Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/545 K.2024/297

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/545 Esas

KARAR NO : 2024/297

...

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 06/08/2022

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Davalı ...

28/03/2024 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası müvekkiline ait ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, ...aracın ZMMMS sigortacısı davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine kısmen maddi hasar ve değer kaybı bedeli ödendiğini, ancak ödenen tutarın davacının gerçek zararını karşılamadığını, davalı aracı sürücüsü ve sahibi ... meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, davacının aracında meydana gelen hasarın 42.309,17 TL olarak hesaplandığını, ileri sürüp şimdilik 50,00 TL araç hasar bedeli,

50,00 TL araç değer kaybı ve 50,00 TL araçtan mahrum kalınması sebebiyle muadil araç tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalı araç sürücüsü/araç sahibi ve sigorta şirketinden müştereken ve mütelsilen (davalı sigorta şirketinde poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan tazmini talep ve dava etmiş, davacı vekili 12/02/2024 tarihinde talep artırım dilekçesi vererek değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedelini artırmıştır.

CEVAP

Dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkere cevabı gelmiş, kasko poliçesi, ZMMS poliçesi, hasar dosyası, Makine Mühendisi Bilirkişi raporları (Kök ve Ek Rapor) dosya içerisine alınmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve ... Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir.

Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur ...

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (... sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ... aldırılan 18/04/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yukarıda yapılan inceleme tespit, değerlendirme ve hesaplama sonuçlarına göre,

... plakalı kamyonet sürücüsü ... yukarıda sayılan 2918 SayılıKarayolları Trafik Kanununun 57/c, 57/c-2, 84/h ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle 9675 (yüzde yetmiş beş) oranındakusurlu olduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi nedeniyle 9625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,

3-Dava konusu ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 42.477,53 TL olduğu,Davalı tarafa (...) sigortalı araç sürücüsünün 29675 oranında kusurlu bulunmuş olmasınedeniyle, davalıların hasar bedelinin de X75'i olan 42.477,53x475 -> 31.858,15 TL bedeldensorumlu olması gerektiği,

4-Dava konusu ...plakalı araçta meydana gelen değer kaybı 13.288,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Yukarıda yapılan inceleme tespit, değerlendirme ve hesaplama sonuçlarına göre,

... plakalı kamyonet sürücüsü ... yukarıda sayılan 2918 SayılıKarayolları Trafik Kanununun 57/c, 57/c-2, 84/h ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle 9675 (yüzde yetmiş beş) oranındakusurlu olduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları

Trafik Kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi nedeniyle9625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,

3-Dava konusu ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 42.477,53 TL olduğu,Davalı tarafa (...) sigortalı araç sürücüsünün 29675 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, davalıların hasar bedelinin de X75'i olan 42.477,53x475 -> 31.858,15 TL bedelden sorumlu olması gerektiği, 4-Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı 13.288,00 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde rapor hazırlamıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 21/11/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/c, 57/c-2, 84/h ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle 9675 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu,

....plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi nedeniyle 3625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,

3-Dava konusu ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 42.477,53 TL olduğu, Davalı tarafa (...) sigortalı araç sürücüsünün 3675 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, davalıların hasar bedelinin de 9675'i olan 42.477,53x9675 - 31.858,15 TL bedelden sorumlu olması gerektiği,

4-Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı Yargıtay İçtihatları doğrultusunda 15.000,00 TL olarak hesaplandığı.

Ancak söz konusu aracın 09.01.2019 ile 25.12.2021 tarihlerinde iki adet hasar kaydının bulunması ile 25.12.2021 tarihindeki hasar bedelinin KDV hariç 33.981,15 TL gibi yüksek bir bedel olması nedeniyle değer kaybetmiş olacağı ve bu nedenle değer kaybı. 10.000,00 TL olarak değerlendirilmiştir.(aracın söz konusu hasarı arka kısımlarına aittir, bu hasarla ilgili değildir)

Davalı ... tarafından 29.06.2022 tarihinde Av. ...'na 7.690,83 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı dosyada bulunan dekont'tan anlaşılmaktadır.

Buna göre davacının, davalı tarafa sigortalı araç sürücüsünün 9675 kusuruna tekabül eden değer kaybı alacağı - 10.000,00-7.690,83 - 2.309,17 x93675 — 1.731,87 TL olarak hesaplanmıştır.

5-İkame araç bedeli 6.250,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsünün 9675 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, davacı tarafın araç ikame bedeli kaybı 6.250,00x3675 - 4.687,50 TL olarak hesaplanmıştır. Görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi ek raporu düzenlenmiş olup takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. " şeklinde rapor hazırlanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 28/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...a ait ... plakalı araç sürücüsünün %75, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü davacının %25 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeni ile davacının aracında 42.477,53 TL hasar bedeli oluştuğu, kusur oranlarına göre davacının davalılardan talep edebileceği hasar bedelinin 31.858,15 TL olduğu,

talep gibi 50,00-TL hasar bedeli yönünden davanın kabulü gerektiği, davacının aracında önceki hasarlar nedeniyle değer kaybının 10.000,00-TL olup davalıların dava öncesinde ödediği değer kaybı tazminatı düşüldükten sonra davacının davalıdan talep edebileceği değer kaybının 1.731,87-TL kaldığı, ikame araç bedelinin bilirkişilerce 6.250,00-TL olarak hesaplandığı,

davalı araç sürücüsünün %75 kusuru oranında davalı ... ödemesi gereken miktarın 4.687,00-TL olup, hasar bedeli ve değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 30/06/2022 tarihinden itibaren aracın cinsi nedeniyle yasal faiziyle birlikte her iki davalıdan, araç mahrumiyet bedelinin davalı Recep İnan'dan kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

...