Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/486 K.2023/451

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/486 Esas

KARAR NO : 2023/451

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 07/07/2022

KARAR TARİHİ : 15/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı konut yapı kooperatifi üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 25/06/2022 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan 7/a nolu 7/b nolu 8 nolu ve 10/i nolu kararlara davacı tarafından red oyu kullanıldığını, oy çokluğu ile kararların kabul edildiğini, hiç kimsenin bir kooperatife üye olmayacağının zorlanamayacağını, iptal talep edilen 7/a ve 10/i maddelerinde oy çokluğu ile bir işletme kooperatifi kurulmasına ve kooperatif üyesi olan herkesin bu kooperatife üye olmasına karar alındığını, böyle bir kararın yasaya aykırı olduğunu, davalı kooperatifin maliki olduğu,

belirtilen dükkanların ve dükkan üzeri ufak mesken dairelerin asgari raiç bedelinden yeni kurulacak kooperatife asgari raiç bedelden satışına dair kararın başta anayasa ile konulan mülkiyet hakkının ihlali olduğunu, alınan karar ile bu taşınmazların gerçek değeri yerine ilgili belediye tarafından tespit edilen asgari raiç değerden kurulacak olan işletme kooperatifine satılması kararı ile davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, belediyeye kayıtlı raiç değerin gerçek değerin çok altında olduğunu, 8 nolu kararın da yasaya aykırı olduğunu,

her üyenin kendi dairesinde istediği gibi tasarrufta bulunma hakkı olduğunu belirterek davalı kooperatifin 25/06/2022 tarihli genel kurulda alınan 7/a nolu 7/b nolu 8 nolu ve 10/i nolu kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süre zaman aşımı usul esas ve hiçbir bakımdan yerinde bulunmadığını, davacının çelişkili davranış yasağına TMK 2 maddesinde tanımı yapılan dürüstlük kuralına aykırı davranışlar içerisinde olduğunu, ... yönetim kurulunun 24/07/1996 tarihli kararı ile ...

210 ortağı adına kurulan ... ortak olarak kaydedilmesi kararı alındığını, 29/06/2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında davacının vekili olarak oğlunun katıldığını, bu genel kurul gündeminin 8. Maddesi ile gayrimenkul işletme kooperatifi kurulması ve işlemler için yönetim kuruluna yetki verilmesi kararı verildiğini, ayrıca bir kısım dükkanların dükkan üzeri ufak mesken dairelerin devir satış veya bağış şeklinde tapu devri yapılmasına ve kooperatif adına kayıtlı bir kısım dairelerin ortaklar lehine yapılacak ekstra imalatların yaptırılması için 400.000,00 TL'den az olmamak üzere satış veya iş karşılığı yapılması yetkisi verildiğini,

bu kararların oy birliği ile alındığını, toplantı nisabının fazlası ile sağlandığı, alınan kararların ana yasa kanun TTK hükümleri, yasal düzenleme ve ortakların menfaatine uygun bulunduğu davacı dışında başkaca bir ortak tarafından alınan kararlara bir itiraz ve dava ileri sürülmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Deliller toplanmış, ... davalı kooperatifin 25.06.2022 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin gündem, toplantı tutanağı, hazirun cetveli örneği getirtilmiş, ... davalı kooperatifin sicil özeti ve ana sözleşme ile sicil dosyasından bir örnek temin edilerek dosya kapsamına alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı ile davalı kooperatifin defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda ve ek raporda özetle; "bakanlık temsilcisinin katılımı ile yapılan 25/06/2022 tarihli genel kurul toplantısına çağrının ortaklar listesine kayıtlı 64 ortaktan 36 ortağa 23/05/2022 tarihinde taahhütlü mektupla 28 ortağa ise aynı tarihte elden imza karşılığı yapıldığı anlaşılmakla çağrıda yasa ve aykırı bir yön tespit edilmediği,

ortaklar listesine kayıtlı 64 ortaktan 31 ortağın asaleten 7 ortağın vekaleten katılımı ile yapıldığından toplantı nisabında ana sözleşmeye aykırı bir yön tespit edilmediği, davacının vekili vasıtasıyla genel kurula katıldığı, iptalini istediği kararlara karşı red oyu vererek muhalefetini tutanağa geçirdiğinin anlaşıldığı,

7/a maddesinede alınan kayıtlı ortakların hisselerinin miktarınca ortak olacağı gayrimenkul işletme kooperatifi kurulmasına ilişkin kararda davacının üye olmaya zorlanacağı şekilde yorumlanması halinde bu kararın açık kapı ilkesine aykırı olacağı, 7/b maddesinde ise blok ve daire numaraları belirtilen dairelerin rakam belirtilmeksizin asgari raiç bedelleri üzerinden kurulacak işletme kooperatifine satışının veya tahsisine yapılmasına ve tapu dairesine ödenecek satış harç ve masrafları hususunda yetki verilmesine,

karar verildiğini, 1163 sayılı kanunun 42/II-6'cı maddesinde gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulun niteliğini yerine ve azami fiyatının, satılacak gayrimenkulun asgari fiyatını belirlemek genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasında sayıldığı,

ana sözleşmenin 23/I-9 maddesinde aynı hükmün düzenlendiğini, somut olayda ise satılacak dairelerin asgari satış bedelinin belirlenmediği gibi satış usulü de belirlenmemiş olduğunu, bu kararın asgari satış fiyatı ve satış usulünün yönetim kuruluna devredilmesi sonucunu doğurur nitelikte olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğunu,

mevcut kooperatifin ortak sayısının üstünde üretilen dairelerin satılıp harç vesair ve yeni kurulacak kooperatif için masraf yapmaya gerek kalmaksızın 1163 sayılı kanunun 81/II maddesine göre ferdileşmeyi tamamladıktan sonra ana sözleşme değişikliği ile gayrimenkul işletme kooperatifine dönüşmesinin mümkün olduğunu, ancak tüm ortakların kabul etmesi halinde işletme kooperatifi kurularak tüm ortakların işletme kooperatifine geçmesi ve mevcut kooperatifi tasfiye etmelerinin de mümkün olduğunun, 8 nolu gündem maddesi yönünden alınan kararın cam balkon daire içi koridordaki vestiyerler, kiler, yatak odası elbiselik, gardroplar,

ebeveyn soyunma odası, raf dolap ve ekleri yapılması kısmı yönünden ortakların çoğunluğunun tercihi ile karar alınmasında yasa ve ana sözleşmeye aykırı bir yön tespit edilmediği, yapılacak işlerin masrafı ve satış masraflarını karşılamak için ... nolu dairelerin ve birinci kattan her hangi bir dairenin asgari raiç bedelinden az olmamak üzere satış yetkisinin yönetim kuruluna verilmesi kararının asgari satış fiyatı ve satış usulunun yönetim kurulan devredilmesi sonucunu doğurduğunu,

10 nolu günden maddesinin İ bendinin gündemin 7/a ve 7/b maddelerinde alınan kararların uygulanması için yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin olup aynı değerlendirmelerin burada da cari olduğunu" ifade edilmiştir.

Dava; davalı kooperatifin 25.06.2022 tarihli genel kurul toplantısının 7/a nolu 7/b nolu 8 nolu ve 10/i nolu alınan kararların iptali talebine ilişkindir.

Davalı kooperatifin 25.06.2022 tarihli genel kurul toplantı tutanağının tetkikinde; toplantının açılışında ortaklar listesinde kayıtlı 64 ortakdan 31 ortağın asaleten 7 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 38 ortağın toplantıda hazır bulunduğu, hazirun listesinin tetkikinde davacının vekaleten toplantıya katılmış olduğu görülmüştür.

1163 sayılı kooperatifler kanunu 53. maddesi uyarınca genel kurulda alınan kararların geçersiz olması (yokluğu) hali, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya yetkili olmayan kimselerin karara iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptal isteminde bulunabilmek için toplantıya katılan üyenin ret oyu kullanması ve oylama sonrasında karara muhalif kalarak keyfiyeti tutanağa geçirtmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, "Genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir.

Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." hükmünü; aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur" hükmünü; anasözleşmenin 33. maddesinin 1. fıkrası, "Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortaklardan genel kurula katılma hakkına sahip olanların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması gerekir.

İlk toplantıda nisap temin edilmediği takdirde ikinci toplantıda nisap aranmaz" hükmünü. 2. fıkrası ise "Genel kurulda kararlar, ortaklar cetvelinde imzası bulunanların yarıdan fazlasının oyu ile alınır." hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, BK'nın 19 ve 20. maddeleri hükümlerine göre mutlak butlanla batıldır ve mahkemece de re'sen dikkate alınır.

Batıl hükmünde olan kararlar, baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların batıl olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir.

Somut uyuşmazlıkta davacının ortağı olduğu davalı kooperatifin 25.06.2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında 7/a nolu 7/b nolu 8 nolu ve 10/i nolu maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesi talebinde bulunmuş olmakla davanın yasal 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ve 1163 sayılı kooperatifler kanunun 53. maddesi uyarınca davacının iptali talep edilen kararlar yönünden red oyu kullanarak muhalefetini tutanağa şerh düştüğü anlaşılmıştır.

Dava konusu edilen davalı kooperatifin 25/06/2022 tarihli 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının 7/a maddesinde " Bu genel kurul toplantımızda hazirun listesinde kayıtlı ortaklarımızın hisseleri miktarınca ortak olacağı işletme kooperatifi kurulmasına" 7/b maddesinde "Kurulacak bu işletme kooperatifine ... dükkan üzeri 1-2-3 nolu dairelerin ve ... nolu dükkanların asgari rayiç bedelinden satışının veya tahsisinin yapılmasına" 8. Maddesinde "Cam balkonların ve daire içi koridordaki vestiyerler, kiler, yatak odası elbiselik, gardolaplar, ebeyvn soyunma odası raf dolap ve ekleri,

Dükkan önlerine yapılacak sundurma demir ve aksamlarının ve kurulacak işletme kooperatifine dükkan ve dükkan üstü dairelerin satışından çıkacak harç, vergiler ve diğer masraflar için ... nolu dairelerin ve birinci kattan herhangi bir dairenin asgari rayiç bedelden az olmamak üzere satış yetkisi verilmesine" 10/i maddesinde ise "Gayrimenkul işletme kooperatifi kurulmasına, mevcut kooperatif ortaklarının hisse başına bir pay sahibi olarak kayıt edilmesine,

Kurulacak gayrimenkul işletme kooperatifine ... nolu dükkanların, dükkan üzeri 1-2-3 nolu ufak mesken dairelerin asgari rayiç bedelinden satış tapu devri yapılması" şeklinde karar alındığı görülmüştür.

İptal talebine konu genel kurul kararlarının 7/a 7/b, 8 ve 10/i maddeleri içeriğinde ayrı bir işletme kooperatifi kurulmasına ve kurulacak işletme kooperatifine kararda belirtilen daire ve dükkanların asgari raiç bedelinden satış veya tahsisinin yapılmasına,

işletme kooperatifine dükkan ve dükkan üstü dairelerin satışı nedeni ile çıkacak harç vergi ve masrafların bir kısım dairelerin asgari raiç bedelden az olmamak üzere satışı hususunda yetki verilmesine karar verilmiş olup bir yapı kooperatifinin 1163 sayılı kanunun 81/2 maddesi kapsamında ferdileşmeyi tamamladıktan sonra ana sözleşme değişikliği ile tür değiştirmek sureti ile işletme kooperatifine dönüşmesi mümkün iken ayrı bir işletme kooperatifi kurulmasına karar verilerek tüm ortakların bu kooperatife üye yapılmasının hiç kimsenin kooperatif üyesi olmaya zorlanamayacağı açık kapı ilkesini aykırılık teşkil ettiği gibi 1163 sayılı kanunun

42/II-6'ncı maddesinde belirtilen genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkilen arasında sayılan gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemeye ilişkin yasal düzenlemeye ve ana sözleşmenin 23/I-9 maddesine aykırı olarak genel kurulun 7/b,

8 ve 10/i maddelerinde belirtilen daire ve dükkanların asgari raiç bedeli üzerinden satılması ve yönetim kurulan bu yönde yetki verilmesine ilişkin kararların satış fiyatını ve satış usulünü belirleme yetkisinin yönetim kuruluna devri niteliğinde olduğundan bu yönleri ile alınan kararların kanun ve ana sözleşmeye aykırı olduğu yine 8. maddede cam balkon, vestiyer,

kiler... yapımı ve kurulacak işletme kooperatifine dükkan ve dükkan üstü dairelerin satışından çıkacak harç vergi ve diğer masraflar için bir kısım dairelerin asgari raiç bedelden az olmamak üzere satış yetkisi verilmesine ilişkin alınan kararında satışı yapılacak daire ve dükkanların satış fiyatı ve satış usulününü belirlemeye ilişkin genel kurula ait olan yetkinin yönetim kurulana devri niteliğinde olduğundan kanun ve ana sözleşmeye aykırı alındığı sonuç ve kanaatine varılmakla kanıtlanan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...