doğmuş ve doğacak borçları için toplamda 540.000.000.000 ETL limitle sınırlı olarak teminat teşkil ettiği , davalı bankanın 26.03.2004 tarihli hesap kat ihtarına göre ....

AŞ' nin, ...Kredisinden dolayı 340.076.194.663,00 ETL, TT Krediden dolayı 413.511.605.380,00 ETL ve KMH Kredisinden dolayı 10.449.043. 853, 00 ETL, Tazmin edilmiş olan 28.01.2003 ve 14.04.2003 tarihli teminat mektubu kredisinden dolayı 885.446.

650.000,00 ETL, Teminat mektubu komisyonlarından dolayı 24.785.899,00 ETL, Mer’i teminat mektupları bedellerinin depo edilmesi gereken tutarından dolayı 101.634.220.000,00 ETL, İpotekli taşınmazların sigorta borcundan dolayı 350.400.000,00 ETL olmak üzere 1.649.858.679.795,00 ETL nakit + 101.634.220.000,00 ETL gayrinakit toplam 1.751.492.899.795,00 ETL borçlu olduğu , teminat mektupları nakde dönüşmese dahi ( 1.649.858.679.795 ETL - 885.446.650.000 ETL) = 1.561.314.014.

795 ETL borç miktarının ihtara rağmen, bu kısım borç asıl borçlu yada ipotek borçlusu davacı tarafından bankaya ödenmediğinden ipotekli taşınmazların satışıyla tahsili yoluna gidilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, ancak haksız olarak nakde dönüştürülen teminat mektupları için takipte tahsili istenen 885.446.650.000,00 ETL yönünde, davacıya ait üç adet taşınmazın takip dosyasında ihale ile 591.200.,00 YTL ye satıldığı ve bu haksız teminat mektubu bedellerinin, takip konusu nakdi banka borcuna oranın (1.649.858.679.795 /885.446.650.000 = )%53,668 olduğu nazara alınarak,

üç taşınmaz satış bedelinin, bu teminat mektupları için tahsil edilen miktarının (591.200/100x53,668 =) 317.285,22 YTL olduğu ve sadece bu miktarın davacı zararı olduğu tespit ve hesap edilmiştir.

SSK haciz müzekkeresi konusu borcun daha sonra yapılan hak edişlerden öncelikle kesilerek ödenmesi gerektiği bu ödeme miktarı nakde dönüşmeyen teminat mektubu bedelinden mahsubunun yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının 317.285,22 YTL zararının ortak kusurlu davalı Şeker bank ve ... dan mütesesilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere. 1-Davacının Davalı ... ve ... aleyhindeki davasının Kısmen Kabulü ile.

317.285,22 TL' nin adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davacının diğer Davalılar .... .... .... aleyhindeki davanın Reddine, ......" şeklinde karar verilmiştir.

İş bu kararımızın, ... T.A.Ş. ve ....Ltd. Şti. ile davacı vekillerince istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. HD nin 16/10/2024 tarih ve 2023/1279 Esas, 2024/ 2233 Karar sayılı ilamıyla; "davacı tarafça dava dilekçesinde teminat mektuplarının usulsüz şekilde nakde çevrildiğinin tespiti ve oluşan zarar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiştir.

Mahkemece davada iki farklı talep olduğu doğru bir şekilde tespit edildikten sonra 19/09/2019 tarihli celsede tespit talebi yönünden harcın yatırılmadığı belirtilerek bu talep yönünden eksik harcın tamamlanması için davacıya mehil verilmiş, davacı vekilince tamamlama harcı adı altında harç yatırılmıştır. Ancak, mahkemece dava konusu edilen tespit talebi yönünden gerekçeli kararın hüküm kısmında olumlu olumsuz bir karar verilmemiştir.

Şu halde mahkemece yapılacak iş; davacının tüm talepleri hakkında açık, anlaşılır, taraf ve kanun yolu denetimine uygun, tüm iddia ve talepler yönünden olumlu olumsuz değerlendirme içeren bir gerekçe oluşturulmak ve hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesinden ibarettir. Diğer taraftan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Davacı vekilince maddi tazminat talebi fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL olarak belirlenmiş, dava ıslah da edilmemiş olmasına rağmen mahkemece verilen kararda talep aşılarak 317.285,22 TL üzerinden maddi tazminat alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

Dava 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihi olan 01/10/2011 tarihinden önce ve 11/07/2011 tarihinde açıldığından davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilip tamamlama harcı miktarı üzerinden dava değerinin belirlenmesi de doğru değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, tarafların istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6 ve 355. maddeleri gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine,... " karar verilerek kararımız kaldırılmış ve dosyamız geri çevrilmiştir.

Mahkememizce BAM geri çevirme kararı gereğince dosya yukarıdaki esasımıza kaydı ile incelenmesinde;Davacının, davasının;"teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrilmesi sonrasında müvekkilinin ipotekle yükümlü satın aldığı üç adet taşınmazın, bankanın ödediği teminat mektubu bedellerinin tahsili amacıyla takibe konu edilmesi vede satışı nedeniyle uğradığı zararın tazmini" istemine ilişkin olup, iş bu davanın, haksız fiilden kaynaklanan zarar tazmini istemine dair tek bir dava konusu vede talebi içerdiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinde, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespitiyle uğranılan zararın tazmini içerikli tek bir talebin yani taşınmaz satışından kaynaklanan zararın tazmini dava konusu edilmektedir.

Mahkememizce sehven yargılama sırasında, iş bu davada teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin haksız olduğunun da tespiti yönünde ayrı bir talep/dava konusu varmış gibi, bu mektup bedelleri üzerinde harç tamamlattırılarak, dava değeri 865.000,00 YTL +1.000,00YTL olarak kabul edilmiştir. Davacı vekilince ara kararı gereğince dava değeri bu şekilde harç tamamlanarak yükseltilmiştir.

Davacı, taşınmazlarının satışı işleminde, teminat mektupların haksız nakde çevrilmesi ilk eylem olarak belirtilmiş ve bu nakde çevrilme işlemine haksız fiil eyleminin unsuru olarak yer verilmiştir. Ayrı bir talep ve dava konusu yapılmamış, ki yapılmasında da hukuki yararı da yoktur. Yapılan yargılama neticesinde davacının oluşan zarar kaleminin harcı yatırılan dava konusunun altında kaldığı gözetilerek, ıslah aranmaksızın, davanın harç yatırılan değeri nazara alınarak, kısmen kabul ve kısmen reddi yönünde hüküm tesis edilmekle talebi aşar şekilde karar verilmemiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle davacının haksız fiile dayalı tazminat davasının, ilk kararımızda ayrıntılı olarak belirtilen nedenlerle; davalı Belkonun sözleşme devam ettiği halde teminat mektuplarının nakde çevirme işleminin hukuka aykırı olduğu, yine bankanın bu çevirme işleminin gerçekleştirirken gereken özen yükümlülüğünü yerine getirmediği,

akabinde iş bu teminat mektubu bedellerinin de içinde yer aldığı hesap katı ihbarı ile banka, müşterisi Anadolu ... aleyhinde kredi hesabını katı ve neticesinde ipotekli takibin yapılması vede ipotekli taşınmazların satışıda banka takibin, tümden yersiz olmadığı , ancak bu teminat mektubu bedellerine ilişkin kısım yönündeki takibin ve buna isabet eden satış bedeli tahsilinin haksız olduğu anlaşılmıştır.

Davacının taşınmazlarının takipte satılması nedeniyle uğradığı gerçek zararın bu teminat mektubu bedellerine oranı ile tespit edilen zarar miktarının, bu zararın doğumunda müştereken kusurlu bulunan davalı ... ve davalı banka aleyhinde zarının tazmini yönünde karar vermek gerekmiştir. Ancak diğer davalılar... ... ... ... ... ... Tic.

A.Ş. aleyhinde açılan davanın, dava sırasında şirketin sicilden terkin edildiği ve davacı vekilince 09.11.2022 tarihli celsede ihya davası açılmayacağının belirtilmesi üzerine, adı geçen davalıya ilişkin dava dosyadan tefriki ile yeni esasa kaydedilerek, 30/11/2022 tarih ve 2022/787E, 2022/975K sayılı ilam ile hukuki ehliyet kaybı nedeniyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.