Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/426 K.2024/554

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/878 Esas

KARAR NO : 2024/536

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan )

DAVA TARİHİ : 22/12/2023

KARAR TARİHİ : 12/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (İtirazın iptali sigorta poliçesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ... Şirketinin sigortalısı olduğu ... plaka numaralı iş makinesinin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesinin davacı şirketçe düzenlendiği, Sigortalı ...

A.Ş. adına kayıtlı iş makinesi, ehliyetsiz araç sürücüsü ...’ın sevk ve idaresindeyken 16.08.2023 tarihinde davaya konu kaza meydana geldiğini, Kazanın oluşumunda, ehliyetsiz araç sürücüsü ...’ın, .... il yolunun 68+500 kilometresinde bakım onarım çalışması yaparken, ... plakalı dava dışı araç sürücüsü ...’nin aracının sağ ön kısmına çarpması sonucu gerçekleşen kazada asli ve tam kusurlu olduğunu, Bu husus .... tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında da belirtildiğini, Kaza Tespit Tutanağında;

...’ın, 2918 sayılı KTK'nın “47/1-d trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk ve yükümlülüklere uymamak” kuralını ihlal ettiği, ... plakalı otomobil sürücüsü ...’nin herhangi bir kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı tutanak altına alındığını, Trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebi ile davacı şirket tarafından yapılan ödemelerin toplamı 61.351,03 TL olduğunu, Konu ile ilgili .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

davalı borçlu tarafından icra takibine itiraz edildiğini belirterek itirazın kaldırılmasına ve icra takibinin tüm alacaklar yönünden devamına, % 20'den az olmamak üzere, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle. 16.08.2023 günü, dava dışı ... yönetimindeki ... plakalı araç, bölgede bakım ve onarım çalışması yapan, davalıya ait ... plakalı, sürücüsü ... olan iş makinesine çarptığını, Davalı şirket .... il yolu Km.

34 + 644 - 76 + 400 arası ikmal işinde yüklenici durumunda olduğunu, Kaza 68 + 500 Km.de meydana geldiğini, Kaza nedeniyle jandarma birimlerince düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, davalı şirkete ait iş makinesi şoförü ...’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/1-d maddesini ihlal ettiği, diğer sürücünün herhangi bir kusuru olmadığı kanaatine vardığını, Ancak bu tespit hatalı olduğunu, Davalı çalışma yaptığı yol boyunca yükümlülüklerinde bulunan her türlü trafik işaretlemelerine trafik levhalarına, koni ve flaşörlerin yeri, mesafesi ve sayısına uyduğunu, davalının bahsi geçen proje kapsamındaki kesimlerde,

onaylanmış trafik işaretleme projesine uygun olduğunu ve ... tarafından onaylandığı, Davalı çalışma yaptığı yolu usulüne uygun bir şekilde böldüğünü, trafik levha işaret ve işaretçisi ile çalışma alanındaki trafik güvenliğini kontrollü şekilde servis yolundan vermiş ve trafiğe kapatmışken, ... plakalı sürücü kapalı yola girerek trafik işaretçisinin yönlendirmelerini görmeyerek dikkatsizliğinden kaynaklı olarak kazaya sebebiyet verdiğini, Konu ile ilgili ....

D İş sayılı dosyası kusur oranına itirazda bulunulduğunu, ancak Mahkeme; “tespit isteyenin tespit dilekçesinde ileri sürdüğü hususların, delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı şartını sağlamadığı, delil tespitinin tespit davası niteliğinde olmadığı,

talep konusu olayda tespit isteyenin iş bu dilekçesindeki taleplerinin ancak yargılama konusunu oluşturabileceği anlaşılmakla hukuki yararının olmaması” sebebiyle şartları oluşmayan tespit talebinin reddine karar verdiğini, Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına rücu sebebi olmayacağını, ... plakalı araç kiralık olup kiralayandan farklı bir kişinin kullanması durumunda, meydana gelen hasarlar sigorta kapsamında olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 13.05.2024 tarihli raporda özetle. "Davalı ... Şirketi’nin; olayın meydana gelmesinde % 100 (Yüzdeyüz) oranında TAMAMEN KUSURLU olduğu, ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ahar DEĞERLİ’nin meydana gelen olayda KUSURUNUN BULUNMADIĞI, Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta hasar yönünden oluşan zarar tutarının reel olarak KDV Dahil 61.351,03-TL olduğu ve bu zararın davacı sigorta şirketi ...

A.Ş. tarafından ödenmiş olması ile oluşan zararın tamamen giderildiği ve davacı tarafa ödenen hasar bedelinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğunun değerlendirildiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları'nın B.4.c maddesi gereğince davacı sigorta şirketinin, sigorta ettirene rücu etme hakkına sahip olduğu, Araç kiralamalarında; temelde malik işleten olmakla birlikte yasa gereğince malik, uzun süreli olarak aracı kiraladığında; kiracının, işletenlik niteliği kazanacağı ve hukuki sorumluluk altına gireceğinin değerlendirildiği

" şeklinde görüş bildirmiştir. Davacı sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurlu olduğundan ve aracı ehliyetsiz olarak kullandığından bahisle, sözleşmeye dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine yaptığı icra takibine davalının itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesini istemiştir. .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 63.042,72 TL alacak üzerinden ilamsız takip yapıldığı, davalının takibe borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan 16/08/2023 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda "...16/08/2023 günü saat 15.05 sıralarında sürücüsü ... İhsaniye Köyünden Karaman Merkez istikametine doğru seyir halindeyken belirtilen km ye geldiğinde yolda yol bakım ve onarım çalışması yapan ... plakalı ... idaresindeki iş makinası ile .... yönüne doğru yol çalışması yaparken ... plakalı aracın ön sağ kısmına çarpması sonucu kazanın meydana geldiği,

bu kazada iş makinası şoförü ...'ın 2918 sayılı KTK'nunda belirtilen "47/1-D trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diper kural yasak zorunluluk ve yükümlülüklere uymamak kuralını ihlal ettiği ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nin herhangi bir kusurunun olmadığı kanaatine kaza yerinde yapılan inceleme araştırma ve ölçüm sonucu varılmıştır..." şeklinde tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Davacı sigorta şirketi ile davalı arasında 25/11/2022-2023 vadesini kapsar şekilde kazaya karışan iş makinesi ile ilgili olarak karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi akdedildiği anlaşılmıştır. ... plakalı aracın tramer bilgileri ...'nden celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkını düzenleyen maddesinde; "...Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. ...Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir...

Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalisonucunda meydana gelmiş ise..." maddesi bulunmaktadır.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4. maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmıştır.

Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. (.... sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kaza tarihi olan 16/08/2023 günü .... istikametinde ... plakalı araçla seyir halinde olan sürücünün aracının sağ ön kısmına yolda bakım çalışması yapan sigortalı iş makinesinin çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, kaza anında iş makinesini kullanan dava dışı sürücünün kaza anında geçerli bir sürücü belgesinin olmadığı ve yine kazada kaza anıda yol çalışması yapılmasına rağmen trafik akışının sağlanması için gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı, işaretleme standartlarına uygun trafik işaretlemelerinin mevcut bulunmadığı, sigortalı araç sürücünün tam ve asli kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu suretle hasar yönünden yapılan bilirkişi incelemesinden de anlaşılacağı üzere kazaya karşılan ... plakalı araç için davacı tarafından ödenen parça ve işçilik bedellerinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla, kaza anında sigortalı araç sürücünün geçerli bir sürücü belgesinin bulunmaması ve meydana gelen kazada asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafından aracın kaza tarihinde kiralandığı iddia edilmiş ise de, bu husus davalı tarafından ispat edilememiş olup, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddi ile yine takibin kötüniyetli yapıldığı davalı yan tarafından ispat edilemediğinden kötüniyet tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.