Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/895 K.2024/562

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/895 Esas

KARAR NO : 2024/562

...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 14/03/2023

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Sigorta Şirketi tarafından ... poliçesi ile sigortalı-davalıya ait ve dava dışı firari sürücünün sevk ve idaresindeki ... Esas sayılı dosyasında 09/05/2022 tarihinde maddi hasar yönünden 5.746,82 TL ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle hasar bedelini ödemekle müvekkili şirketin sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, bu nedenle davalı aleyhine ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp itirazın iptali ile şimdilik 5.767,01 TL asıl alacağın 09/05/2022 tarihinden itibaren takip tarihine kadar işleyen 61.15 TL yasal faizin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili hususunda takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;.

Davaya konu tarihlerde müvekkilinin... model aracın 10.07.2019 ile 31.07.2019 tarihleri arasında ...tarafından .... sayılı dosyasında davalı aleyhine takip başlatıldığını ve 20.04.2022 tarihinde dosyaya davalı tarafından 8.455,13TL yatırılarak dosyanın kapatıldığını, yatırılan bu tutarın sigorta güvence bedeli kapsamında olduğunu ve davacı sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünde olduğunu,...talep ettiği 13.427,84 TL'nin tamamının 12.04.2022 tarihinde rücu ve dava hakları saklı tutulmak kaydıyla taraflarınca yatırıldığını,

...nın yetkilleri tarafından rücu dosyası kapsamında davalıdan tahsil edilen ve 13.427,84 TL içerisinde olduğu beyan edilen 5.746,82 TL'lik tutarın mükerrer olarak .... sayılı dosyasında tekrar takibe konulduğunu, takibin haksız olması nedeniyle takibe itiraz edildiğini beyanla, davanın öncelikle usul yönünden değerlendirilmesi ile davanın reddini, davacı aleyhine takip tutarının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip tutarının %10'u oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı sigorta şirketi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazı üzerine itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

... Karar sayılı ilamı ile; Davalının araç kiralama işiyle uğraştığı ve tacir olduğu gerekçesiyle Görevsizlik kararı üzerine dosyanın Mahkememize geldiği ve yukarıdaki esasa kaydedildiği görülmüştür.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ... görevsizlik kararı verildiği, ...Mahkemesinin de tarafların tacir olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyayı mahkememize gönderdiği görülmüştür.

.. Esas sayılı dosyasında; ... aleyhine 22/06/2022 tarihinde başlattığı ilamsız icra takibinde;

5.767,01 TL asıl alacak,

+ 61,15 TL'nin 09/05/2022 tarihinden itibaren işeyecek yasal faizi olmak üzere,

Toplam:5.828,16 TL istendiği, ödeme emrinin davalıya 28/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 30/06/2022 tarihinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süre içerisinde açtığı anlaşılmıştır.

ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı kamyonet davalı ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 18/12/2018 ila 18/12/2019 tarihleri arasında davalı ... poliçesi ile teminat altında olduğu, kazanın poliçe ve vadesi dahilinde meydana geldiği, poliçe limitinin 39.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

....f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sigorta genel şartları B.4-f. bendi kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk etmiş olması durumda ancak; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur.

Davacı sigorta şirketince sigortalı aracın karıştığı kaza nedeniyle zarar gören dava dışı araç maliki ... adına 09/05/2022 tarihinde 5.746,82-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ...uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur ...

Bilindiği üzere ... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davalı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu "gerçek zarar" ile sınırlı olarak sigortalısından talep edebilir. Bu bakımdan HMK nın 266. maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce Sigorta Bilirkişisi ... aldırılan 3105/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Sayın Mahkemenin görevlendirmesi ile tüm dosya içeriğindeki fiziki belgelerin incelenmesinden;

Kaza tarihi olan 28/07/2019 tarihinin poliçe vadesi içinde olduğu, Maddi Zarar Araç Başı Limit 39.000,00TL sigorta bedeli olduğu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi teminat kapsamında olduğu tespit edilmiştir.

... ile araç sürücüsü... İhbar Olunan.... arasındaki uyuşmazlıkta ... plakalı araçta meydana gelen hasarın kasko sigortası muafiyetinde kalan kısmı ve araç mahrumiyeti talebi sonucunda Sayın Mahkemenin 2022/59 Karar numaralı 15/02/2022 tarihli kararı ile muafiyet kapsamındaki hasar miktarı için 1.913,78TL ve ikame araç zararı zararı için 875,00TL'nin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş karar sonrasında...hesabına 5.746,82TL ödemeyi 09/05/2022 tarihinde yapmış olduğu dosya kapsamındaki ödeme dekontundan anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve bilgiler doğrultusunda; sürücü ... ifadesine göre darp edilmekten korktuğu için olay yerinden ayrılmış olmasının ...Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," bendi kapsamında olduğu kanaatine varılması halinde rücu şartlarının oluşmuş olacağı,

hariç tutulan kapsamda olduğu kanaatine varılması halinde rücu şartlarının oluşmayacağı kanaate varılmış Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

Deliller değerlendirilmiştir.

Somut olayda .... %100 oranında kurlu bulunduğu, ... Karar numaralı 15/02/2022 tarihli kararı ile muafiyet kapsamındaki hasar miktarı için 1.913,78 TL ve ikame araç zararı zararı için 875,00TL'nin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş, kesinleşen karar sonrasında T.C. ...

Esas dosyası ile başlatılan İcra Emri ile 7.156,57TL toplam alacak için ....'nin vekil ... hesabına 5.746,82TL ödemeyi 09/05/2022 tarihinde yapmış olduğu, dosya kapsamındaki ödeme dekontundan anlaşılmış, iki taraflı maddi hasarlı oluşan trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini haklı bir neden olmaksızın terk ettiği, meydana gelen kazanın sigortalı araç sürücüsünün ihlalli davranışı nedeniyle gerçekleştiği, yukarıda belirtilen...

Genel Şartları B.4.f. maddesi gereğince davacının davalı sigortalısına rücu hakkı şartlarının mevcut olduğu, davacının ödeme tarihi itibarıyla davalının sorumluluğunun başladığı, ayrıca bir ihtar yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından davalı tarafın itirazının iptali ile bilirkişi raporunda belirlenen hasar miktarı olan 5.767,01 TL asıl alacağın icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, davacının icra inkar tazminatı konusunda talebi bulunmadığından icra inkar konusunda karar verilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

...