Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/448 K.2023/152

T.C. ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/448 Esas - 2023/152 T.C. ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2021/448 Esas

KARAR NO : 2023/152

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ... : 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... 10- ... 11- ....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 10/08/2021

KARAR TARİHİ : 10/03/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı kurumda şirket personeli olarak çalışmakta iken, iş akdini sona erdiren ... (...) tarafından Kıdem Tazminatı talebinde bulunulduğunu, 20.04.2020 tarihinde adı geçene 5651 günlük prime karşılık brüt tutar 55.718,86 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiyi çalıştıran davalı firmalardan 4857 sayılı kanunun 112 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre firmalara sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını davacı kurumun hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını, işçiyi çalıştıran firmalardan dava dışı ...

Temizlik Mühendislik Bilişim Hizmetleri İnşaat Taahhüt Yemek Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... ve İnşaat Ticaret İş Ortaklığı, ödemesi gereken 8.203,52 TL kıdem tutarını ödediğini, diğer firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu itibarla, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci ve 62 nci maddeleri gereğince, davacı kurum tarafından ...'ya ödenmek durumunda kalınan 55.718,86 TL'den ...

Temizlik Mühendislik Bilişim Hizmetleri İnşaat Taahhüt Yemek Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. ve ... ve İnşaat Ticaret İş Ortaklığı ödemesi dışında kalan toplam 47.515,34 TL'nin, işçiyi çalıştıran davalılardan sorumlulukları oranında davacı kurum hesabına yatırmaları istenildiğini ancak firmalar tarafından sorumlu oldukları söz konusu tutarların yatırılmadığını, gerek sözleşme hükümleri, gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, davacı kurum tarafından davalı firmaların çalışanı olan ...'ya ödenen miktarın asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketler olduğunu,

Çünkü ... mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketler buna aykırı hareket ettiklerini, Bunun neticesinde de davacının hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, davacı kurum çalışanı olmayan ve davalı şirketlerin çalışanı olan ...'nın ... mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kalınıldığını, Ayrıca, davacı kurum imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğundan,

böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumu da söz konusu olduğunu belirterek davanın kabulüyle, davalı firma çalışanı olan ...'ya ödemiş oldukları 47.515,34 TL'ye; ödeme tarihi olan 22/04/2020 tarihinden, itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ... ... Ltd Şti, ... Kurumsal ... AŞ, ... ... AŞ. ... ...

AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev yönünden itiraz ettiklerini, yapılan iş ihale kapsamında olup alt işveren olan davalıların işe alım-işten çıkarma konusunda yetki ve insiyatif hakkı bulunmadığını, kaldı ki davalı şirketler ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve kanunlar uyarınca dava dışı işçiler ile ilgili verilen mahkeme kararlarının da uygulanmasında dahi davacının talimatı ile hareket edildiğini, işçinin işe iade alınıp alınmayacağı, işe iade alınmazsa tazminatlarının ödenip ödenmeyeceği ve işten çıkarılıp çıkarılmayacağı davacının emir ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini,

Yerleşik ... kararları uyarınca davalı şirketlerin sorumluluğuna hükmedilecekse dahi her bir şirketin sorumluluğu, alt işveren olarak çalıştığı süreyle kısıtlı ve bu kısıtlı sürede çıkan miktarın 1/2 oranında olması gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

Diğer davaya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller toplanmış,

Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 03.06.2022 tarihli raporda özetle.

"1-) Dava dışı ... iş ortaklığı son işveren olarak; feshe bağlı hak olan kıdem tazminatı ödemelerinden sorumlu olabileceği, Dava dışı işçiye ödenen alacak kalemleri yönünden; takdir edilmesi halinde son alt işveren dışındaki davalı firmaların sınırlı sorumluluğu olduğu, bu firmalarda çalıştığı süreye ilişkin ve o dönem ki ücret üzerinden yapılan tutar bakımından rücu edilebileceği, Sayın Mahkemece kanaat getirilmesi halinde davacı tarafından, dava dışı firmalar tarafından davacı kurumun yazısı üzerine toplamda 8.203,52 TL ödeme yapıldığı belirtildiğinden,

bu tutarın mahsubu ile bakiye 46.330,34 TL kıdem tazminatı bedelinin takdir edilmesi halinde rücu edilebileceği, Davalı olarak yer alan Kale Kurumsal ve... Kurumsal firmalarında davacının çalışmasına rastlanmadığı, takdir edilmesi halinde her bir alacağa ödeme tarihi olan 22.04.2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanabileceği" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 15.12.2022 tarihli ek raporda özetle. "Davalının rapora itiraz. dilekçesi cevap dilekçesi ile aynı olup, itiraz ettiği hususlar kök rapor ile değerlendirilmiştir.

Zamanaşımı itirazı vs kök raporda izah edilmiş olup, davalı tarafça yarı yarıya sorumlu olunması gerektiğine dair itirazında sunduğu emsal ilamda belirtildiği üzere sorumluluk oranları belli olmaması halinde yarı yarıya sorumluluk üzerinden değerlendirme yapılacağının düzenlendiği, ancak akdedilen sözleşmelerde sorumluluğun tamamen yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Bu nedenle Taporda değişiklik yapılmasını gerektirir bir husus bulunmamaktadır.

Davacı tarafça raporun aleyhe hususlarına itiraz eder mahiyette genel bir dilekçe verilmiş, davalılar tarafından ödeme yapılmadığı, sorumluluğun tamamen davalılarda olduğu belirtilmiştir. Dosyaya klasör halinde sunulan hizmet alım sözleşmelerinin yeniden incelenmesi ile davacı ile davalılar arasında düzenlenen sözleşme içeriğinde(md.

7, 11, 12,23 vb) yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ile ilgili düzenleme öngörüldüğü, sözleşme bedeline işçi ücretleri vs dahil olduğu görülmüştür. Kök raporda da bu yönde tespitte bulunulmuş olup, bu nedenle taporda değişiklik yapılmasını gerektirir bir husus bulunmamaktadır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava işçi alacaklarının rücuen tahsiline yöneliktir.

Dava dışı işçi ...'nın hizmet döküm cetveli dosya içerisine alınmıştır.

Davalılar; ... Hiz. İnş. Oto. San Tic AŞ ve ... Tur.İnş. Tem. Hiz. Teks. Hayv. Akary. İth. İhc. Tic. San Ltd Şti ortaklığı ile davacı arasında 18.05.2011 tarihinde 730 Takvim Günü Süreli Genel Temizlik Hizmeti Sözleşmesi,

... Tur.İnş. Tem. Hiz. Teks. Hayv. Akary. İth. İhc. Tic. San Ltd Şti ile 29.09.2010 tarihli 30 Gün SÜreli Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Sözleşmesi, 04.11.2011 tarihli 45 Gün Süre İle Aşçı, Garson ve Su Dağıtım Görevlisi Hizmet Alımı Sözleşmesi

... Hiz. İnş. Oto. San Tic AŞ ile 24.08.2010 tarihli 30 Gün Süreli Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Sözleşmesi,

... Tem. Ve Sos. Hiz. İnş. Tur. Tic. Paz. Ltd Şti ile 02.04.2008 tarihli Sözleşme,

... Kurumsal Hizmetler AŞ ile 11 Vasıflı , 242 Vasıfsız Olmak Üzere Toplam 253 İşçi İle 4 Ay Süreli Genel Temizlik Hizmet Sözleşmesi,

... Kurumsal Hizmetler AŞ, ... Tur.İnş. Tem. Hiz. Teks. Hayv. Akary. İth. İhc. Tic. San Ltd Şti ortaklığı ile 04.03.2010 tarihli ... Genel Müdürlüğü'nün ...'da Bulunan Genel Müdürlük ve Diğer Hizmet Binalarının Temizlik Hizmeti Alımı Sözleşmesi, 18.02.2008 tarihli Sözleşme,

... İnş. Tem. Tur. AŞ ile 16.07.2004 tarihli Genel Temizlik İşi Sözleşmesi,

... Hiz. İnş. Oto. San Tic AŞ ve... Kurumsal Temizlik AŞ (bölünme öncesi Gülben Med. Tem. Yön. Yem. Piş. Gıda. Çam. Yık. İlaç. Per. Tem. Esen. Ve Tic. Ltd Şti ortaklığı ile 28.10.2010 tarihli Genel Temizlik Hizmeti Sözleşmesi

... Hiz. Bil. Dan. İnş Teks. San. Tic. Ltd. Şti ile 29.11.2010 tarihli 30 Gün Süreli Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Sözleşmesi,

... Temizlik ve Malzemeleri Gıda Tur. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd Şti, ... Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ ortaklığı ile 15.01.2014 tarihli ... Genel Müdürlüğünün ...'da Bulunan Hizmet Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Sorumlu Aşçı , Şefgarson, Müşteri İlişkileri Elemanı, VIP Hizmeti (efakat Görevlisi), VIP Garson, Garson, Damacana Su Dağıtıcısı ve Bulaşıkçı Hizmeti Alımı Sözleşmesi,

... Kurumsal Hizmetler AŞ ile 25.11.2015 tarihli 24 Ay Süreyle Çalıştırılmak Üzere 136 Kişilik Sorumlu Aşçı Aşçı Şef Garson VIP Garson, Garson, Refekat Görevlisi, Müşteri İlişkileri Elemanı, Su Dağıtıcısı, Bulaşıkçı Hizmeti Alımı Sözleşmesi, 26.02.2010 tarihli Birim Fiyat Hizmet Alımı Tip Sözleşmesi,

... Bina Yönetim Hiz. İnş. Gıda. San. Tic. Ltd Şti ile dava dışı ... Hiz. Bilgi İşl. Otom. İnş San ve Tic Ltd Şti ortaklğı ile ... Genel müdürlük Hizmet Binalarının Malzemeli olarak 265 İşçi İle 24 Ay Süreli Genel Temizlik ve Bahçe Bakımı Temizliği Hizmet Alımına Ait Sözleşme,

... Gıda Tem Öz Güv. Sist. Tic. Ltd Şti ve ... Tur.İnş. Tem. Hiz. Teks. Hayv. Akary. İth. İhc. Tic. San Ltd Şti ortaklığı ile 19.06.2007 tarihli Sözleşme

... Gıda Tem Öz Güv. Sist. Tic. Ltd Şti ile 7 Ay Süre İle Genel Temizlik Hizmet Alım Sözleşmesi akdedildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı ...'nın hizmet döküm cetveli celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde düşünüldüğünde; davanın davalı yüklenicilerin işçileri olarak çalışan dava dışı ...'ya yapılan kıdem tazminatı ödemesinin rücuen tahsiline yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Celp edilen hizmet döküm cetvelleri ve alınan bilirkişi raporunda işçinin toplamda 5651 gün çalışması olduğu anlaşılmakla davalı yüklenicilerin sorumluluğu işçinin her bir işverende çalıştığı süre ve o dönem ki ücret üzerinden hesaplanmıştır.

Her ne kadar bir kısım davalılar ödenen kıdem tazminatı yönünden sorumluluğun 1/2 oranında olduğunu savunmuş iseler de, sözleşme eklerinde ... sözleşmelerin eki olduğu gibi, sözleşmelerde de ödenen işçi alacaklarından dolayı davacının 1/2 oranıdna sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmamaktadır, sözleşme eklerinin incelenmesinde de iş sahibi davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalılardan tahsil edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Nitekim ...

Dairesi'nin 18.04.2022 tarih, 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar sayılı ilamında da "...İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar..." şeklinde belirtilmiştir.

Bu nedenle davanın bilirkişi kısmen kabulüne davadan önce davalıların temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından dava tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.