Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/297 K.2023/711

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2020/297 Esas

KARAR NO : 2023/711

HAKİM : .... KATİP :....

DAVACI :.... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1-.... 2-.... 3- .... 4- .... 5- .... 6- ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/07/2020

KARAR TARİHİ : 03/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı idare ...'a devrolunan ... ile davalılar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşmeler imzalandığı. Davalıların işçilerinden ...'in işçilik alacaklarına ilişkin ... Mahkemesi'nin 23.07.2015 tarih ve .... sayılı kararı ile ...'tan tahsiline karar verildiği ve ilk derece mahkemesi kararının .... sayılı karar ile kesinleştiği, bu kararlara konu ödemenin .... Esas sayılı dosyası takibi üzerinden 05.04.2019 tarihinde yapıldığı.

İşçi ...'in, ihaleyi alan davalı şirketlerin işçisi olarak çalıştığı, devam ettiği ve işten ayrıldığı, davacı idarenin yalnızca ihale makamı olduğu, bu sürece dahlinin bulunmadığı, muhatabın ihaleyi kazanan firma olacağı, Davalı firmaların, idare ile yaptıkları ihale sözleşmelerinde işçilere ilişkin sorumluluklarının düzenlendiği, sözleşmelere ve şartnamelere göre işçinin ücret ve diğer alacaklarından idarenin sorumlu olacağına dair sözleşme hükmü olmadığı, aksine işçilerin tüm ücret ve masraflarının yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığı, ...

Mahkemesi'nin yazılı kararında alacağın idareden tahsiline karar verildiği, ödemeye esas olan işçinin de diğer davalıların işçisi olarak çalışmış olduğu ve davalılarla yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan idarenin ödemiş olduğu miktarın davalılardan rücuen tahsili amacıyla dava açıldığı belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak suretiyle şimdilik her bir davalıdan 100'er TL olmak üzere 600.00 TL'nin alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ...ve Tic. Ltd Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle. Öncelikle yetki, görev, zamanaşımı, iş bölümü, taraf ehliyeti, derdestlik, kesin hüküm, hukuki yarar yokluğu, husumet yönlerinden itirazlarını sundukları, Alacağın belirsiz olmadığı, eğer bir rücu olacak ise işçinin ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de ne kadar süre çalıştığının tespit edilebileceği, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, Rücu açısından TBK md. 73/ 1 uyarınca zamanaşımına uğradığı, ... Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olarak, bizzat davacı idarenin belirlediği işçiler ile belirli süreli iş sözleşmesi yaptığı, ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin işçilerin işe alınması, çıkarılması, yıllık izinleri gibi konularda hiçbir tasarrufunun bulunmadığı, işçilerin bütün emir ve talimatları davacı idareden aldıkları, ... Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yalnızca işçilerin sigorta girişlerini ve hak ettikleri ödemeleri yaptığı, Bu işçilerin hem ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den önce hem de sonra gelen başka alt işverenliklerde de çalıştıkları ve nihai olarak kurum çatısı altında oldukları, asıl işveren olan davacı idare ile işçiler arasında organik bağ bulunduğu, istihdamın idarece sağlandığı, işçiler üzerinde idarenin tasarruf hakkının bulunduğu, İdare ile ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında imzalanan sözleşmenin eşitlik ilkesine uygun olmadığı, tek taraflı hazırlandığı ve bu sözleşmede işçilerin iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile doğacak işçilik alacaklarının tümünden yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, İhale sözleşmesinde ve idari şartnamede ihale öncesi yapılan yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan hususlar arasında kıdem tazminatının bulunmadığı, ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin işçilere ödeme yapacağına dair bir hükmün de yer almadığı, Şayet 4857 sayılı İş Kanunu md. 6/ 2 uyarınca ... Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin asıl işveren davacı idare ile birlikte sorumlu olduğuna karar verilecek ise ... Mad. San. ve Tic. Ltd.

Şti.İnin sorumluluğunun işçinin kendi şirketleri bünyesinde çalıştırıldığı süre ile sınırlı olarak belirlenen, yargılama giderleri, icra faiz miktarı, vekalet ücreti dışında kalan alacak miktarının 1/2'sinin karşılanabileceğine, Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 25.06.2021 tarihli raporda özetle; ".... Esas sayılı dosyasının dairesinden, ...

Mahkemesi'nin 23.07.2015 tarih ve .... sayılı kararına esas alındığı karar gerekçesinde belirtilen 03/01/2014 havale tarihli ilk rapor ve 27f04/2015 havale tarihli ek rapor dosyada mevcut olmadığından Hüküm Mahkemesince dava dışı işçinin kıdeme esas hizmet süresi olarak kabul edilen gün sayısı, yıllık izin konusunda hangi yüklenici döneminde kaç gün yıllık izin kullandırılmadığı gibi hususlar tespit edilememektedir.

Bunların tespiti, idarenin yaptığı ödemenin hesap için ayrıştırılması ve yüklenicilerin sorumluluklarının bulunduğu konulardaki belirlemelerin yapılabilmesi açısından önemli ve gerekli olduğundan bu raporların mahkemesinden temini gerçekleştiğinden hesaplamaya ilişkin raporumu da arz edebileceğimi, Bunların yanı sıra idarece sunulan belgeler arasında. 02.01.1997-04.02.1998 tarihleri dönemin ilişkin ... — Gençoğlu Nakliyat Taah.

Tic ile akdedilen ihale sözleşmesi ve eki şartnameler, 09.03.1998-17.04.1998 tarihleri dönemine ilişkin ... İnş. Tar. Hay. Müt. San. Tic. Ltd. Şti. İle akdedilen ihale sözleşmesi ve eki şartnameler, 01.12.2000 dönemine ilişkin ... Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti.) . ile akdedilen ihale sözleşmesi ve eki şartnamelerin de bulunmadığını, eğer bunların sunulması mümkün ise daha sağlıklı değerlendirme yapılabileceğini ve fakat sunulamayacak ise, (F) -1 numaralı başlıkta da ifade ettiğimiz üzere, hakkında ihale dokümanı bulunmayan yükleniciler açısından davacı idare ve davalıların bu dönemlere ilişkin asıl alacak ve fer'ilerinden genel hükümler doğrultusunda yarı yarıya sorumlu olacakları şekilde hesaplamanın gerçekleştirileceğini" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce aynı bilirkişiden alınan 18/03/2022 tarihli ek raporda. "Kıdem Tazminatı Bakımından.

Dava dışı işçiye 3661 gün için ödenmesine hükmedilen kıdem tazminatına karşılık gelen tutar 13.682-TL olup, anılan tutar üzerinden yüklenicilerin kendi dönemlerine ilişkin rücu edilebileceğini, Yıllık İzin Ücret Alacağı Bakımından : Her bir alt işverenin, yıllık izin ücreti alacağından dava dışı işçiyi alıştırdıkları dönemde doğmuş miktarlardan sorumlu oldukları yönündeki uygulama yukarıda yer verilen .... 'sinin kararlarından da anlaşılacağı üzere değişmiş olup , kararda bahsi geçtiği üzere;

sözleşmenin son alt işveren döneminde feshedildiği ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son alt işveren yüklenicinin sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Dava dışı işçinin iş akdi davalılardan ... İnş. İmal. Montaj Makine Taah. D. Ga, ihale döneminde feshedildiğinden 3.960-TL yıllık izin ücreti alacağının tamamından son alt işveren ... İnş. İmal. Monta| Makine Taah. D. Ga. Sorumludur.

Yargılama Gideri, İcra Gideri ve Falz Bakımından : Dava dışı işçi vekilince davacı kuruma karşı .... E. Sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, ödeme emri belgesinden anılan takip dosyasına;

28.03.2019 tarih ve ... Tah. Yev. No.lu Reddiyat Makbuzu ile 27.934,52.-TL, 08.04.2019 tarih ve ... Tah. Yev. No.lu Reddiyat Makbuzu ile 4.488,77.TL olmak üzere, Toplamda 32.423,29.-TL ödendiği görülmektedir. Bunlardan; - 13.682,00.7L kıdem tazminatı, - 3.960,00.-TL yıllık izin ücreti Olmak üzere asıl alacak miktarının 17.642,00.-TL olduğu, takip sonrası işleyen faiz, tahsil harcı, cezaevi harcı, damga vergisi gibi feri kısımlar olduğu ve toplamının 13.566,43.-TL olduğu görülmektedir." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce farklı işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 07.12.2022 tarihli raporda özetle; ...'nın 07.09.2020 tarihli “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” gereğince tarafıma tevdi edilen görev dosya kapsamında ilgili kanun maddeleri, güncel tarihli ... kararları çerçevesinde incelenmiş, bölüm-3.5.de açıklanan hesaplama kriterleri çerçevesinde hesaplamalar seçenekli olarak yapılarak tablolar haline getirilmiştir.

Yine rehberilkeler “Bilirkişi, raporunda kesinlikle değerlendirmelerde bulunmamalı, somut olayı tüm açıklığı ile raporunda anlattıktan sonra olayın yorumunu ve takdirini hâkime bırakmalıdır. ” İlkesi gereğince somut olay açıklanmış, davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı yüklenici alt işverenlere rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise ne oranda olması gerektiği, hangi tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği hukuki yorum ve nihai kararı mahkemeye ait olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce farklı işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 27.03.2023 tarihli raporda özetle; Davacı ile davalılar arasında bağıtlanan sözleşme gereğince davalıların işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluğunun takdir ve değerlendirmesi Mahkemenize ait olmak üzere rücu miktarı %100 olduğunda 34.373,10 TL olduğu rücu miktarı %50 olduğunda 17.186,55 TL olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce aynı bilirkişiden alınan 25/05/2023 tarihli ek raporda; "Davalı vekili tarafından, 5.755,914 TL ödemeye dair dekont, makbuz gibi yazılı delilin dosyaya sunulması halinde itirazları doğrultusunda yeniden inceleme ve hesaplama yapılabileceği hususu" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet sözleşmesi nedeniyle ödenen işçi alacaklarının rücuen tahsiline yöneliktir.

... Mahkemesi'nin .... sayılı ilamının incelenmesinde, dava dışı yüklenici işçisi tarafından iş bu davanın davacısı ve davalılarından ... ... İnş. İml. Montaj. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic. Ltd Şti aleyhine açılan davada mahkemece davanın kısmen kabulüne hükmolunarak 13.682,00 TL kıdem tazminatı, 3.960,00 TL yıllık izin ücreti alacağının tahsiline karar verildiği, hükmün temyiz edilmesi üzerine ....'nin 18/02/2019 tarih, .... sayılı ilamı ile onanmasına karar verilerek hükmün kesinleştiği anlaşılmıştır.

.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde,dava dışı yüklenici işçisi tarafından iş bu davanın davacısı ve davalılarından ... ... İnş. İml. Montaj. Mak. Taah. Doğ. Sis. Tic. Ltd Şti aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde asıl alacak ve ferileri toplamı 25.785,01 TL'nin tahsilinin talep edildiği, davacı tarafından 28/03/2019 tarihinde 29.850,00 TL, 08/04/2019 tarihinde brüt 4.523,10 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı yüklenici işçisinin hizmet döküm cetveli ...'ndan celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmeler ve ekleri davacı kurumdan celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde; taraflar arasında hizmet sözleşmeleri bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerde işçi alacaklarından dolayı sorumluluğun yüklenicilere ait olduğunun düzenlendiği, dava dışı yüklenici işçisinin fasılalı olarak 12 yıl 8 ay 16 gün çalışmasının mevcut bulunduğu anlaşılmıştır.

Buna göre kıdem tazminatı alacağı yönünden yüklenicilerin sorumluğunun işçiyi çalıştırdıkları dönem ile orantılı olarak, yıllık izin alacağı yönünden ise çalıştırdıkları dönemde doğmuş olan miktarlar ile sorumlu oldukları anlaşılmış olup, davacı tarafından ispatlanan ödemeler nazara alınarak hükme esas alınan 24/03/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.