Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/357 K.2024/763

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2021/357 Esas

KARAR NO : 2024/763

BAŞKAN : ...... ÜYE : ...... ÜYE : ...... KATİP : ......

DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ......

DAVALILAR : 1- ...... 2- ...... 3- ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ......

DAVALILAR : 4- ...... 5- ......

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 17/06/2021

KARAR TARİHİ : 07/11/2024

Mahkememizde görülmekte olana alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...

Şirketi ve müteselsil borçlu-kefili ... ile diğer davalı ... ... arasında 01.12.2017 tarihinde ...... adresindeki işyerinin kiralanması konulu kira sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre kiralananın ... markası ile restaurant olarak kullanılması ile akdin süresinin 5 yıl olarak belirlendiğini, kiracıya sözleşme imza tarihi itibari ile 3 ay boyunca kirasız dekorasyon süresi tanındığını, davalı kiracı ... şirketinin ... markası için 15.12.2017 tarihinde ...... sözleşmesi akdettiğini, sözleşme ile birlikte 57.750,00 TL + KDV fanching katılım bedeli ve 30.000,00 TL dekorasyon proje yönetimi ödemesi yaptığını,

davalı ... şirketinin tek ortağı ... ile davalı ...'ün karı koca olarak davacıya kira ve franchise sözleşmesi ile gelerek anılan işe ortak olması teklifini yaptığını, daha önceki 400.000,00 TL'lik borçlarına karşılık işin %50 ortağı olabileceğini söylediklerini, ... ...

Ltd.Şti ile ... ile 05.12.2018 tarihinde sözleşme akdedildiğini, davacı finansı kullanılarak kiralanan faydalı ve zorunlu olarak dekorasyon/onarım/tadilat yapılarak kiralananın ... markası ile restaurant olarak kullanılmak üzere dükkan haline getirildiğini, kalıcı sökülmeyen imalatlar yapıldığını, modüler taşınabilir imalatlar/eşyalar temin edildiğini, davacının sözleşme ile belirlenen 400.000,00 TL'lik ödemesine ilave olarak 44.680,00 TL dekorasyon imalat ve demirbaş alımı için kullanılmak üzere ödenen 850.000,00 TL'ye ilişkin04.08.2018 düzenleme tarihli 850.000,00 TL bedelli senet 05.09.2018 tarihinde 16.250,00 TL,

11.09.2018 tarihinde 35.000,00 TL olmak üzere ayrıca toplam 945.930,00 TL daha ek ödeme yapmasını gerektirdiğini, davacının bu proje için yapmış olduğu finans masrafının toplam 1.345.930,00 TL'ye ulaştığını, davacıya devredilmesi gereken %50 hisse devrinden sadece %30 pay devri sözleşmesi yapıldığını, ancak bu pay devrinin de şirket karar defterinde karar alınmadığından geçerlilik kazanmadığını, tadilat ve dekorasyon işlerinin 20.09.2018'de tamamlandığını,

kira sözleşmesi hitamına 4 yıldan fazla zaman varken sadece 2018 yılı 10. ayı kira bedeli ödenmemişliği bahane edilerek davalıların kendi aralarındaki işbirliği/muvazaa yapmaları sonucu usulen icra takibi yapılarak cüz'i kira borcu ödenmeyerek ...... esas sayılı dosyası kararı ile temerrüt nedeniyle tahliye edildiğini, davacının finansörlüğünde dükkan haline dönüştürülen işyerinin hemen henem hiç kullanılmadan malike karşı hiç bir direnim ve savunmada bulunulmadan birden bire el değiştirdiğini, davalı kiralayan malik ve akabinde diğer davalı şirketlerin hiçbir külfete katlanmadan her şeyin sahibi olduğunu,

davalı kiralaya malik kendi lehine sebepsiz zenginleşme ve vekaletsiz iş görme hükümleri doğrultusunda kendi katkısı dışında yapılan imalatları ve demirbaşları kullanmakta ve semelerinden faydalanmakta olduğunu, malik ... ...'ın kiralanan taşınmazı muvazaa ile ayni sermaye olarak kendi şirketleri uhdesine devrettiğinin anlaşıldığını, davalıların kendi aralarında muvazaa yaptıklarını belirterek davalılar arasındaki kira sözleşmesi gereği, davalı kiralayan tarafından da benimsenmiş, sebepsiz zenginleşme-vekaletsiz iş görme vs.

Hükümlerince davacının finansı ile yapılan imalat, dekorasyon ve satın alınan demirbaş bedellerinin, ......

D.İş dosyası 'bilirkişi raporu'nca tespit edilmiş olduğu üzere imalatların ve demirbaşların kullanılmasına fırsat kalmadan tahliyenin gerçekleşmiş olması nedeniyle yıpranma payı düşülmeden, bilirkişi tarafından tespit edilecek dava tarihi itibarıyla yöntemince güncellenmiş değeri, davacının finans sözleşmesi gereği, kiralanan '...' markasıyla Fırın-restaurant olarak kullanılmak üzere dükkanın imalat, tadilat, demirbaş alım, dekorasyon bitme tarihi 20.09.2018 tarihi ile birlikte işletmeye açılıp,

yapılan imalat ve sağlanan demirbaşların kullanılarak kar sağlanacak süre sonu olarak kabul edilebilecek ekonomik ömrünü tamamlayacağı tarihe kadarki işletilmesinden elde edebileceği mahrum kalınan toplam kâr kaybı zararının bilirkişi marifetiyle tespit edilecek dava tarihi itibarıyla yöntemince güncellenmiş bedeli olmak üzere iş bu alacağın Şimdilik 50.000,00-TL.'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek-müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnş. San ve Tic. A.Ş , ... A.Ş ve ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduklarını davacının diğer davalılar ... ve ... ile finansörlük karşılığında bir takım anlaşmalar yaptığını, bu anlaşmalardan beklediği mali kazancı elde edemediğini, davalının bu anlaşmalar ve davacı tarafından ödendiği iddia edilen paralarla bir ilgisi bulunmadığını, davacının varsa bir alacağını diğer davalılardan talep etmesi gerektiğini, davalılardan ... dava konunu taşınmazı 01.12.2017 tarihli kira sözleşmesi ile aylık 12.000,00 TL+KDV bedel karşılığında kiraladığını, istediği dekorasyonları tamamlaması için 3 aylık kirasız süre verildiğini,

sözleşmenin 18. Maddesinde kiracının yaptığı faydalı ve lüks şeylerin bedelini kiralayandan isteyemeyeceği sözleşme bitiminde bunları kiraya verene teslim etmek zorunda olduğu hükmünün getirildiğini, dekorasyon bedelinin 3 aylık kira bedeli olan 42.480,00 olduğu hususunda mutabık kalındığını, sözleşmenin 20. Maddesi uyarınca kira alacağından mahsup edilmek suretiyle mal sahibi davalı tarafından ödendiğini, davalıların kiralanana yapılan dekorasyon nedeniyle zenginleştiği iddiasının gerçek dışı olduğunu aksine kira ilişkisi nedeniyle zarar ettiklerini davalı ... kira sözleşmesi kurulduktan sonra bir kuruş kira parası ödemediğini,

kira paralarını tahsili için takipler başlatıldığını, kira parası ödenmediğinden tahliye davası açıldığını taşınmazın tahliye kararı verildiğini, kararın kesinleştiğini kiracının tahliyesinin sağlandığını yine takip dosyasından kiracının menkul malları üzerine haciz konulduğunu, taşınırlarının davalının kira alacağına mahsuben alındığını, bu işlemden sonra dahi ... ve ...

200.000,00 TL üzerinde alacaklarının bulunduğunu, icra dosyalarının halen derdest olduğunu, davalıların sebepsiz zenginleşmeden bahsedilemeyeceğini, davacının diğer davalılarla akdettiğini iddia ettiği finansman sözleşmesinin davalı ... ile imzaladıkları kira sözleşmesinden sonraki bir tarihte imzaladığını, finansman sözleşmesi imzalandığında davacının kira sözleşmesinden haberdar olduğunu, muvazaa yapıldığından bahsedilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş cevap verilmediği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, davalı şirketlerin sicil özetleri, kira sözleşmesine konu taşınmazın tapu kaydı, ...... esas sayılı dosya örneği, ...... D.iş sayılı dosya örneği, ...... esas sayılı dosya örneği, ...... esas sayılı takip dosyası örneği, ...... soruşturma nolu ...... karar nolu soruşturma dosyası örneği, ... ve ... cevabi yazıları dosya kapsamına alınmış, tüm dosya kapsamı üzerinde makine mühendisi, inşaat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılarak kök rapor ve bu rapora yönelik beyan ve itirazlar kapsamında ek raporlar tanzim edilmiş, davacı vekili harçlandırılmış talep artırım dilekçesi vermiştir.

İşbu davaya esas olan 05.02.2018 tarihli sözleşmedir başlıklı belgenin tetkikinde "şirket ... Gıda Turz. İnş. San ve Tic. Ltd.

Şti", " yüklenici ..." ve "finansçı ..." arasında kiralanan işyerinin ... işletme sözleşmesi dikkate alınarak birinci sınıf işletmeye dönüştürülmesi amacıyla tadilat, dekorasyon, onarım işini yüklenici tarafından yerine getirilmesi iş bedeli KDV dahil 400.000,00 TL'nin şirket veya finansçı tarafından karşılanması, finansçının ödemesine karşılık dilediği kişi adına %50 hisse devri yapılmasının kararlaştırıldığı görülmüş, 19.09.2018 tarihli limited şirket pay devir sözleşmesi ile dava dışı ... tarafından davacıya 700 şirket payının devredildiği,

sunulan şirket genel kurul toplantı defteri suretinde devre onay verilmediği ve geçerliliği olmadığına ilişkin karar alındığı görülmüştür.

Davacı yan, işbu davada 05.02.2018 tarihli sözleşme gereğince finansör olarak yaptığı ödemeye karşılık sözleşmede yüklenici olan ... ve ... ..

Ltd.Şti'nin diğer davalılarla aralarındaki muvazaalı işlemler nedeniyle işletmenin faaliyete geçemediğini, finans harcamaları nedeniyle zarara uğratıldığını belirterek sebepsiz zenginleşme-vekaletsiz iş görme vs hükümlere göre davacının finansı ile yapılan imalat, dekorasyon ve satın alınan demirbaşların güncel değerleri ile muhtemel kar kaybının sözleşmenin tarafı davalılar ile TBK 19 maddesi kapsamında muvazaaya dayalı olarak diğer davalılardan tahsili talebinde bulunduğu, bu yönü ile davanın pay devir sözleşmesinden kaynaklanmadığı gibi şirket ile ortağı orasındaki uyuşmazlık niteliğinde ticari dava olmadığı,

davacı vekilinin 25.02.2022 tarihli dilekçesinde müvekkilinin vergi yükümlüsü olmadığını ve ticari defteri bulunmadığı bildirdiği anlaşılmıştır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmeyecektir.

Yine aynı kanunun 11. maddesinde “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, ...... çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de “İster gezici olsun ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır“ düzenlemesi bulunmaktadır.

TTK 4. Maddesinde her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin birinci fıkrasının b,c,d,e ve f bendlerinde belirtilen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava olarak sayılmış olup somut uyuşmazlığın TTK 4. maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığı, dosya kapsamı uyarınca ve davacı vekilinin yazılı beyanı kapsamında davacının tacir vasfının bulunmadığı anlaşılmakla genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanında bulunan iş bu dava yönünden TTK 4-5/3 ve HMK 2 maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

07/11/2024 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 26.11.2024 Başkan ...... Üye ...... Üye ...... Katip ......