Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/320 K.2024/706

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2017/320 Esas

KARAR NO : 2024/706

BAŞKAN : ..... ÜYE :..... ÜYE :..... KATİP :.....

DAVACI :..... VEKİLİ : Av. .....

DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

İHBAR OLUNAN : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 19/10/2016

KARAR TARİHİ : 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

03.05.2014 tarihinde davacı şirketin ZMMS ile sigortalı ... plakalı araçla .....ya gitmekte olan 116 promil alkollü sürücü ...'in alkolün etkisi ile direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıktığı ve devrildiği, kaza sonucu araç sürücüsü ...'in vefat ettiğini, ..... sayılı gerekçeli kararı ile ZMSS poliçesi kaza tarihini kapsadığından olayın tek taraflı trafik kazası olması sebebi ile vefat eden ...'in destekten yoksun kalan eşi ve kızına davacı tarafından toplam 268.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini,

destekten yoksun kalan işleten ve sürücü yakınlarına yasanın 92/b maddesi gereği tazminat ödeyen sigortacının kazanın nedeni trafik sigortası genel şartları B.4.

Maddesindeki durumlardan birisi söz konusu olduğunda rücu hakkını kullanacağını, madde de sigortacının sürücü ölmüş ise yakınlarına ödenen tazminatı araç işletenine rücu etme hakkı verildiğini, bu sebeple ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücusu için yapılan .....esas sayılı takibe davalının itirazının iptaline ve %20 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının işleteni olduğu ... plakalı aracı sürmekte olan ...'in 03.05.2014 tarihinde tek taraflı trafik kazasında hayatını kaybettiğini, ..... Mahkemesinde açılan davanın davalıya ihbar olunmaksızın yürütüldüğünü, davacının davalıya 10.02.2016 tarihinde rücu talepli ihtar gönderdiğini, bu talebe ....

Noterliğinin 19.02.2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarı ile yanıt verildiğini, bunun üzerine davalı aleyhine takip başlatıldığını, davanın görev yönünden reddi gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, ... sigortaya çekilen ihtarname ile davalının iki adet sigortasının bildirildiğini, bunlardan birinin birleşik kasko sigorta poliçesi, diğerinin iş veren sorumluluk sigorta poliçesi olduğunu, davacının işveren sorumluluk sigortasına başvuru yapılmaksızın takip başlattığını, poliçe sınırını aşan kısmın reddi gerektiğini, fazladan ödenen meblağların sigortalıya rücu edilemeyeceğini,

müteveffanın kaza esnasında arkadaşı ... ile telefonla konuşmakta olduğunu, alkolden ziyade yorgun, uykusuz olması ve direksiyonda iken telefonla görüşmesi sebebiyle kaza yaptığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

.....Mahkemesine açılan iş bu davada mahkemece görev nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Deliller toplanmış, davalı tanığı dinlenmiş, ... plakalı aracın trafik kaydı, KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi temin edilmiş, ..... esas sayılı takip dosyasının celbi ile incelenmesinde; alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu ... hakkında 323.761,90 TL alacak talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.

.....sayılı dosyanın celbi ile incelenmesinde; davacı ... tarafından kendi adına asaleten, ...'e velayeten davalı ... A.Ş. hakkında ... plakalı aracın 03.05.2014 tarihinde kazası nedeni ile vefat eden ...'in desteğinden yoksun kaldıkları iddiası ile açılan davanın yargılaması sonucunda toplam 268.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 02.03.2016 tarihinde kesinleşmiş olduğu, ..... Esas sayılı takip dosyasının celbi ile incelenmesinde; alacaklı ... tarafından ... hakkında toplam 331.565,60 TL alacak talebi ile ilamlı takip başlatıldığı, takip dosyasına ödeme yapılmış olduğu görülmüştür.

.....sayılı dosyasının temini ile incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ne yönelik ... plakalı kamyonun ...'in sevk ve idaresinde iken meydana gelen kazada araç şoförünün vefat ettiği şoförün alkollü olmasının kasko sigortasından yararlanmayı etkilemeyeceği belirtilerek kasko sigortası kapsamında araç hasar bedeli ve mal bedelinin davalıdan tahsili talebi ile açılan davanın yargılaması sonucunda şoförün 1.16 promil alkollü olduğu,

alkolün tesiri ile direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın orta refüje çıkması ve devrilmesine neden olduğu anlaşıldığından kasko sigortası genel şartları gereğince taşıtın Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların teminat kapsamı dışında tutulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddedildiği,.....tarafından asıl karara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verildiği ve 20.02.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı üzerinde sigorta/aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından rücuya esas gerçek zarar miktarının hesaplanmasına ilişkin inceleme yapılmasına karar verilmiş, yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle. "Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının; zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı başlıklı B.4.

Maddesinde; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceği, sigortalıya rücu nedenleri arasında aracın,

uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar düzenlemesi bulunduğu, .....Esasına kayden açılan davada, mahkemeye sunulan bilirkişi heyeti raporunda kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği raporlandığından ve bu rapora istinaden verilen kararın Yargıtay denetiminden geçmesi nedeniyle, davacı sigorta şirketinin araç işletenine rücu hakkı bulunduğu kanaatine ulaşıldığı,

03.05.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'in eşi, ...'in babası ...'in vefat ettiği, mahkemece aylık 1.500,00-TL gelir üzerinden yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verildiği, hesaplamanın rapor tarihi itibariyle yürürlükte olan PMF-1931 tablosuna göre bakiye yaşam süreleri esas alınarak yapıldığı, ... tarafından bağlanan gelirlerin rücu edilmediği, poliçe limitinin 268.000,00-TL olması nedeniyle garame yapıldığı, kararın icra takibine konu edilmesi nedeniyle 04.02.2016 tarihinde .....

E. sayılı dosyasına, faiz ve masrafları ile birlikte 323.761,90-TL ödendiğinin anlaşıldığı, üteveffa ...'in annesi ... ...'in hayatta olmasına rağmen pay ayrılmadığı, Yargıtay kararlarına göre dava açmasalar bile destekten yoksun kalanların payının ayrılması gerektiği, Yargıtay Kararlarına göre eşlere 2 pay, çocuklar ile anne ve babaya 1'er pay verilerek hesaplama yapılması gerektiği halde pay dağıtımının 445, 440 ve 415 olarak yapıldığı, bu pay dağıtımının usule uygun olmadığı,

yine müteveffanın ve eşinin vefât tarihindeki yaşı gözönüne alındığında, ikinci bir çocuklarının olacağının" galip ihtimal olarak kabul edilip hesaplama yapılması gerektiği, hesaplamada rapor tarihinde yürürlükte olan kararlar uyarınca PMF-1931 tablosuna göre bakiye yaşam süresi belirlendiğinden raporda da bu tablo esas alınarak, bakiye yaşam sürelerinin belirleneceği, yine kaza bir iş kazası olduğu raporlanmış ise de, müteveffadan başka kusurlu bulunmadığından ... tarafından bağlanan gelirler 5510 sayılı yasaya göre rücu edilmeyeceğinden, hesaplamada bu yönde bir indirim yapılmayacaktır.

Yine hesaplamada, (destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davada dava dilekçesinde müteveffanın gelirinin 1.500,00-TL olduğu kabul edildiğinden) kamyon şoförlerinin asgari ücretle çalışmasının söz konusu olamayacağı kanaati ile 1.500,00-TL gelir üzerinden hesaplama yapılacağı, pasif dönem hesabı ise AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden yapılacağı, yine temin edilen Nufus Kayıt Örneğine göre, müteveffanın eşi ..., 02.11.2016 tarihinde yeniden evlendiği,

ancak mahkeme kararı 02.03.2016 tarihinde kesinleştiğinden, kesinleşme tarihinden sonraki evlilik gözönüne alınmadan hesaplama yapılacağı, ödeme tarihinde 2016 yılı asgari ücretine göre hesaplaması yapılması gerekeceğinden, söz konusu raporun gerçek manada incelenmemiş olmasına neden olacağından ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin başvuruya istinaden değil de 31.12.2015 tarihli mahkeme kararına istinaden yapılması nedeni ile mahkeme kararına esas olan 13.10.2015 tarihli ek bilirkişi rapor tarihi esas alınarak rapor tanzim edileceği, yapılan hesaplamada toplam zararın 304.250,78 TL olduğu,

poliçe limitinin ise 268.000,00 TL olduğundan garame yapılması gerektiği, Eş ... için 186.660,60 TL, Kızı ... için 30.367,70 TL, Anne ... için 50.971,70 TL olacağı, ..... Esas sayılı dosyası kapsamında icra tarihinde olması gereken meblağın 270.047,41 TL ödeme tarihinde icraya esas değerin 299.612,69 TL olduğu, .....

Esasına kayden açılan davada, mahkemeye sunulan bilirkişi heyeti raporunda kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği raporlanması ve bu rapora istinaden verilen kararın Yargıtay denetiminden geçmesi , Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ile yukarıda belirtilen Yargıtay kararları da gözönüne alınmak suretiyle davacı sigorta şirketinin araç işletenine rücu hakkı bulunduğu kanaatine ulaşıldığı, .....

Esas sayılı dosyasına sunulan ve hükme esas alınan 13.10.2015 tarihli ek bilirkişi raporu tarihi itibariyle (saklı pay sahipleri ve muhtemel ikinci çocuğun payı gözetilmek ve garame yapılmak suretiyle) Eş ... için 186.660,60-TL, kızı ... ... için 30.367,70-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, 04.02.2016 tarihi olan ödeme tarihi itibariyle toplam olması gereken meblağın 299.612,69-TL olarak hesaplandığı" ifade edilmiştir.

Dava, zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişiye ödenen destekten yoksun kalma tazminatının sürücünün alkollü olması nedeniyle sigortalısından rücuen tahsili yönünde başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali talebine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nın 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Taraflar arasında imzalanan zorunlu mali mesuliyet sigortasının eki durumunda olan sigorta genel şartlarının B.4.c maddesi gereğince, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar teminat dışında kalmakta olup, zarar bedelinin, sigorta şirketi tarafından üçüncü kişiye ödendikten sonra, kendi sigortalısına rücu imkanı bulunmaktadır.

Trafik sigortacısı tarafından sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat davalarında, sigortalının sorumlu olduğu miktar, yapılan ödeme miktarı olmayıp, gerçek zarar miktarı kadardır.

Somut uyuşmazlıkta; davacıya Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın tek yanlı trafik kazası nedeniyle vefat eden araç şoförünün yakınları tarafından açılan ..... sayılı kesinleşmiş ilamı gereğince, .....Esas sayılı dosyası kapsamında hak sahiplerine davacı tarafından toplam 323.761,00 TL ödemede bulunulduğu, ... tarafından ...

A.Ş.'ne yönelik kasko poliçesi kapsamında araç hasar bedeli ve zayi olan mal bedeli talebine ilişkin açılan ve kesinleşen ..... sayılı dosyasında sigorta uzmanı, kusur bilirkişisi ve nöroloji uzmanı tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda;

vefat eden araç sürücüsünün 1.16 promil alkollü olduğu ve kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği tespit edilerek davanın reddi yönünde verilen kararın ......'si tarafından kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiğinin tespit edilmesi ve talebin kasko sigortası genel şartları gereği teminat dışı olmasına göre onanmasına karar verildiği görülmekle kesinleşmiş mahkeme kararına istinaden kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği sabit olmakla Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4.c. maddesi gereğince davacının rücu talebinin haklı ve yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda ifade edildiği üzere rücuen tazminat talebinde sigortalının sorumlu olduğu miktar, yapılan ödeme miktarı olmayıp, gerçek zarar miktarı olduğundan sigorta/aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor içeriğinde 04.02.2016 ödeme tarihi itibari ile hak sahiplerine ödenmesi gereken gerçek tutarın 299.612,69 TL olarak hesaplandığı anlaşılmış, hesaplama yöntemi mahkememizce dosya kapsamına uygun bulunmakla davacının kanıtlanan toplam 299.612,69 TL rücu alacağına ilişkin itirazın iptali talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

10/10/2024 · Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 25.10.2024 Başkan ..... Üye..... Üye..... Katip .....