Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/109 K.2022/869

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2021/109 Esas

KARAR NO : 2022/869

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Alacak)

DAVA TARİHİ : 23/02/2021

KARAR TARİHİ : 09/12/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/01/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı sigorta şirketi tarafından 526803018 numaralı Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış bulunan, ... Dış Ticaret A.Ş.'ye ait 6 farklı taşımaya ait emtia, davalı ...

Uluslararası Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine teslim edildiğini ancak davalı şirket sorumluluğundayken nakliye sürecinde hasarlandığını, Aynı poliçe kapsamında sigortalanmış, iş bu dava 6 Farklı taşıma kapsamında farklı miktar ve tutarlarda emtianın hasarlanmasından dolayı tek dava şeklinde açıldığını, Söz konusu nakliyat esnasında meydana gelen hasar dolayısı ile davacının sigortalı ...

Dış Ticaret A.Ş'ye toplamda 81.892,07 TL hasar tazminatı ödediğini belirterek şimdilik 81.892.,07 TL Hasar Tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... uluslararası nakliyat turizm san. ve tic. ltd. şti., davalı sigorta şirket nezdinde 410001024309-8 poliçe numaralı 01.02.2019 başlangıç ve 01.02.2020 bitiş tarihli .... nakliyat aracısı/komisyoncusunun yasal sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu talepler zamanaşımına uğradığını, dava konusu uyuşmazlığın tabi olduğu ... konvansiyonu m. 32 uyarınca, zamanaşımı süresinin bir yıl olduğunu dava konusu talepler davalı şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin teminatı kapsamı dışında olduğundan,

davalının dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, farklı tarihlerde meydana gelen dava konusu hasara ilişkin davalı şirkete başvurulduğunu, işbu başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını, ve dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde tanzim edilen ekspertiz raporlarında, dava konusu hasarın emtiaların istifleme işlemlerinin hatalı yapılması nedeniyle, camların bulunduğu paletin devrilmesi ve/veya römorkta bulunan diğer emtiaların camların bulunduğu palete çarpması neticesinde meydana geldiğinin tespit edildiğini, dava konusu taşımada trafik kazası gibi olağan dışı bir durum meydana gelmediğini,

tüm bu hususlar ve davacı tarafın sigortalısına ait emtialarda benzer şekilde çok sayıda hasar meydana gelmesi, taşıma konusu emtialardaki hasarın, hatalı bir şekilde yapılan yükleme ve istifleme işlemleri sebebiyle meydana geldiğini açıkça ortaya koyduğunu, ... m. 8 ve 9 uyarınca, taşıyıcının taşıma kapsamındaki özen yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle meydana geldiği kabul edilse dahi, bu durumda da,

nezaret yükümlülüğüne aykırılık sebebiyle meydana gelen dava konusu hasarın poliçe kapsamında olmadığını önemle belirtmek isteriz. dava konusu hasarın müvekkil şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığı sabit olmakla, müvekkil şirketin dava konusu hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, poliçede yer alan muafiyet hükmünün dikkate alınmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Uluslararası Nak. Turm. San ve Tic. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesine özetle; davalı şirket ile davacı sigortalısı arasında akdedilen sözleşme uyarınca davaya konu emtia gönderici tarafından davalı şirket aracına yüklendiğini, sözleşmeden de anlaşılacağı üzere emtianın yüklenmesi ve boşaltılması gönderici ve alıcı tarafından yapılmakta olup müvekkil şirket emtiayı araç üzerinde gönderici tarfından yüklenmiş ve sabitlenmiş olarak teslim almakta yine aynı şekilde araç üzerinde teslim ettiğini, davalı şirketin emtiaya hiçbir müdahalesi kesinlikle söz konusu olmadığını,

... konvansiyonu uyarınca yükün gönderici tarafından yüklenmesi halinde meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu tutulması mümkün olmayacağını, davaya konu cam muhteviyatındaki emtiaların yetersiz paketleme, hatalı yükleme, istifleme ve sabitleme nedeniyle hasarlanmış olduğunun açık olduğunu, bu anlamda taşımaya konu emtiaların hasarlanmasından davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını, davacı sigorta şirketi tarafından birebir aynı konuda Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ikame edilen davada alınan bilirkişi raporunda;

davacı sigortalısının hatalı yüklemesi veya ambalajlamasından kaynaklı olarak hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 09.11.2021 tarihli raporda özetle; "Davalı taşıyıcı ve davalı sigortacı yönünden dava konusu taşımalarda ortaya çıkan hasar için ... hükümlerine göre sorumlu tutulamayacağı, davacı sigortacının taleplerinin yerinde olmadığı, talep edilecek bir parasal miktarın tespit edilemediği" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 02.02.2022 tarihli raporda özetle; "İşbu uyuşmazlık dosyasında mevcut evrakların tetkiki ile davacı ve davalı tarafın iddia

ve savunmaları, dosyada mevcut bilrikişi raporları ve yapılan tespitler ile yapılan

değerlendirmeler sonrasında; Davacının sigortalısı dava dışı gönderen ile davalı taşımacının müterafik

kusurlu oldukları ve bu nedenle tarafların % 50 oranında müştereken sorumlu

oldukları

, İşbu uyuşmazlık konusu oluşan hasarların TTK madde 882 ve ... madde

23 hükümlerine göre değerlerinin tespiti yönünden, heyetimizin uzmanlık alanı

olmadığı için bu hususta değerlendirme yapılamadığı

" şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 25.05.2022 tarihli raporda özetle; "Davalı ... ULUSLARARASI NAKLİYAT TURİZM SANAYİ VE

TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve diğer davalı ... SİGORTA A.Ş.’nin ilgili sigorta

poliçesi kapsamında birlikte sorumlu olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava ... taşımasına konu emtianın hasar görmesi nedeniyle, davacı sigorta şirketince ödenen bedelin TTK 1472. Madde gereğince rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, Nakliye Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış bulunan dava dışı ... Dış Tic. AŞ'ye ait 6 farklı emtianın davalı ... Uluslararası Nak. Tur. San ve Tic. Ltd Şti'nce taşıma sözleşmesi ile teslim edildiği, ancak nakiye sürecinde hasarlandığını, ... belgelerinde hasar kayıtlarının mevcut bulunduğunu, 81.892,07 TL hasar tazminatının ödendiğini, diğer davalı ... Sigorta AŞ'nin ise ... Sigortacısı olduğunu beyanla alacağının tahsilini talep etmiş, davalı ...

Sigorta AŞ cevabında, davalı ... Uluslararası Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd Şti'nin 01.02.2019-01.02.2020 bitiş tarihli .... Nakliyat Aracısı Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, dava konusu hasarın emtiaların istifleme işlemlerinin hatalı yapılması nedeniyle meydana geldiini ve ve poliçe kapsamı dışında olduğunu, davalı dışı sigortalı ile davalı taşıyıcı arasındaki sözleşmenin Teknik Şartnamesi'nin 5.3.

Maddesine göre sorumluluğun olmadığını, yine ....Aracısı Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince emtinanın yük sahibi tarafından yanlış yüklenmesi veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı taleplerin poliçe kapsamı dışında olduğunu, yine istifleme ve yükleme işlemlerini hatalı yapılması halinde ... Konvansiyonu hükümlerine göre alacak talebinde bulunulamayacağını, davalı ... Uluslararası Nak. Tur. San ve Tic.

Ltd Şti cevabında, dava dışı gönderici ile davalı arasındaki sözleşme gereğince dava konusu emtianın göndericisi tarafından yüklendiğini, davalının gönderiye müdahale imkanının olmadığını, emtiaların teslim edildiğini ve davalının kusurundan kaynaklandığına dair bir kayıt veya şerhin olmadığını ...

Konvansiyonu uyarınca yükün gönderici tarafından yüklenmesi halinde meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu olmadığını, hasarın yetersiz paketleme, hatalı yükleme, istifleme, sabitleme nedeniyle hasarlanmış olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davacı tarafından sunulan hasar talebine konu taşımalar ve ... Taşıma Senetlerine ilişkin şerhlerin incelenmesinde; taşımaların yükleme yerinin İstanbul İli Tuzla İlçesi, tahliye yerinin ise Bulgaristan Ülkesi'nde bulunan Targovishte olduğu, ilgili kayıtlarda emtiaların kırık, 100 levha flot cam kırığı, tarzında şerhler düşüldüğü, davacı ile dava dışı ... Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ arasında 01.01.2020-01.01.2021 tarihlerini kapsar şekilde nakliye Emtia Blok Sigorta Poliçesi düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davalılarca zamanaşımı definde bulunulmuş ise de; ...'nin 32/1. maddesine göre; bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde, ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda üç yıl içinde açılması gereklidir.

Zamanaşımı başlangıcı ise; teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihi, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra, kararlaştırılmış zaman limiti yoksa yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60. gündür.

Eldeki olayda, emtianın hasarı taşıyıcının bilerek kötü hareket olarak kabul edilebilecek bir nedenden meydana geldiği ispat edilmediği gibi bu yönde bir iddiada ileri sürülmediğine göre, 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmalıdır ve taraf beyanlarından hasarın 2020 yılı Ocak ayı içerisinde meydana geldiği belirtilmiş olmakla dava tarihi, nazara alınarak zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davaya konu uyuşmazlık uluslararası kara yoluyla taşımadan kaynaklandığından olaya ... konvansiyonu hükümleri uygulanmalıdır.

... konvansiyonu 17. maddeye göre "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur."

Konvansiyonun 17. maddesinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir. Taşıyıcı 17. maddede öngörülen hallerden birinin olayda gerçekleştiğini ispatladığı durumda taşımadan kaynaklanan hasardan sorumlu olmayacaktır.

Yine ... konvansiyonu 3. maddesinde taşımacının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasındaki hareket ve ihmallerinden, sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı, 8. maddede yükü teslim aldığında taşımacının parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından sevk mektubundaki beyanların doğruluğunu, yükün ve bunların görünüşteki durumunu kontrol edeceği, bunları kontrol etme olanaklarından yoksun ise sevk mektubuna itiraz kayıtlarını yazacağı ve bunların geçerli nedenlerinide belirteceği, aynı şekilde yükün ve ambalajların görünüşteki durumu ile itiraz nedenlerini de açıklayacağı,

9. maddede sevk mektubunun, aksi ispatlanıncaya kadar, taşıma sözleşmesinin akdini, sözleşmenin koşullarını ve yüklerin taşımacı tarafından kabul edildiğini kanıtlayan belge olduğu, sevk mektubunda taşımacı tarafından beyan edilmiş itiraz kaydı yok ise aksi kanıtlanmadıkça, tesellümde yükün ve ambalajlarının iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğunun varsayılacağı düzenlenmiştir.

Davalı taşıyıcı ile dava dışı sigortalı arasındaki ... Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ Topluluğu Uluslararası Karayolu Taşıma Teknik Şartnamesi'nin 5.3. Maddesinde "...yüklemeler, şirketlerin yükleme rampalarından şirketler elemanlarınca, boşaltmalar ise malın sevk edildiği şirketlerin müşteri boşaltma mahallinde müşterilerin elemanlarınca iş günleri ve mesai saatleri dahilinde sıra esasına göre yapılır. Taşıyanın sorumluluğu ürünlerin araçlara yüklenmesinden sonra başlar. Taşıyan sürücüleri yükleme ve boşaltmalara nezaret edecektir..." hükmü bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamını bir bütün halinde incelenmesinde hasara konu emtianın dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcının aracına yüklendiği ve tahliye mahallinde de davalı taşıyıcının dahli olmaksızın araçtan indirildiği, emtialarda ise hasarın meydana geldiği konusunda hem taraflar arasındaki Teknik Şartname hemde iddia ve savunmalar dikkate alındığında uyuşmazlık bulunmamaktadır, hükme esas alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, uluslararası taşımalarda,

yükleme ve gümrükleme işlemlerinin tamamlanması sonrasında araçların ihraç gümrük yetkilileri tarafından gümrük mühürü ile mühürlendiği ve ancak varış yerinde varış gümrüğü yetkililerince mührün açılarak araçtaki yüklerin boşaltılmasının sağlandığı yani aracın sürücüsünün sefer süresince aracın yükleme bölümüne girme olanağının olmadığı açıktır.

Uyuşmazlık esasen taraflar arasındaki sözleşme gereğince emtianın taşıyıcının aracına yüklenmesi ve tahliyesinde dahli olmayan davalı taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

Her ne kadar davalı taşıyıcı emtianın yüklenmesi ve tahliyesini gerçekleştirmemiş ise de; mahkememizce alınan ilk bilirkişi heyet raporunda dava konusu emtinanın taşınması için olarak olarak geliştirilmiş sehpalarla jumbo kasa ve normal kasaya uygun cam levha veya kırılgan panelleri güvenli taşıyabilen hidrolik tahrikli iç baskı sistemleri ile özel fren tertibatı araçlar ile taşınması gerektiği ancak taşımanın özel cam taşıma araçları ile değil standart tipte tenteli araçlar ile yapıldığı, taşıyıcı tarafından emtinanın ihtirazi kayıt ile de kabul edildiğinin dosya kapsamından ispatlanamadığı,

taşıyıcı tarafından daha önceki taşımalarda da hasarın meydana gelmesine rağmen taşıma işlerinin aynı yöntem ile devam ettiği anlaşıldığından iş bu davaya konu taşımada tarafların meydana gelen hasarda %50 oranında kusurlu oldukları kabul edilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.