Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/643 K.2024/212

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin dava dışı ...'den ...'ni aldığını ve işin bir kısmı için davalı ile taşeronluk sözleşmesi akdettiğini, iş devam ederken davalının işçisi ...'ın iş kazası geçirerek vefat ettiğini, hak sahiplerinin açtığı dava neticesinde bir miktar maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini, davacı ve davalı şirketlerin tazminattan müteselsilen sorumlu tutulduğunu, icra dosyasına davacı şirketin 211.410,87-TL, davalı şirketin 81.388,88-TL ödediğini, ayrıca davacı şirketin 4.638,25-TL karar harcı ödediğini,

ancak taraflar arasındaki sözleşmeye göre iş kazası nedeniyle ödenecek tazminatlardan davalı şirketin sorumlu olduğunu beyanla; .... Esas numaralı dosyasında müvekkili tarafından ödenen 211.410,87-TL'nin, ödeme tarihi olan 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, taraflar arasında imzalanan 13/06/2016 tarihli Taşeron Sözleşmesi'nin ilgili hükümleri gereğince davalıdan tahsiline ve müvekkiline ödenmesine,

.... . numaralı dosyasından verilen karar gereğince müvekkili tarafından ... ödenmek zorunda kalınan karar harcı ve gecikme zammı toplamı olan 4.638,25-TL'nin ödeme tarihi olan 06/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte taraflar arasında imzalanan 13/06/2016 tarihli Taşeron Sözleşmesi'nin ilgili hükümleri gereğince davalıdan tahsiline ve müvekkil firmaya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin kendi kusuruna isabet eden miktarı icra dosyasına ödediğini, her ne kadar sözleşmede iş kazası tazminatından taşeron sorumlu tutulmuş ise de davacının kendi kusuruna isabet eden miktarı rücu edemeyeceğini, tünelin davalı şirket tarafından yapılmadığını, olayın davalının sorumluluk sahasında meydana gelmediğini, işin denetim ve kontrolünün davacıya ait olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçinin iş kazası neticesinde vefatı dolayısıyla davacı tarafından mahkeme ilamına dayalı olarak ödenen tazminatın taraflar arasındaki taşeronluk sözleşmesi kapsamında rücuen tazmini talebinden ibaret olup davacı yüklenici, davalı taşerondur. Taraflarca dayanılan deliller toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davaya dayanak ödemelere dair .... Esas sayılı dava dosyası, .... sayılı takip dosyası suretleri celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Taraflar arasındaki 13/06/2016 tarihli taşeronluk sözleşmesinin incelenmesinden; davacı yüklenici ... İnş. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenimindeki "... " yapım işindeki bir kısım derivasyon tüneli kontak, konsolidasyon enjeksiyolarıyla baraj gövdesi kapak perde enjeksiyon yapım işinin davalı taşeron ... İnşaat Ltd. Şti. ve ...

İnşaat A.Ş.'ye bırakılmasına yönelik olduğu; sözleşmenin C.10. maddesinin, "Taşeron, işçi sağlığı ve iş güvenliği kanunu uyarınca gerekli önlemlerini almakla yükümlüdür. İş ve İşyeri çevresinde, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden taşeron sorumludur. Taşeron kaza zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak zorundadır.

Ayrıca taşeron, işyerinde kullanılan araç, gereç, makinelerle, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır." hükmünü, C.11. maddesinin, "Çalışanların kazaya uğramamaları için tedbirler almasına rağmen olabilecek her türlü iş kazaları ile iş kazası sayılmayacak diğer kazalarda, kazaya uğrayan işçilerin ve üçüncü kişilerin tedavilerine ilişkin giderlerle, kendilerine ve ailelerine ödenecek her türlü maddi ve manevi tazminatlar taşerona aittir.

Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya iş yüzünden ölenlerin ailelerine ödenecek tazminatta taşeron tarafından karşılanır." hükmünü, F.1. maddesinin "Taşeron İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği şartnamesi, yapı işlerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun ve yeni yürürlüğe girmiş veya girecek kanun, mevzuat diğer mevzuat hükümlerine göre her türlü güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür.

Taşeron işçilerine iş güvenliği ve işçi sağlığı hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde eğitim vermek zorundadır.

Taşeron firma; çalışanlarının ya da üçüncü kişilerin uğrayacağı zararları, herhangi bir ihtar veya ihbar gerek kalmaksızın derhal ve defaten tazmin etmekle yükümlüdür." hükmünü, C.12. maddesinin ise "İşverenin iş bu sözleşmenin C.9., C.10., C.11., C.14., F.1., F.2., F.5. maddelerinde yazılan sebepler ile diğer sebeplerden ötürü; işçilere, 3. kişilere ve/veya idareye herhangibir ödeme yapması durumunda, taşerona rücu edecektir.

Taşeron bu konuda sorumluluğu 10 yıl süre ile devam eder." hükmünü haiz olduğu görülmüştür.

.... Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; dava dışı işçi ...'ın geçirdiği iş kazasında vefatı dolayısıyla ikame ettikleri maddi ve manevi tazminat istemli davada mahkemece yapılan yargılama sonunda tesis edilip 04/04/2023 tarihinde kesinleşen 27/10/2022 ve .... Karar sayılı ilam ile özetle; meydana gelen iş kazasının oluşumunda davalılar asıl işveren ... İnş. ve Tic. A.Ş.'nin %65 oranında, alt işveren ... İnş. Enerji Jeo. Mad. Mak. San. Ltd.

Şti.'nin %25 oranında, dava dışı mütevaffa işçi ...'ın ise %10 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek neticetne; "...1-Davanın kısmen kabulü ile.

2- 16.178,37 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, 3- 10.059,29 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, 4- 9.236,31 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,

5- 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, 6- 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, 7- 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,

8- Fazlaya ilişkin istemin reddine..." karar verildiği anlaşılmıştır.

.... sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde; ..... Esas sayılı dosyasında davacılar ..., ... ve ... tarafından ... İnşaat Ltd. Şti. ve ... İnşaat A.Ş. aleyhine ilamlı takip başlatıldığı, ..... sayılı ilamına istinaden düzenlenen 12/04/2023 tarihli icra emriyle 244.083,00 TL'nin ödenmesinin istendiği, 17/04/2023 tarihli dosya hesabıyla dosya borcunun 292.799,75 TL olarak hesaplandığı ve bu miktarın 211.410,87 TL'sinin ... İnşaat A.Ş., 81.388,88 TL'sinin ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından ödendiği, takiben dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmıştır.

Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi tarafından sunulan 06/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...taraflar arasındaki sözleşmeye göre iş kazasından tüm sorumluluğun davalı şirkete ait olduğunun değerlendirilmesi halinde, rücuu mümkün tutarın 16.049,12-TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tutarın 211.410,87-TL'sine ödeme tarihi olan 25/04/2023'ten, 4.638,25-TL'sine ise ödeme tarihi olan 06/06/2023'ten itibaren avans faizi işletilebileceği, ... davacı şirketin kendi kusuruna isabet eden miktarı rücu edemeyeceğinin değerlendirilmesi halinde, rücuu mümkün tutarın 1.288,40-TL olarak hesaplandığı, bu miktara, ödeme tarihi olan 06/06/2023'ten itibaren avans faizi işletilebileceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu iş kazasına ilişkin ....

Esas sayılı dosyasında, ilgili iş kazası nedeniyle zarar gören üçüncü kişi konumundaki müteveffa işçinin mirasçıları karşısında davacı, işveren sıfatıyla sorumlu tutulmuş ise de, üçüncü kişinin zararını ödedikten sonra davacının diğer müteselsil sorumlu davalıya iç ilişkide sözleşme hükümleri kapsamında rücu hakkını engelleyen bir hüküm bulunmaması halinde rücuu mümkündür.

Keza işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Bu minvalde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakıldığında; davacı yüklenicinin davalı taşeron tarafından yürütülen işlerde denetim ve talimat verme yetkisi olmakla beraber özellikle sözleşmenin yukarıda anılan C.10., C.11., C.12. ve F.1. hükümleri gereğince davalı taşeron, her türlü iş güvenliği tedbirleri almayı, iş kazası nedeniyle bir zarar doğması halinde tazmin etmeyi üstlenmiş, davacı yüklenici tarafından üçüncü kişilere bir ödeme yapılması halinde de davalı taşerona rücu edeceği açıkça düzenlenmiştir.

Anılan sözleşme hükümleri gereğince davacı yüklenici ile davalı taşeron arasındaki içi ilişkide iş kazasından doğan sorumluluk ve tazminatın davalı taşerona ait olacağı açık olduğu gibi dosya kapsamından davalı taşeron tarafından sözleşme hükümleri uyarınca yetkisi dışındaki tedbirlerin alınmasını davacı yükleniciden talep ettiği ve davacı tarafından bu tedbirlerin alınmadığı iddia ve ispat da edilmemiş olduğu nazara alınarak, davacı yüklenicinin iş kazası nedeniyle ödediği 216.049,12-TL'nin tamamını davalı taşerona rücuu edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır (Benzer şekilde: .... .'nin 02/12/2013 tarih ve .... sayılı ilamı).

Temerrüt durumu bakımından ise; davaya konu edilen ödemelere dayanak dava ve icra dosyalarında davalı taşeronun da taraf olduğu ve böylece zarardan haberdar olduğu anlaşıldığından, mahkememizce hükmolunan alacağın, ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalı Hakim ... · E-imzalı