Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/805 K.2024/275

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/805 Esas

KARAR NO : 2024/275

HAKİM :.... KATİP : ...

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ... MÜTEVEFFA : ....

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/11/2022

KARAR TARİHİ : 17/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/04/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının annesi ...'ın 25/07/2021 tarihinde sürücüsü ... olan ve davalı şirkete sigortalı ... plakalı araçta yolcu konumunda iken, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle takla atarak kaza yapması neticesi hayatını kaybettiğini, ceza dosyasında sürücünün kusurlu olduğunun belirlendiğini,

sigortaya yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını ileri sürüp davacının bakıma muhtaç küçük oğlunun ilköğretim eğitimini tamamlayıncaya kadar ki süreç için bakıcı hizmetinden faydalanabilmesi amacıyla şimdilik 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 25/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili davasını 27/02/2024 tarihinde Islah ederek talebini 184.525,00_TL'ya çıkarmış, Islah Dilekçesi taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket aleyhine açılan bu davanın haksız ve dayanaksız olup, davacı tarafın müvekkıl şırkete dava konusu olay ile ilgili olarak dava öncesınde başvurusu bulunduğunu, ancak davacıların başvurusu teminat kapsamında olmadığından taleplerinin reddedildiğini, davacının annesi müteveffa ...'ın desteğinden yoksun kaldığının iddia edildiğini, davacının 28.10.1992 olup, yaşının 31’ olduğunu, ayrıca desteklik edecek olan ile destek tazminatı isteyenin arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerektiğini, trafik kazasında ölen murislerin kural olarak yetişkin çocuklarına bakmakla yükümlü olmadığını,

emniyet kemerinin takılmaması halınde olayda müterafık kusur durumunun mevcut olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, kusur oranı nispetinde hesaplanacak tazmınattan tenzilat yapılması gerektiğini, müterafik kusur için kazada kusurlu olmak değil, kaza sonucu oluşan zararın meydana gelmesinde kusur sahibi olması gerektiğinin arandığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının desteği ...'ın sigortalı aracın tek taraflı kazasında ölmesi nedeniyle davalıdan destekten yoksun kalma tazminat talep etme yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarın belirlenmesi ile davalıdan tahsili isteğine ilişkindir. (TBK.53, 55; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, 91, 98).

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, ....., ... 'ne yazılan yazıların cevapları dosya içerisine alınmış, ceza dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası ve davacının fakirlik ilmühaberi ve murisinin sosyal ekonomik araştırma müzekkere cevapları dosya içine konulmuş, tanıklar dinlenmiş ve bilirkişi raporu aldırılmıştır.

ZMMS POLİÇESİ'nin incelenmesinde; Kaza yapan ... plakalı otomobilin ... adına kayıtlı iken davalı Sigorta Şirketi'nde kaza tarihini de kapsar şekilde( 27/03/2021-2022 ) tarihli arasında ZMMS 'li olduğu, kazanın poliçe vadesi içinde meydana geldiği, bahsi geçen aracın poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğu," anlaşılmıştır.

Mahkememizin 20/09/2023 tarihli 2. Celsedeki davacı tanığı ... beyanında;" Davacı benim görümcem olur, çocuğu bir yaşındayken eşiyle tartışıp ayrıldılar ve yaklaşık 6 yıldır bizimle birlikte yaşamaktadır, kayınvalidem ... ölmeden önce o da bizimle yaşıyordu, kayınvalidem görümcemin çocuğuna baktığı için görümcem haftada 3-4 gün temizliğe giderek geçimini sağlıyordu, ancak kayınvalidemin ölümünden sonra özel durumu olan çocuğa kimse bakmadığı için görümcem çalışamamaktadır, benim de kendi çocuklarım olduğundan ve çocuğun özel durumu bulunduğundan görümcemin çocuğuna bakamıyorum," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 20/09/2023 tarihli 2. Celsedeki davacı tanığı ... beyanında;" Benim kardeşim ... 2018 yılında eşinden ayrılıp annemle birlikte yaşadığımız eve gelmişti, kendisinin otizmli küçük bir çocuğu vardı, çocuğa annem baktığı için kardeşim haftada 4-5 gün ev işlerine giderek geçimini sağlıyordur, ancak 2021 yılında kaza nedeniyle annemi kaybettikten sonra kardeşim çocuğunu bırakıp işe gidememiştir bu nedenle desteğinden yoksun kalmıştır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır.

Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).

Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ..... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97).

Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99).

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2).

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53).

Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).

ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (bkz ..... 09/06/2003, ...,)

Kusur Bilirkişi .... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ... tarafından hazırlanan 15/02/2024 tarihli Heyet Raporunda özetle; "KUSUR YÖNÜNDEN "

1-Dosya muhtevasında yer alan ve trafik görevlilerinin düzenlemiş olduğu trafik kazası tespit tutanağındaki görüşün olayın oluşuna uygun düştüğü değerlendirilerek görüşüne iştirak edilmiştir

2-... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı karayolları Trafik kanununun 52/1a-b maddelerini ihlalen % 100 oranında Tam Kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

3- MÜTERAFİK KUSURA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME. Müterafik kusur, zarara uğrayanın zararın doğumunda veya artmasında etkisinin bulunduğu hallerde söz konusu olmaktadır. Bir başka anlatımla müterafik kusur, zarar görenin kusurlu veya özensiz davranışıyla zarara katılımı demektir. Bu durumda doğan zarar nedeniyle sorumlu olan tazminat yükümlüsü, zarara katkısı bulunan zarar gören ile birlikte kusurlu olacaktır.

Dosya muhtevasında yer alan ve olay yeri inceleme ekiplerince düzenlenen olay yeri inceleme raporunda yolcu koltuğunda oturan müteveffa ...’ ın araç içerisinde bulunduğu ve sağlık görevlilerince araçtan çıkarıldığı tespitinden hareketle takla atan araçtan dışarı fırlamayan müteveffanın her ne kadar kaza tespit raporunda emniyet kemeri kullanımı belirsiz olarak işaretlenmişse de kaza esnasında emniyet kemeri kullanmış olduğu anlaşılacağından nihai takdir sayın mahkemenize ait olmak üzere mütevvaffa ...’ ın MÜTERAFİK KUSURU OLMADIĞI kanaatine varılmıştır.

4-Kazanın meydana gelmesinde başkaca etken bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

"AKTÜERYA YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME"

Dava. 25.07.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda vefat eden ...’ın kızı tarafından açılan maddi tazminat davasıdır. Kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine 23.07.2021/2022 tarihlerini kapsar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı bulunduğu, poliçe ile riziko tarihi itibariyle kişi başına 430.000,00TL tutarlı kişi başı vefat teminatı sağlandığı tespit edilmiştir.

Müteveffanın torunu 28.04.2017 doğumlu torunu ...’ye bakmakta olduğu, dosyada yer alan tanık anlatımlarından anlaşılmaktadır. ...’ın da emsal kararlarında torununa destek verdiği ispat edilen anneannenin vefatı nedeniyle torununa bakım ihtiyacına istinaden destek olduğu kabul görmektedir. 222 Sayılı İlköğretim Kanunu’nun 7. Maddesinde: ‘İlköğretim.

1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleştirmek için kurulmuş dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur’ denilmiştir. Bu yasal düzenlemeye göre ilköğretim 8. Sınıfta sona ermektedir.

Bu durumda 25.07.2021 tarihinde henüz 4 yaşında olan torunu ...’ye bakarak destek olan müteveffanın; dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak ilköğretim eğitimini tamalayacağı 14 yaşına değin (28.04.2031) torununa destek olacağı varsayılarak hesaplama yapılacaktır. Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile duruşmada alınan tanık beyanları ile hakkaniyet göz önünde bulundurularak.

Müteveffa’nın vefat tarihinde eşi de hayatta olduğundan; gelirinin 4/9’ar payını kendisine ve eşine ayıracağı, 1/9 payını ise torununa ayıracağı öngörülerek ve asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılacaktır. Hesaplamada kusur tenzili yapılmamıştır.

İşlemiş devre geliri 192.671,90TL olarak hesaplanmıştır. İşleyecek devre geliri 1.495.053,08TL olarak hesaplanmıştır. Devre gelirleri toplamı; 192.671,90TL + 1.495.053,08TL = 1.687.724,98TL olarak hesaplanmıştır. 1/9 destek pay oranı esas alınarak; 1.687.724,98TL x 1/9 = 184.525,00TL destek tazminatı hesaplandığı, ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı karayolları Trafik kanununun 52/1a-b maddelerini ihlalen % 100 oranında Tam Kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, müteveffanın vefatı dolayısıyla torunu ... yönünden 184.525,00TL destek tazminatı hesaplandığı, takdirin Mahkemede olduğu,"şeklinde rapor hazırlamışlardır.

Deliler değerlendirilmiştir.

Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigortası ile sigortalanan ... sayılı aracın aracın karıştığı karıştığı ölümlü-yaralanmalı, tek taraflı trafik kazası sebebiyle davacının desteği ve annesi ...'ın vefatı sebebiyle eldeki tazminat davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının desteğinin sigortalanan araçta yolcu olarak bulunduğu, dolayısıyla davacının zararının sigorta teminat limiti kapsamında olup olmadığı üzerinde toplanmıştır. .... tarafından yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen Olay Yeri İnceleme Raporunda; ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi sonucu araçta yolcu olan ...'ın olay yerinde öldüğü, belirtilmiştir. .... yapılan soruşturma sonucu .... Esas sayılı ceza davasının açıldığı görülmüştür.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, savcılık dosyası, bilirkişi raporu, sigorta poliçesi ve tüm dosya içeriğine göre; davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının annesinin vefat ettiği, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği,

sigortalanan araçta yolcu olarak bulunan destek ...'ın öldüğü tarihe kadar davacının küçük çocuğuna bakmak suretiyle fiilen davacıya destek olmaya devam ettiği, desteğin torunu ...'nin bakıma ihtiyaç süresi gözetilerek ve desteğin asgari ücret üzerinden alabileceği muhtemel geliri, ... yazı cevabı ile TRH-2010 yaşam tablosu dikkate alınarak ... içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olarak güncel değerler üzerinden aldırılan aktüer bilirkişi raporuna göre garameten yapılan hesap sonucu davalı tarafından davacıya 184.525,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesinin gerektiği,

davalının cevap dilekçesindeki ölenin emniyet kemerini takmayarak müterafik kusur teşkil eden tazminattan indirim yapılmasını gerektiği savunmasının kaza tespit tutanağı gözetildiğinde yerinde olmadığı, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığından davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düşmüş sayılacağı, kaza yapan aracın hususi araç olması nedeniyle tespit olunan tutara temerrüt tarihi itibarıyla yasal faizi işletileceği anlaşılmış olup, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Katip .... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı