Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/96 K.2024/401

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/96 Esas

KARAR NO : 2024/401

...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/02/2023

KARAR TARİHİ : 29/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ :28/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kendi işçisi olmadığı halde, dava dışı işçi ...ın dava dışı işçi ... verilen kararların infazına yönelik ... başlatılan ilamlı icra dosyalarına asıl işveren sıfatıyla ödemeler yapmak zorunda kalındığını, ileri sürüp şimdilik 3.546,94 TL'nin ödeme tarihi olan 01/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili şirketinin son işveren olmadığından feshe bağlı ihbar tazminatı alacağından sorumlu tutulamayacağını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...... esasa sayılı dosyaları getirtilmiş, dava dışı işçinin hizmet döküm cetveli uyap sistemi üzerinden çıkartılmış, bilirkişi kök ve ek raporları aldırılmıştır.

Davalı tarafından zamanaşımı definde bulunulmuş ise de; ödenen işçi alacağı yönünden 10 senelik zamanaşımı süresi uygulandığından zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur. (Emsal ... Karar sayılı ilamında "...Eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmalıdır...." şeklindedir.)

Davacı ile davalı firma arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında "Ankara parkları, refüjleri, piknik alanları, mezarlıkları, bitkisel yapısal, tesisat, elektrik bakım ve onarımı" sözleşmeleri imzalandığı görülmektedir.

Davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçisine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlükler nedeniyle, dış ilişkide dava dışı işçiye karşı alt işverenlerle birlikte müteselsil sorumludur. Ancak asıl işverenle alt işverenler arasındaki iç ilişkide ise İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku ile Sözleşmeler Hukuku birlikte esas alınacağından, uyuşmazlığın (iç ilişkideki rücu) taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) ilgili maddeleri uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

6098 sayılı TBK'nun 167. maddesinde “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.

Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır. Buna göre müteselsil borçlulardan her birinin alacaklı kişiye yapılan ifadan birbirine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılarak borçlulardan biri borçtan tümüyle sorumlu tutulabilecektir.

Diğer bir ifadeyle, asıl işverenle alt işveren arasında akdedilen sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna dair birmadde bulunması halinde alt işveren tüm miktardan sorumlu bulunacak; aksine olarak sözleşmelerde bir düzenleme yoksa asıl işveren ve alt işveren yarı yarıya (9650 oranında-1/2 oranında) sorumlu bulunacaktır.

Nitekim, ...Karar sayılı 22.06.2015 tarihli emsal kararında “Dava konusu olayda da, davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davalı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, diış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

Nitekim dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesinde düzenlenen, “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.

Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” şeklindeki hükümde de, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.” yönünde karar verilmiştir.

21.02.2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun 11 ve 12. maddeleriyle yasa değişikliği yapılarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine altıncı fıkra olarak bir fıkra ve Geçici 9. madde olarak da bir madde ile getirilen “kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” yönündeki yasal düzenleme, 15.10.2019 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 19.09.2019 tarihli.... Sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyla “21/02/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun A, 11. maddesiyle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine eklenen altıncı fıkranın, B. 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. maddenin birinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduklarına ve iptallerine" karar verilmiştir.

Buna göre, rücuen tazminat miktarlarının belirlenmesi hususunda, öncelikle taraflar arasındaki sözleşme maddelerinde işçilik alacak kalemlerinin ödenmesi hususunda hükümlerin varlığı aranacak, sözleşmelerde bu konuda özel bir düzenleme olmaması halinde ise genel hükümler uyarınca tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir.

Mahkememizce tüm kanıtlar toplanmış ve yanların kabulünde olan sözleşme dosyaya eklenerek konusunda uzman işçilik alacaklarından uzman bilirkişiden rapor alınmış, daha sonra tarafların itirazlarını tek tek karşılayacak şekilde aynı bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır.

İşçilik Alacaklarında Uzman Bilirkişi...'ın 26/01/2024 havale tarihli Raporunda özetle; "Tarafıma tevdi edilen görev mucibince, yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, Şartname karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:

-Davacı ...arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,

-Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;

Davacının dava dışı işçiler ... rücu edebileceği kanaatine varılmıştır" şeklinde kök rapor hazırlanmıştır.

İşçilik Alacakları Bilirkişisi ...24/05/2024 havale tarihli EK Raporunda özetle; " Tarafıma tevdi edilen görev mucibince, yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, Şartname karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:

-Davacı ... arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,

-Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;

Davacının dava dışı işçiler ... rücu edebileceği kanaatine varılmıştır. Takdir Mahkemenindir." şeklinde ek raporunu hazırlamıştır.

Yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde düzenlenen ve mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 24/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı işçiler ... sayılı dosyalarda ilamlı icra takibine konu edildiği, davacının icra dosyasına 01.04.2021 tarihinde yapmış olduğu toplam 4.859,74-TL'lık ödemenin toplam 3.399,139-TLsından davalının kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu anlaşılmaktadır

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde düşünüldüğünde; dava dışı yüklenici işçileri tarafından ... ilgili dava dosyalarında açılan kıdem ve ihbar tazminatı alacak talebine ilişkin olarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ...

Esas sayılı takip dosyalarında davacı tarafından 01.04.2021 tarihinde 4.859,74 TL ödeme yapıldığı, davacının eldeki davada 3.546,94-TL'nın rücuen tahsilini talep ettiği, davalı yönünden yapılan hesaplama sonucunda toplam 3.399,13-TL'nın davalının kendi sorumlu olduğu dönemle sınırlı olmak üzere istenebileceği anlaşıldığından ve taraflar arasında akdedilen sözleşmede kıdem ve ihbar tazminatı alacağının davacı yan tarafından karşılanacağına dair hükmün bulunmadığı görülmekle hükme esas 24/05/2024 tarihili bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

...