Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/315 K.2024/226

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/315 Esas

KARAR NO : 2024/226

HAKİM : ..... KATİP : ...

DAVACI :... - .... :... VEKİLLERİ :Av. ... Av. ....

DAVALI

1- ... - .... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

2- ... - .... VEKİLLERİ : Av. ... Av. .... Av. ... DAVALI : 3- ... MÜTEVEFFA/(LAR) : ... -.... ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/11/2015

KARAR TARİHİ : 27/03/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalılardan sürücü ... yönetimindeki ve davalı ...'ın maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın 07/02/2014 günü yaya halde bulunan ...'a ve çocuğu ...'a çarpıp ...'in ölümüne, ...'un yaralanmasına neden olduğunu, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketince sigortalı olduğunu ileri sürüp ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ...'un ölümü nedeniyle ... için 100,000,00 TL,

... için 100.000,00-TL manevi tazminatın ve ...'un kendi yaralanması nedeniyle 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı şahıslar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konus kazayla ilgili olarak .... Mahkemesince alınan .... raporunda; müteveffa ...'un kazanın oluşumunda asli, sürücü ...'ın ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, manevi tazminatın bir ceza olmadığını, kişinin manevi üzüntüsünün tatmini amacını taşıdığını, zenginleşme aracı olamayacağını, olayın oluşu ve kusur durumu dikkate alındığında talep edilen manevi tazminat miktarlarının faihş olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olarak da delillerin toplanmasından sonra beyanda bulunacaklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 11.01.2014-11.01.2015 tarihleri arasında .... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığnı, kusur durumunun tespiti için .... rapor alınmasını talep ettiklerini, davacı tarafından davadan önce müvekkili şirkete başvuruda bulunulmadığını, temerrüde düşmediklerini, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden, aleyhe yargılama gideri, faiz ve vekalet ücretine hükmolunmaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Gerçekleşen olayda müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, açılan haksız davanın ve fahiş tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini, yaşanan kazanın müvekkilinin kusuru bulunmaksızın gerçekleştiğini, olay günü müvekkilinin kendisine emanet edilen aracı yerine teslim ederek evine dönmek üzere havanın kararmış olduğu akşam saatlerinde gidişli gelişli çift yönlü yolda seyretmekteyken karşı şeritten gelen araçların arkasından bir anda yolun orta yerinde beliren yaya müteveffa ve davacı ...'a çarptığını,

her şeyden önce müvekkilinin karşı şeritten yoğun şekilde akan trafikte karşıdan gelen seyir halindeki araçların arkasından/arasından çıkabilecek yayaları denetlemesinin mümkün olmadığını, görmesinin de imkanı olmadığını, kazanın gerçekleşmiş olduğu yerin araç trafiğinin yoğun olduğu bir nokta olup yol üzerinde yaya geçidi ya da trafik ışığı da bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı ...'ın maliki, davalı ...'ın ise sürücüsü olduğu, diğer davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalanan aracın yaya konumundaki davacıların murisi ... ve davacı ...'a çarparak ...'un ölümüne, ...'un yaralanmasına neden olduğu trafik kazasında davacılar tarafından davalılara karşı destekten yoksun kalınması nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat ile davacı ...'in kendi yaralanması nedeniyle açtığı manevi tazminat talebine ilişkindir. (2918 sayılı KTK m. 85,91,97, 109, 110 vd; TBK m. 53, 54, 55 vd).

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; dava konusu araca ilişkin police ve hasar dosyasının geldiği, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırmasının yapıldığı, ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden geldiği, gerekli evrakların dosyamız içerisine alındığı, ....'ne ... için yazılan müzekkerelere, .... 'ne ... adına yazılan müzekkereye, ...'ya yazılan müzekkerelere cevap geldiği görülmüştür.

ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... Plaka sayılı otomobil davalı ... adına adına kayıtlı iken 11/01/2014-11-01-2015 tarihleri arasında ... adına kayıtlı ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 268,000 TL olduğunu belirtilmiştir. ... plakalı arcın 08/10/2014 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye satıldığı belirlenmiştir.

2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır.

Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).

Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97).

Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99).

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2).

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53).

Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).

ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (bkz ..... 09/06/2003, .... ,).

Mahkememizce 12.07.2019 tarih ve .... sayılı ilamında. "Davanın maddi tazminat talebi yönünden KABUL edildiği, 100.720,62 TL ... + 14.033,15 TL ... için toplam.

114.753,76 TL maddi tazminatın ... ve ...'dan 07/02/2014 olay tarihinden itibaren ...'dan 26/11/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; ...'un ölümü nedeniyle ... için 50.000,00 TL, ... için 60.000,00 TL, ...'un yaralanması nedeniyle ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın 07/02/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline" karar verildiği, davalıların kararı ayrı ayrı istinaf ettikleri, .... sayılı dosyasında verilen kararda " ...'un maluliyet raporunun aldırılması,

...'un destekten yoksun kalma tazminatının yargılama sırasında 14/07/2017 tarihinden evlendiği gözetilerek bu tarihe kadar hesaplanması için ek rapor aldırılması ve TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak hesap yapılması gerektiği gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği," görülmüştür.

Mahkememizce davacı ... için maluliyet raporu aldırılmıştır.

21/12/2023 tarihli ....'nın ... adına düzenlediği maluliyet raporunda özetle; "Muayene ve rapor tetkik bulguları bildirilen .... oğlu, 11/05/2009 doğumlu, .... T.C numaralı, ...”'un 07/02/2014 tarihli yaralanması neticesinde;

L Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre vücut genel çalışma gücünden kaybetmediği,

2. Erişkin olması halinde 2(iki) ay süre ile iş göremezlik halinde kalacağı,

3. 3(üç) hafta süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu,

4. Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin 12. Maddesine (.... sayılı resmi gazete) göre devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığı kanaatinde olduğumuz hususları saygılarla arz olunur." şeklinde raporu Mahkememize sunmuşlardır.

Aktüer Bilirkişi ...'den alınan 28.11.2022 tarihli Ek Raporda Özetle; "Mahkemenin 05.10.2022 tarihli ara kararı doğrultusunda yeniden hesaplama yapılmış, 07.02.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen ve % 60 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ...'un eşi ... için 7.315,37 TL. oğlu ... için 22,038,76 TL destekten yoksun kalma tazminatı belirlendiği" bildirilmiştir. Alınan raporlar yargısal denetime elverişli olup, somut olaya uygun düştüğü ölçüde hükme esas alınmıştır.

Somut olayda; davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı, davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ...'ın maliki olduğu ... plaka sayılı aracın karışığı trafik kazası nedeniyle davacıların eşi ve annesi olan müteveffa ...'un desteğinden yoksun kalmaları sebebiyle eldeki davanın açıldığı, mahkememizce alınan Kusur Bilirkişi raporunun ceza dosyasındaki rapor ile aynı olması ve raporun yeterli ve denetime elverişli olması nedeniyle aldırılan rapora itibar edilerek meydana gelen trafik kazasında davalı sürücü ...'ın %40 (yüzde kırk) oranında, müteveffa ...'un %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu,

davalılar işleten ve sürücü ile davalı sigorta şirketinin (poliçe limitleri dahilinde) bu oranlar gözetilerek tespit edilecek maddi zarardan birlikte sorumlu oldukları sabittir.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, adli tıp raporu, sigorta poliçesi, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya içeriğine göre; olay tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı aracın çarpması sonucu ...'un vefat ettiği, aktüer bilirkişi tarafından TRH-2010 yaşam tablosu, kazaya karışan tarafların kusur durumu, müteveffanın asgari ücreti üzerinden geliri, davacı ...'un 14/07/2027 de yeniden evlenmesi ile güncel ... içtihatları dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu davacı ... için 7.315,37-TL, davacı ... için 22.038,76-TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunabilecekleri,

ancak ilk kararı davacıların istinaf etmemesi nedeniyle usulü kazanılmış hakların korunması gerektiği, o nedenle ... için önceki kararda kabul edilen 14.033,14-TL ya karar verilebileceği, kabul edilecek bu tutarlara talep gibi sigortalı aracın kullanım amacı nedeniyle davalı şahıslar yönünden kaza tarihi olan 07/02/2014 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 26/11/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte sorumlu oldukları anlaşılmış, dava ve talep arttırım dilekçesi nazara alınarak maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne ilişkin karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafın işleten ve haksız fiil sorumlusu davalılara karşı talep olunan manevi tazminat talebine gelindiğinde, bilindiği üzere 6098 sayılı TBK'nun 56.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Bu bilgiler ışığında, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluşumu, kazaya karışan tarafların kusur durumu ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü, müteveffanın anne ve babasına yapılan ödeme durumu, çocuğunu/ağabeyini kaybeden davacıların içinde bulunduğu ve ileride yaşanacağı muhakkak elem, keder ve ızdırap göz önünde bulundurularak müteveffa ...'un ölümü nedeniyle eşi ...'a 50.000,00-TL, müteveffanın çocuğu ...'a 60.000,00-TL,

ayrıca ...'un kendi yaralanması nedeniyle bu davacıya 40.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şahıslardan tahsili gerektiği, davacılar ihtiyari dava arkadaşı olduğundan maddi ve manevi tazminat yönünden kabul ve reddedilen tutarlar dikkate alınarak kendilerini vekille temsil eden her bir taraf hakkında vekalet ücreti nedeniyle hüküm kurulması gerektiği anlaşıldığından manevi tazminat davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı